Functioneel ontwerp Risico op suïcide v1.0

Uit informatiestandaarden
Versie door Aisha Sie (Overleg | bijdragen) op 4 sep 2019 om 10:05 (Observaties)

Ga naar: navigatie, zoeken


Inleiding

Algemeen

Deze pagina beschrijft het functioneel ontwerp van de informatiestandaard 'Risico op suïcide'. De informatiestandaard bevat een set van patiënt/cliëntgegevens gericht op de verslaglegging van de dagelijkse zorg (het primaire zorgproces) rondom 'risico op suïcide' en is van belang om de kwaliteit en continuïteit van de zorg te waarborgen. De gegevensset is zoveel mogelijk gebaseerd op al gemaakte afspraken over vastlegging in het elektronisch dossier, de zogenaamde zorginformatiebouwstenen (zibs).

De informatiestandaard is gevalideerd door verpleegkundigen & verpleegkundige specialisten van GGZ verpleegkundige uit diverse zorgsettings en experts van 113 zelfmoordpreventie.

Via deze pagina worden de kaders en uitgangspunten evenals de totstandkoming met betrekking tot de informatiestandaarden nader toegelicht. Er worden twee verschillende use cases beschreven; verslaglegging en beslissingsondersteuning.


Doelgroep

De doelgroep voor deze pagina bestaat uit:

  • Productmanagers, architecten, ontwerpers en testers van XIS-leveranciers, regio-organisaties en Nictiz;
  • Functioneel beheerders en informatieanalisten van zorginstellingen.


Kaders en uitgangspunten

Richtlijn

In een kwaliteitsstandaard/richtlijn wordt het klinisch handelen op basis van evidence/practice beschreven. De aanbevelingen over de inhoud van zorg zijn vertaald naar de informatiestandaard. Voor de beschrijving van de totstandkoming van de informatiestandaard wordt verwezen naar de Aanpak ontwikkeling thema-specifieke informatiestandaarden.

De informatiestandaard Risico op suïcide is gebaseerd op de volgende kwaliteitsstandaarden:

Aanvullende documentatie:

Infrastructuur

De berichten beschreven in deze informatiestandaard kunnen over elke willekeurige infrastructuur worden getransporteerd. De specificatie van de infrastructuur en het berichttransport is buiten scope van deze informatiestandaard.

Wettelijke kaders

Een informatiestandaard is een gegevensset die gebruikt wordt binnen een bepaalde zorgsetting. Overeenkomstig de lagen van interoperabiliteit zijn aanvullende afspraken nodig om in de praktijk te komen tot implementatie van een informatieoverdracht. Daarbij gelden altijd de wettelijke kaders als uitgangspunt. Overeenkomstig de eis uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zal een Data Privacy Impact Assessment (DPIA) voor iedere gegevensverwerking onderdeel moeten zijn van de implementatie. Op basis hiervan moet worden bepaald wat er in een bepaalde use case uitgewisseld kan en mag worden.


Use Cases

Procesbeschrijving

Er worden twee use cases uitgewerkt; use case verslaglegging en use case beslissingsondersteuning.

De use case verslaglegging betreft een zorgverlener die binnen een EPD/ECD gegevens vastlegt over het totale zorgproces rondom het thema 'risico op suïcide' van een patiënt/cliënt binnen een specifieke zorgsetting, met als doel om de continuïteit en veiligheid van de zorg aan patiënten/cliënten te bewaken. Deze gegevens betreffen de algemene voorgeschiedenis, observaties (anamnese, lichamelijk en aanvullend onderzoek), het zorgplan (patiëntprobleem, gewenst zorgresultaat, interventies) en evaluatie. Doordat gegevens volledig en met de juiste kwaliteit worden vastgelegd volgens de actuele kwaliteitsstandaard/richtlijn, kan de zorgverlener de zorg continueren (primair gebruik) en kunnen deze gegevens ook voor secundaire doeleinden worden hergebruikt. Als voorbeeld is deze verslaglegging te gebruiken als voorinvulling van een overdrachtsbericht binnen en tussen zorginstellingen: hiervoor wordt verwezen naar de informatiestandaard eOverdracht (gericht op overdracht van verpleegkundigen/verzorgenden in de zorgketen).

De use case beslissingsondersteuning betreft een zorgverlener die een beslissingsondersteunend systeem gebruikt ten behoeve van preventie c.q. advies over 'risico op suïcide' van een patiënt/cliënt. Hiervoor is de gegevensset bepaald op basis van kenmerken die leiden tot een bepaalde uitkomst (zoals stellen van een diagnose), dit wordt bepalende informatie genoemd. Een beslisboom is een stroomdiagram die de informatie bevat die op een bepaald moment in de behandeling van de patiënt/cliënt relevant is, en laat op een overzichtelijke wijze de verschillende keuzemomenten zien en hoe het advies voor de behandeling tot stand komt. Om te komen tot een bepaalde uitkomst in de beslisboom worden keuzes gemaakt, ook wel beslisregels genoemd. Op basis van de beslisbomen zijn de relevante gegevens en bijbehorende zorginformatiebouwstenen (zibs) van publicatie 2017 geselecteerd. Ook zijn de verpleegkundige interventies gespecificeerd. De beslisbomen bestaan dus uit bepalende informatie en beslisregels (zie afbeelding 1).

Indien er extra informatie bij een specifiek onderdeel vastgelegd dient te worden die niet direct bijdragen aan de uitkomst van de beslisboom worden deze gezien als ondersteunende informatie. Deze ondersteunende informatie samen met de bepalende informatie uit de beslisbomen vormen de gegevensset van de use case verslaglegging (zie afbeelding 1).

Afbeelding 1: Weergave van de overlap van gegevens tussen de use case beslissingsondersteuning en use case verslaglegging

Afbeelding 1: Weergave van de overlap van gegevens tussen de use case beslissingsondersteuning en use case verslaglegging

In de volgende paragrafen worden de use case verslaglegging en use case beslisondersteuning verder uitgewerkt.


Use Case - Verslaglegging 'risico op suïcide'

Bedrijfsrollen

Gezien de use case verslaglegging (over het algemeen) binnen het eigen informatiesysteem (XIS) wordt geen onderscheid in verschillende bedrijfsrollen gemaakt. Indien er verschillende systemen worden gebruikt binnen een zorgaanbieder zullen de bedrijfsrollen nader moeten worden ingevuld (hiervoor wordt verwezen naar een referentie implementatie).

Systemen & Systeemrollen

Vastlegging zal voornamelijk plaatsvinden binnen een informatiesysteem (XIS). Bij uitwisseling naar andere zorgaanbieders (XIS) wordt o.a. verwezen naar de informatiestandaard eOverdracht (gericht op overdracht van verpleegkundigen/verzorgenden in de zorgketen). Indien er verschillende systemen worden gebruikt binnen een zorgaanbieder zullen de systeemrollen nader moeten worden ingevuld (hiervoor wordt verwezen naar een referentie implementatie).

Transacties & Transactiegroepen

Het vastleggen of uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties, een verzameling van transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht) vormt een zogeheten transactiegroep.

In de verslaglegging wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande zibs om informatie van patiënten/cliënten t.a.v. thema 'risico op suïcide' te kunnen registreren in het dossier. Deze zibs zijn geordend volgens de fases van het zorgproces: observaties, zorgplan (patiëntprobleem, interventies) en evaluatie.

Voor de use case verslaglegging 'risico op suïcide' staan in onderstaand overzicht de gebruikte zibs per fase benoemd. De precieze functionele specificaties zijn te vinden via onderstaande tabel: deze maakt het mogelijk direct de gewenste scenario’s, transactiegroepen en/of transacties te raadplegen in ART-DECOR.

Scenario Transactiegroep Transacties
Risico op suïcide (1.0) Verslaglegging: risico op suïcide Verslaglegging: risico op suïcide

Tabel 1: Referenties naar ART-DECOR transacties voor verslaglegging 'risico op suïcide'


Administratieve gegevens

Subsecties Gebruikte zib Instructie Versie zib
Persoonsgegevens Patiënt v3.1(2017NL)
Contactpersoon v3.1(2017NL)
Organisatiegegevens Zorgaanbieder Specificatie van zorgsetting v3.1.1(2017NL)
Zorgverlener Specificatie van de mogelijk betrokken zorgverleners v3.2(2017NL)

Observaties

Subsecties Gebruikte zib Instructie Versie zib
Algemene patiënten context AlcoholGebruik v3.1(2017NL)
DrugsGebruik v3.2(2017NL)
TabakGebruik v3.1(2017NL)
Woonsituatie v3.1(2017NL)
HulpVanAnderen v3.0(2017NL)
Gezinssituatie v3.0(2017NL)
GezinssituatieKind v1.1(2017NL)
Levensovertuiging v3.1(2017NL)
Taalvaardigheid v3.1(2017NL)
Medische context MedicatieGebruik2 Zie voor implementatie informatiestandaard Medicatieproces. v1.0.1(2017NL)
Alert v3.2(2017NL)
VrijheidsbeperkendeMaatregelen v3.1(2017NL)
Verpleegkundige context: specificatie gezondheidstoestand Probleem Registratie van klachten; verwijzing naar gespecificeerde waardenlijst van observaties v4.1(2017NL)

Zorgplan - Diagnose: patiëntprobleem/diagnose

Gebruikte zib Instructie Versie zib
Probleem Verwijzing naar gespecificeerde waardenlijst voor medisch specialist v4.1(2017NL)
Probleem Verwijzing naar Nationale Kernset Patiëntproblemen voor verpleegkundigen & verzorgenden v4.1(2017NL)


Zorgplan - Beleid: behandeldoel, gewenst zorgresultaat, interventies

Gebruikte zib Instructie Versie zib
Behandeldoel v3.1(2017NL)
VerpleegkundigeInterventie Verwijzing naar gespecificeerde waardenlijst voor verpleegkundigen & verzorgenden (volgt) v3.1(2018NL)
MedicatieGebruik2 Zie voor implementatie informatiestandaard Medicatieproces. v1.0.1(2017NL)
OverdrachtGeplandeZorgActiviteit Te gebruiken voor het vastleggen van orders/ activiteiten die in de toekomst liggen v3.1(2017NL)
Zorgverlener Te gebruiken om alle betrokken zorgverleners in het behandelproces te kunnen vastleggen v3.2(2017NL)
Zorgaanbieder Specificatie van zorgsetting (per zorgverlener) v3.1.1(2017NL)

Evaluatie

Gebruikte zib Instructie Versie zib
UitkomstVanZorg Verwijzing naar evaluatie van zorg v3.1(2017NL)


Use case - Beslissingsondersteuning 'risico op suïcide'

De beslisregels voor de use case beslisondersteuning worden later via een extra module aangeboden. Naar verwachting zal deze module worden opgeleverd als de effecten van deze use case zijn getest in het EPD/ECD en zijn toegepast in de dagelijkse praktijk. Bij deze informatiestandaard zijn de beslisregels dan ook nog niet opgeleverd.

Onderdelen die uitgewerkt zijn bij beslissingsondersteuning, gebaseerd op de kwaliteitsstandaard, zijn:

  • Observaties:
    • actuele suïcidaliteit
    • noodzaak levensreddend handelen
    • veiligheid van de situatie (omstandigheden)
  • Zorgplan:
    • onder invloed van middelen
    • wilsbekwaamheid
    • bepalen stress- en kwetsbaarheidsfactoren
    • bepalen beschermende factoren
    • interventies (waaronder veiligheidsplan, behandelomgeving)
  • Evaluatie suïcidaliteit:
    • actuele suïcidaliteit
    • veiligheid van de situatie (omstandigheden)

Referenties

Nr Auteur(s) Titel Datum
1 NVvP, NIP en V&VN Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag 2012
2 GGZ zorgstandaarden Generieke module: Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag 2019
3 113 zelfmoordpreventie Triagetool voor huisartsen
4 Programmateam Registratie aan de bron Architectuurdocument volume 1: De grondbeginselen van zorginformatiebouwstenen en hoe ze gebruikt kunnen worden 2017
5 Smeele F Beheer afspraken Zorginformatiebouwstenen (zib's) 2017

Tabel 2: Referenties


Paginahistorie

Versie Datum Omschrijving
0.1 26-8-2019 Concept FO.

Tabel 3: Paginahistorie