Bbs:V2 TechnischOntwerp Beeldbeschikbaarheid

Uit informatiestandaarden
Versie door Dave Wattien (overleg | bijdragen) op 20 aug 2026 om 09:47 (conceptversie TO BBS v2)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

1 Inleiding[bewerken]

Beeldbeschikbaarheid v2 geeft de technische invulling aan het beschikbaarstellen, vinden, raadplegen, delen, downloaden en uploaden van medisch beeldvormende onderzoeken en gerelateerde beeldvormingsverslagen.

1.1 Algemeen[bewerken]

Het Technisch Ontwerp vormt de technische uitwerking van het Functioneel Ontwerp Beeldbeschikbaarheid v2 en legt de voor implementatie relevante afspraken vast.

1.2 Doelgroep[bewerken]

De primaire doelgroep bestaat uit leveranciers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars en testers van systemen die Beeldbeschikbaarheid implementeren.

1.3 Kaders & uitgangspunten[bewerken]

De technische uitwerking van Beeldbeschikbaarheid sluit aan op de relevante Europese en Nederlandse kaders en de daarin vastgelegde uitgangspunten.

1.3.1 Europese en Nederlandse kaders[bewerken]

De EHDS en de daarop gebaseerde Europese specificaties vormen het Europese kader, met Beeldbeschikbaarheid v1 en de relevante Nederlandse kwaliteitsstandaarden en normen als nationale basis.

1.3.2 Reikwijdte Technisch Ontwerp[bewerken]

Profielen, koppelvlakken, beveiligingsmechanismen, netwerkkeuzes en overige technische afspraken voor de realisatie van de functionele transacties vallen binnen de reikwijdte van het Technisch Ontwerp.

1.3.3 Relatie Functioneel Ontwerp, Technisch Ontwerp en implementatieartefacten[bewerken]

Het Functioneel Ontwerp legt de functionele eisen, systemen, systeemrollen en transacties vast; de technische realisatie daarvan wordt uitgewerkt in het Technisch Ontwerp en de bijbehorende implementatieartefacten.

1.3.4 Infrastructuur[bewerken]

De infrastructuur ondersteunt nationale, regionale en grensoverschrijdende beschikbaarheid en uitwisseling van medisch beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen.

1.3.5 Generieke functies[bewerken]

Identificatie, authenticatie, autorisatie, lokalisatie, adressering en logging worden waar van toepassing ingevuld met generieke functies en voorzieningen.

1.4 Status en normativiteit[bewerken]

De normativiteit van technische afspraken en verwijzingen wordt per onderdeel vastgesteld en sluit aan op de status van de onderliggende standaarden en implementatieartefacten.


2 Usecases[bewerken]

De Europese usecases vormen de hoofdstructuur, waarbij de Nederlandse usecases uit Beeldbeschikbaarheid v1 als nationale verfijningen worden opgenomen.

2.1 Algemeen[bewerken]

Technische afspraken die voor meerdere usecases gelden worden generiek vastgelegd en waar nodig per usecase nader ingevuld.

2.1.1 Technische uitgangspunten voor alle usecases[bewerken]

De technische realisatie ondersteunt zowel Europese interoperabiliteit als de voor Nederland benodigde functionele verfijningen.

2.1.2 Systemen, systeemrollen en technische actors[bewerken]

De systeemrollen uit het Functioneel Ontwerp worden gekoppeld aan de technische actors en verantwoordelijkheden van de toegepaste interoperabiliteitsprofielen.

2.1.3 Transacties en transactiegroepen[bewerken]

De functionele transacties en transactiegroepen uit het Functioneel Ontwerp worden gerealiseerd met de daarvoor geselecteerde technische transacties.

2.1.4 Interoperabiliteitsprofielen en standaarden[bewerken]

Voor de technische uitwisseling wordt gebruikgemaakt van internationale interoperabiliteitsstandaarden en profielen, waarbij de toepasselijke versies en opties voor Beeldbeschikbaarheid worden vastgelegd.

2.1.5 Mapping EHDS-usecases en Nederlandse usecases[bewerken]

De technische mapping maakt inzichtelijk welke afspraken gezamenlijk gelden voor een EHDS-usecase en de daaronder opgenomen Nederlandse verfijningen.


2.2 EHDS-usecase 1: Beschikbaarstellen medisch beeldvormend onderzoek[bewerken]

Een medisch beeldvormend onderzoek en de benodigde onderzoeksmetadata worden zodanig beschikbaar gesteld dat deze door een bevoegde gebruiker kunnen worden gevonden en geraadpleegd.

2.2.1 Technische uitwerking[bewerken]

De functionele informatieoverdracht wordt gerealiseerd door de betrokken systeemrollen te koppelen aan technische actors, profielen, transacties en informatieobjecten.

2.2.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het produceren, beschikbaar stellen, vinden en gebruiken van beeldvormende onderzoeken.

2.2.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde interoperabiliteitsprofielen en transacties ondersteunen het beschikbaar stellen, zoeken en ophalen of weergeven van het beeldvormend onderzoek.

2.2.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Onderzoeksmetadata en beeldobjecten worden gemapt op de informatieobjecten en technische representaties van de geselecteerde standaarden.

2.2.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 2 – Beschikbaarstellen beeldgegevens t.b.v. tijdlijn[bewerken]

Onderzoeksmetadata worden beschikbaar gesteld ten behoeve van het samenstellen en raadplegen van de Nederlandse tijdlijn.

2.2.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het beschikbaar stellen en vindbaar maken van beeldgegevens voor de tijdlijn.

2.2.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het registreren, beschikbaar stellen en vinden van beeldgegevens voor de tijdlijn.

2.2.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De voor de tijdlijn benodigde onderzoeksmetadata worden gemapt op de informatieobjecten en metadata-elementen van de geselecteerde standaarden.


2.3 EHDS-usecase 2: Beschikbaarstellen beeldvormingsverslag[bewerken]

Een beeldvormingsverslag wordt zodanig beschikbaar gesteld dat het kan worden gevonden, geraadpleegd en gerelateerd aan het bijbehorende beeldvormende onderzoek.

2.3.1 Technische uitwerking[bewerken]

De functionele informatieoverdracht wordt gerealiseerd door de betrokken systeemrollen te koppelen aan technische actors, profielen, transacties en informatieobjecten.

2.3.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het produceren, beschikbaar stellen, vinden en gebruiken van beeldvormingsverslagen.

2.3.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde interoperabiliteitsprofielen en transacties ondersteunen het beschikbaar stellen, zoeken en ophalen van beeldvormingsverslagen.

2.3.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Verslaggegevens worden gemapt op de informatieobjecten en technische representaties van de geselecteerde standaarden.

2.3.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 1 – Beschikbaarstellen verslaggegevens t.b.v. tijdlijn[bewerken]

Verslaggegevens worden beschikbaar gesteld ten behoeve van het samenstellen en raadplegen van de Nederlandse tijdlijn.

2.3.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het beschikbaar stellen en vindbaar maken van verslaggegevens voor de tijdlijn.

2.3.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het registreren, beschikbaar stellen en vinden van verslaggegevens voor de tijdlijn.

2.3.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De voor de tijdlijn benodigde verslagmetadata worden gemapt op de informatieobjecten en metadata-elementen van de geselecteerde standaarden.


2.4 EHDS-usecase 3: Delen en gebruiken medisch beeldvormend onderzoek en/of gerelateerd verslag[bewerken]

Beschikbare beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen kunnen door een bevoegde gebruiker worden gevonden, geselecteerd en gebruikt voor het zorgproces.

2.4.1 Technische uitwerking[bewerken]

Zoeken, selecteren, ophalen, weergeven en waar van toepassing verzenden worden gerealiseerd met de daarvoor geselecteerde technische profielen en transacties.

2.4.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors aan de beschikbaarstellende en raadplegende zijde.

2.4.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde interoperabiliteitsprofielen en transacties ondersteunen het zoeken, raadplegen, ophalen, weergeven en waar van toepassing verzenden van onderzoeken en verslagen.

2.4.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Onderzoeken, beelden en verslagen worden met de daarvoor benodigde informatieobjecten, metadata en identificatoren gevonden en onderling gerelateerd.

2.4.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 3 – Raadplegen tijdlijngegevens[bewerken]

Beschikbare onderzoeks- en verslaggegevens worden opgevraagd om een geïntegreerde tijdlijn van relevante beeldvormingsinformatie samen te stellen.

2.4.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het zoeken en ontvangen van tijdlijngegevens.

2.4.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het zoeken en opvragen van de voor de tijdlijn benodigde metadata.

2.4.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De opgehaalde metadata worden op basis van de overeengekomen informatieobjecten en identificatoren tot tijdlijninformatie verwerkt.

2.4.3 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 4 – Raadplegen verslag[bewerken]

Een geselecteerd beeldvormingsverslag kan vanuit de beschikbaarstellende bron door een bevoegde gebruiker worden geraadpleegd.

2.4.3.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het beschikbaar stellen en raadplegen van het verslag.

2.4.3.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het opvragen en leveren van een geselecteerd beeldvormingsverslag.

2.4.3.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het beeldvormingsverslag en de bijbehorende metadata worden volgens de overeengekomen technische representatie uitgewisseld.

2.4.4 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 5 – Raadplegen beeld[bewerken]

Een geselecteerd beeldvormend onderzoek kan lokaal worden opgehaald of op afstand worden weergegeven.

2.4.4.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het beschikbaar stellen, ophalen en weergeven van beelden.

2.4.4.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het vinden, ophalen of op afstand weergeven van DICOM-objecten.

2.4.4.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De identificatoren en metadata van onderzoek, serie en object maken gerichte selectie en retrieval van de benodigde beeldgegevens mogelijk.

2.4.5 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 6 – Sturen beeld[bewerken]

Beeldgegevens kunnen gericht worden overgedragen aan een vooraf bekende ontvanger.

2.4.5.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het verzenden en ontvangen van beeldgegevens.

2.4.5.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen de gerichte overdracht van beeldgegevens tussen verzender en ontvanger.

2.4.5.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De te verzenden beeldgegevens en bijbehorende metadata worden volgens de overeengekomen technische representatie overgedragen.

2.4.6 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 7 – Sturen verslag[bewerken]

Een beeldvormingsverslag kan gericht worden overgedragen aan een vooraf bekende ontvanger.

2.4.6.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken systeemrollen worden gekoppeld aan de technische actors voor het verzenden en ontvangen van beeldvormingsverslagen.

2.4.6.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen de gerichte overdracht van beeldvormingsverslagen tussen verzender en ontvanger.

2.4.6.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het verslag en de metadata die nodig zijn om de relatie met het bijbehorende onderzoek te behouden worden volgens de overeengekomen technische representatie overgedragen.


2.5 EHDS-usecase 4: Patiëntinzage en downloaden van onderzoek en/of verslag[bewerken]

Een patiënt of bevoegde vertegenwoordiger kan beschikbare beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen vinden, bekijken en downloaden.

2.5.1 Technische uitwerking[bewerken]

Patiëntgerichte toegang wordt gerealiseerd met technische interfaces voor het zoeken, raadplegen en downloaden van onderzoeks- en verslaggegevens.

2.5.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken patiënttoepassingen en beschikbaarstellende systemen worden gekoppeld aan de technische actors die voor patiënttoegang nodig zijn.

2.5.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde profielen en transacties ondersteunen het zoeken, ophalen, weergeven en downloaden binnen de patiëntcontext.

2.5.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Onderzoeks- en verslaggegevens worden in een overeengekomen technische representatie aan de patiënt of diens toepassing beschikbaar gesteld.


2.6 EHDS-usecase 5: Patiënt deelt of uploadt onderzoek en/of verslag[bewerken]

Een patiënt of bevoegde vertegenwoordiger kan een beeldvormend onderzoek en/of verslag beschikbaar stellen aan een zorgverlener.

2.6.1 Technische uitwerking[bewerken]

Patiënt-aangeleverde gegevens worden via daarvoor geschikte interfaces ontvangen, gevalideerd en beschikbaar gemaakt voor gebruik in het zorgproces.

2.6.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De betrokken patiënttoepassingen en ontvangende systemen worden gekoppeld aan de technische actors voor het delen, ontvangen en verwerken van de gegevens.

2.6.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De geselecteerde interfaces, profielen en transacties ondersteunen de veilige overdracht en ontvangst van patiënt-aangeleverde gegevens.

2.6.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Herkomst, integriteit en status van patiënt-aangeleverde informatie blijven in de technische representatie herkenbaar.


3 Non-EHDS-usecases – Alleen landelijk gebruik[bewerken]

Usecases die niet onder de Europese usecases vallen kunnen als uitsluitend Nederlandse usecase worden opgenomen.

3.1 Algemeen[bewerken]

De bestaande usecases uit Beeldbeschikbaarheid v1 zijn vooralsnog onder de EHDS-usecases gepositioneerd; eventuele aanvullende landelijke usecases kunnen hier worden uitgewerkt.


4 Aanvullende technische informatie[bewerken]

Usecase-overstijgende technische afspraken gelden voor alle relevante systeemrollen en transacties binnen Beeldbeschikbaarheid.

4.1 Aanwijzingen/eisen voor implementatie van systemen[bewerken]

Naast de usecase-specifieke uitwerking gelden aanvullende technische eisen en afspraken voor interoperabele implementatie van Beeldbeschikbaarheid.

4.1.1 Eenheid van taal[bewerken]

Terminologiestelsels, waardelijsten en mappings zorgen ervoor dat betekenis van uitgewisselde informatie tussen systemen behouden blijft.

4.1.2 Internationale interoperabiliteitsstandaarden[bewerken]

De technische uitwerking maakt waar mogelijk gebruik van internationale standaarden en interoperabiliteitsprofielen voor gezondheidsinformatie en medische beeldvorming.

4.1.3 Koppeling onderzoek en verslag[bewerken]

Onderzoek en beeldvormingsverslag blijven met daarvoor geschikte identificatoren en referenties duurzaam aan elkaar gerelateerd.

4.1.4 Zoeken en presenteren van de tijdlijn[bewerken]

Onderzoeks- en verslagmetadata maken het mogelijk relevante beeldvormingsinformatie te vinden, te filteren en in samenhang op een tijdlijn te presenteren.

4.1.5 Grote DICOM-objecten en performance[bewerken]

Zoeken, ophalen en weergeven van grote DICOM-objecten moet ook in tijdkritische situaties bruikbaar blijven zonder het zorgproces onnodig te vertragen.

4.1.6 Herkomst, integriteit en patiënt-aangeleverde gegevens[bewerken]

Herkomst en integriteit van gegevens blijven herkenbaar, waarbij informatie die door een patiënt is aangeleverd als zodanig kan worden onderscheiden.

4.1.7 Actualiteit, addenda en rectificaties[bewerken]

Status, versie, addenda en rectificaties worden zodanig verwerkt dat de actuele informatie herkenbaar blijft zonder de relatie met eerdere versies te verliezen.

4.1.8 Logging, beveiliging en autorisatie[bewerken]

Toegang tot beeldvormingsgegevens vindt plaats binnen de geldende afspraken voor authenticatie, autorisatie, beveiliging en logging.

4.2 Informatieobjecten en gegevensmodel[bewerken]

Metadata is nodig voor het classificeren, vinden, selecteren en ophalen van beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen.

4.3 Kwalificatie en conformiteit[bewerken]

Een implementatie moet aantoonbaar voldoen aan de technische eisen die gelden voor de geïmplementeerde systeemrollen, profielen, transacties en informatieobjecten.

4.4 Begrippenlijst[bewerken]

Technische termen, afkortingen, standaarden en interoperabiliteitsprofielen worden eenduidig gedefinieerd voor gebruik binnen Beeldbeschikbaarheid.


5 Referenties[bewerken]

Normatieve en informatieve bronnen vormen de basis voor de technische afspraken in Beeldbeschikbaarheid v2.


6 Release Notes[bewerken]

Wijzigingen ten opzichte van eerdere versies van het Technisch Ontwerp worden per release vastgelegd.