Bbs:V2 TechnischOntwerp Beeldbeschikbaarheid: verschil tussen versies

Uit informatiestandaarden
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dave Wattien (overleg | bijdragen)
Dave Wattien (overleg | bijdragen)
Regel 1.480: Regel 1.480:
= Aanvullende technische informatie =
= Aanvullende technische informatie =


Usecase-overstijgende technische afspraken gelden voor alle relevante systeemrollen.
Dit hoofdstuk bevat de usecase-overstijgende technische uitgangspunten voor Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 (BBS v2). Het verduidelijkt de betekenis en samenhang van de informatieobjecten, interoperabiliteitsprofielen, technische transacties en generieke functies die in hoofdstuk 2 zijn genoemd.
 
De uitwerking maakt onderscheid tussen (1) een gepubliceerde internationale specificatie, (2) een technisch toepasbare route en (3) de nog vast te stellen normatieve toepassing binnen BBS v2. De vermelding van een profiel of transactie in dit hoofdstuk betekent niet dat alle implementaties dit profiel moeten ondersteunen. Definitieve verplichtingen worden vastgelegd per BBS-systeemrol, usecase en profieloptie. De status en normativiteit worden tevens toegelicht in [[#1.4_Status_en_normativiteit|paragraaf 1.4]].


== Aanwijzingen/eisen voor implementatie van systemen ==
== Aanwijzingen/eisen voor implementatie van systemen ==
Regel 1.486: Regel 1.488:
=== Eenheid van taal ===
=== Eenheid van taal ===


Semantische interoperabiliteit vereist dat gecodeerde gegevens door producer en consumer dezelfde betekenis behouden.
Semantische interoperabiliteit vereist dat gecodeerde gegevens bij producent, uitwisselingsvoorziening en consumer dezelfde betekenis behouden. De gekozen terminologie wordt bepaald door de functie van het gegeven, het onderliggende informatieobject en de toepasselijke Europese, nationale of internationale binding.


Voor beeldvormingsspecifieke gegevens wordt waar mogelijk aangesloten op terminologie die reeds onderdeel is van DICOM en de Europese modellen. Voor klinische concepten worden Europese en Nederlandse terminologieafspraken toegepast.
Relevante terminologiebronnen zijn onder andere [https://www.snomed.org/ SNOMED CT], [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part16.html DICOM Controlled Terminology (CID's en contextgroepen)], [https://loinc.org/ LOINC], [https://ucum.org/ UCUM] en [https://terminology.hl7.org/ HL7 Terminology]. RadLex kan aanvullend relevant zijn wanneer een geselecteerd profiel dat voorschrijft. Het gebruik van een terminologiestelsel betekent niet dat dit stelsel voor ieder element de verplichte waardelijst vormt.


Relevante terminologiestelsels zijn onder andere:
Voor de classificatie van onderzoeks- en verslagmetadata moet onder andere onderscheid worden gemaakt tussen:
* het informatieobject, bijvoorbeeld een onderzoek/manifest of een beeldvormingsverslag;
* het documenttype of de verslagsoort;
* de verrichting en het uitgevoerde onderzoek;
* modaliteit en anatomische regio;
* status, herkomst en aanvullende klinische context.


* SNOMED CT;
De technische attributen voor deze concepten zijn niet onderling uitwisselbaar. Zo is [https://hl7.org/fhir/R4/documentreference.html DocumentReference.type] een classificatie van het document, terwijl modaliteit en anatomische regio eigen gegevenskenmerken kunnen zijn. Een grof onderscheid tussen 'Imaging Study' en 'Imaging Report' vervangt niet zonder meer de meer gedetailleerde classificatie die nodig is voor de Nederlandse tijdlijn.
* DICOM Controlled Terminology;
* LOINC;
* UCUM;
* HL7 Terminology;
* RadLex, waar specifiek voorgeschreven.


De exacte bindingssterkte en ValueSets worden niet zelfstandig in dit hoofdstuk gedefinieerd maar in de bijbehorende dataset of implementatiegids vastgelegd.
In de huidige Nederlandse situatie kunnen bestaande lokale codes en de afspraken rond DVD en DHD VT/SNOMED relevant zijn. Voor migratie en tijdelijke ondersteuning van lokale codes moet een expliciete overgangsafspraak worden vastgesteld. Een code uit een lokaal stelsel krijgt niet automatisch dezelfde semantiek als een SNOMED CT-code door deze één-op-één over te nemen.


'''TODO MAPPING:''' Leg per gecodeerd element de ValueSet, versie en bindingssterkte vast.
Voor ieder gecodeerd gegeven moet in de uiteindelijk geselecteerde dataset of implementatiegids worden vastgelegd: het doel van het element, het coderingsstelsel en de versie, de ValueSet of andere toegestane waarden, de bindingssterkte, de toepasselijke mapping en het gedrag wanneer de bron nog geen gestandaardiseerde code kan leveren.
 
'''TODO TERMINOLOGIE:''' Valideer met de betrokken terminologie-experts de classificatie van onderzoeks- en verslaginformatie, de overgang vanaf lokale codes en de relatie tussen DVD, DHD VT/SNOMED, DICOM en de Europese waardelijsten.
 
'''TODO BESLUIT:''' Stel na de relevante EHDS-, IHE- en HL7-besluiten de definitieve terminologiebindingen, versies en overgangsafspraken vast.  


=== Internationale interoperabiliteitsstandaarden ===
=== Internationale interoperabiliteitsstandaarden ===


De technische architectuur combineert drie hoofdlagen:
De technische interoperabiliteit wordt opgebouwd uit [https://hl7.org/fhir/R4/ HL7 FHIR R4] voor gestructureerde gegevens en documentinterfaces, [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/ DICOM] en [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part18.html DICOMweb] voor imaging-informatie en IHE-profielen voor het combineren van actors, transacties en interoperabiliteitsafspraken.


# HL7 FHIR voor gestructureerde gezondheidsinformatie, metadata en document-/resource-interfaces;
De onderstaande profielen zijn relevant vanwege de usecases en transactiegroepen in hoofdstuk 2. Het overzicht bevat technische mogelijkheden en hun publicatiestatus; het is geen verplichte implementatiematrix.
# DICOM en DICOMweb voor de daadwerkelijke medische beeldinformatie en bijbehorende imagingservices;
 
# IHE-profielen om actors, transacties en combinaties van deze standaarden interoperabel te specificeren.
{| class="wikitable"
! Profiel / standaard
! Technische toepassing binnen BBS
! Relevante transacties / interfaces
! Referentie en status
|-
| IHE MHD
| Documenten en metadata publiceren, zoeken en ophalen via een FHIR R4-gebaseerde document-sharinginterface.
| ITI-65, ITI-105, ITI-106; ITI-67; ITI-68; ITI-66 voor documentlijsten indien geselecteerd.
| [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/index.html MHD 4.2.5, Trial Use (FHIR R4)]
|-
| IHE XDS.b / XDR / XCA
| Documentgebaseerde uitwisseling en cross-community discovery/retrieval via bestaande document-sharinginfrastructuur.
| ITI-41/42, ITI-18/43, ITI-38/39; XDR gebruikt ITI-41 voor gerichte overdracht.
| [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume1/ch-10.html XDS.b], [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume1/ch-15.html XDR], [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume1/ch-18.html XCA] (IHE ITI Technical Framework)
|-
| IHE XDS-I.b / XCA-I
| Document-sharing en retrieval van beeldvormingsmanifesten en DICOM-content, inclusief bestaande cross-community imagingroutes.
| RAD-68, RAD-69, RAD-75, in combinatie met de relevante ITI-transacties.
| [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol1.pdf IHE RAD TF Volume 1, rev. 23.0]; [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol2.pdf Volume 2]
|-
| IHE QEDm
| Query van de klinische FHIR-resources die binnen de gekozen actoropties worden ondersteund.
| PCC-44 Mobile Query Existing Data.
| [https://profiles.ihe.net/PCC/QEDm/ QEDm 3.0.0, Trial Implementation (FHIR R4)]
|-
| IHE MADO
| Imaging Study Manifest, in FHIR-document- of DICOM KOS-representatie, met verwijzingen voor toegang tot DICOM-objecten.
| Manifestrepresentatie en de bijbehorende profielconformiteit; document-sharing en DICOM-retrieval via de daarvoor geselecteerde profielen en transacties.
| [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/index.html MADO 1.0.0, Trial Use], inclusief de bijbehorende PDF-specificatie
|-
| IHE WIA
| DICOMweb-query en retrieval bij een beeldbron.
| RAD-129 QIDO-RS; RAD-107 WADO-RS.
| [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol1.pdf IHE RAD TF, rev. 23.0]
|-
| IHE XC-WADO
| DICOM-retrieval tussen communities via imaging gateways.
| RAD-160 en bijbehorende WADO-RS-retrieval; redirect-afhandeling volgens het toepasselijke profiel en eventuele latere wijzigingen.
| [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD-Suppl_XC-WADO_Rev1-2_TI_2025-09-10.pdf XC-WADO rev. 1.2, Trial Implementation]
|-
| IHE IID
| Aanroepen van een externe viewer, zonder de gehele DICOM-content noodzakelijk eerst lokaal over te dragen.
| RAD-106 Invoke Image Display.
| [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol1.pdf IHE RAD TF, rev. 23.0]
|-
| HL7 Europe Imaging Report
| Europese FHIR-representaties van beeldvormingsverslagen en de bijbehorende API-afspraken.
| [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/data-formats.html Verslagformaten] en [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/api.html Health Data API] volgens de geselecteerde profielopties.
| [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/ HL7 Europe Imaging Report R4 1.0.0-ballot], nog niet definitief
|-
| DICOMweb
| Rechtstreeks zoeken, ophalen en opslaan van DICOM-onderzoeken, series en instances.
| QIDO-RS, WADO-RS en STOW-RS zijn verschillende technische diensten, geen onderling uitwisselbare transacties.
| [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part18.html DICOM PS3.18]
|}


IHE MHD biedt een FHIR R4-gebaseerde document-sharinginterface.
'''Document-sharing en resource-uitwisseling.''' MHD biedt een FHIR-gebaseerde interface voor document-sharing. Het publiceren van een afzonderlijke FHIR-resource, bijvoorbeeld ''ImagingStudy'' of ''DiagnosticReport'', is niet automatisch een MHD-transactie. De inzet van een FHIR REST-interface vereist een toepasselijke implementatiegids, ondersteunde interacties en search parameters. Voor document-sharing kunnen MHD en XDS/XCA naast elkaar bestaan; de uitwisselbaarheid van documenten en metadata tussen deze routes vergt expliciete afspraken of gateways.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de toepassing van IHE MHD binnen BBS v2, inclusief de relevante actors, transacties, informatieobjecten, opties, normatieve versie en relatie met de BBS-systeemrollen.


IHE QEDm biedt een FHIR R4-gebaseerde query-interface voor bestaande klinische resources.
'''MHD.''' Bij [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-65.html ITI-65] worden documenten met de daarvoor vereiste metadata aangeleverd. [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-105.html ITI-105 Simplified Publish] en [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-106.html ITI-106 Generate Metadata] bieden andere publicatiemogelijkheden met eigen berichtstructuur en profielopties. Zoeken en ophalen verlopen via [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-67.html ITI-67] en [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-68.html ITI-68]. MHD 5.0.0 op FHIR R5 is afzonderlijk gepubliceerd; het hoogste versienummer bepaalt niet zonder meer de voor BBS toepasselijke FHIR-baseline.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de toepassing van IHE QEDm binnen BBS v2, inclusief de relevante actors, transacties, FHIR-resources, search parameters, normatieve versie en relatie met de BBS-systeemrollen.


IHE MADO specificeert manifestgebaseerde toegang tot DICOM-objecten en ondersteunt zowel een DICOM KOS-representatie als een FHIR Imaging Study Manifest.
'''QEDm.''' [https://profiles.ihe.net/PCC/QEDm/PCC-44.html PCC-44] ondersteunt query's voor de resources die onder de geselecteerde opties vallen. De ''Diagnostic Results Option'' ondersteunt onder andere ''DiagnosticReport''. Hieruit volgt niet dat QEDm een algemene ''ImagingStudy''-query, documentpublicatie of DICOM-retrieval voorschrijft.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de toepassing van IHE MADO binnen BBS v2, inclusief de relevante actors, transacties, het Imaging Study Manifest, toegang tot DICOM-content, normatieve versie en relatie met de BBS-systeemrollen.


XC-WADO richt zich op webgebaseerde toegang tot DICOM-objecten over communitygrenzen.
'''MADO.''' [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/index.html MADO 1.0.0] definieert twee complementaire representaties van een Imaging Study Manifest: een FHIR-document en een DICOM KOS-document. Voor conformiteit aan het MADO-profiel moet rekening worden gehouden met zowel de FHIR-IG als het door IHE gepubliceerde PDF-deel. De manifesten kunnen worden gecombineerd met MHD, XDS.b of een andere expliciet afgesproken document-sharingroute. Bij MHD gelden de specifieke [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/manifest-envelope.html MADO DocumentReference-envelopes] voor de betreffende manifestrepresentatie. MADO schrijft daarmee niet zelfstandig één landelijke publicatie-infrastructuur voor.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de toepassing van IHE XC-WADO binnen BBS v2, inclusief de relevante actors, transacties, cross-community context, normatieve versie en relatie met de BBS-systeemrollen.


IID ondersteunt het gestandaardiseerd aanroepen van een image display.
'''DICOM-retrieval.''' [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol1.pdf WIA] adresseert DICOMweb-toegang bij een bron; XCA-I beschrijft een bestaande cross-community route; [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD-Suppl_XC-WADO_Rev1-2_TI_2025-09-10.pdf XC-WADO] biedt een webgebaseerde cross-community retrievalroute. De verdere uitwerking van secure redirect en gerelateerde wijzigingsvoorstellen, waaronder CP-575, wordt gevolgd. Een implementatie van RAD-160 is niet automatisch gelijk aan een implementatie van RAD-75.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de toepassing van IHE IID binnen BBS v2, inclusief de relevante actors, transacties, aanroep van een image display, normatieve versie en relatie met de BBS-systeemrollen.


(XCA-I en WIA zijn onderdeel van de technische basis van Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 en worden bij de definitieve v2-architectuur beoordeeld op continuering, migratie of co-existentie).
'''Remote viewing.''' [https://www.ihe.net/uploadedFiles/Documents/Radiology/IHE_RAD_TF_Vol1.pdf IID] biedt een gestandaardiseerde viewer-aanroep. Dit is een afzonderlijke capability naast het ophalen van DICOM-objecten. Een beeldweergave op afstand is niet per definitie een download van originele DICOM-data.


IHE XCA-I
'''TODO BESLUIT:''' Leg de per usecase geselecteerde profielcombinaties, versies, actor groupings, opties, ondersteunde payloads en verplichte of optionele transacties vast. Beoordeel daarbij co-existentie en eventuele gateways tussen de bestaande XDS-I/XCA-I-route en de FHIR-/DICOMweb-gebaseerde routes.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de positie en toepassing van IHE XCA-I binnen BBS v2, inclusief de relevante actors en transacties en de relatie tot bestaande infrastructuur en de FHIR- en DICOMweb-gebaseerde oplossingsrichting.


IHE WIA
'''TODO BESLUIT:''' Herbeoordeel de baseline na de Europese besluiten over EHDSImagingStudy, EHDSImagingReport en de relevante IHE-ontwikkelingen, waaronder MADO en XC-WADO secure redirect.
'''TODO UITWERKING:''' Beschrijf de positie en toepassing van IHE WIA binnen BBS v2, inclusief de relevante actors en transacties en de relatie tot DICOMweb en de overige geselecteerde BBS-profielen.


=== Koppeling onderzoek en verslag ===
=== Koppeling onderzoek en verslag ===


Een verslag en het onderzoek waarop het betrekking heeft mogen niet uitsluitend op basis van tekstuele kenmerken aan elkaar worden gekoppeld.
De koppeling tussen een beeldvormingsverslag en het bijbehorende onderzoek moet herleidbaar zijn uit expliciete referenties of identificatoren. Alleen dezelfde patiënt, een overeenkomstige datum, een beschrijving of een modaliteit is onvoldoende bewijs dat een verslag bij een bepaald onderzoek hoort.


Waar beschikbaar worden stabiele technische identifiers gebruikt, waaronder:
Voor de koppeling zijn onder andere relevant:
* '''DICOM Study Instance UID:''' de DICOM-identificatie van de Study, onder meer gebruikt in DICOM en FHIR ''ImagingStudy.identifier''. Een FHIR resource-id is niet gelijk aan de Study Instance UID.
* '''Accession number:''' de identificatie van de aanvraag/verrichting, te interpreteren binnen de juiste issuer- of organisatiescope. Eén accession number kan niet zonder meer als wereldwijd uniek worden behandeld.
* '''Aanvraag- of orderidentificatie:''' indien beschikbaar de relatie met de relevante aanvraag, bijvoorbeeld in ''ServiceRequest''.
* '''Verslagidentificatie:''' stabiele document- of businessidentifier, los van technische resource-id's of repository-id's.
* '''FHIR-referenties:''' bijvoorbeeld [https://hl7.org/fhir/R4/diagnosticreport.html DiagnosticReport.imagingStudy] naar een of meer ''ImagingStudy''-resources; daarnaast ''DiagnosticReport.basedOn'' naar een aanvraag wanneer van toepassing.
* '''Patiëntidentificatie:''' de identificatie en identificatiescope die nodig zijn om onjuiste koppeling tussen patiënten te voorkomen.


* Study Instance UID;
Bij documentgebaseerde uitwisseling moet de relatie via de daarvoor geselecteerde documentmetadata en profielen herleidbaar zijn, ook als een consumer geen directe FHIR-resource-reference kan dereferencen. Een KOS-manifest, MADO FHIR-manifest en een verslag kunnen dezelfde Study Instance UID gebruiken, maar zijn verschillende informatieobjecten met afzonderlijke identificatoren en levenscycli.
* accession number met de juiste issuerscope;
* order- of aanvraagidentificatie;
* documentidentificatie;
* expliciete FHIR-references;
* patiëntidentificatie binnen de juiste identificatiescope.


De Study Instance UID is wereldwijd uniek voor een DICOM Study.
Een verslag kan betrekking hebben op meerdere onderzoeken. Ook kunnen addenda, vergelijkende onderzoeken en eerdere onderzoeken een andere relatie tot het verslag hebben dan het primaire onderzoek. Deze relaties mogen niet zonder keuze van het toepasselijke profiel tot één enkele technische identifier worden teruggebracht.


Een accession number is doorgaans lokaal uitgegeven en wordt alleen als eenduidige identifier gebruikt in combinatie met de benodigde issuer- of organisatiescope.
'''TODO MAPPING:''' Leg per geselecteerde verslag- en onderzoeksrepresentatie vast via welke identifiers en referenties de primaire onderzoek-verslagrelatie, meerdere onderzoeken en eventuele eerdere of vergelijkingsonderzoeken worden uitgewisseld.
 
Het EHDSImagingReport-model kan imaging study metadata expliciet relateren aan het verslag. De concrete FHIR-mapping van deze relatie wordt in de implementatiegids vastgesteld.
 
'''TODO MAPPING:''' Leg normatief vast welke identifiers producer en consumer SHALL ondersteunen voor onderzoek-verslagkoppeling.


=== Zoeken en presenteren van de tijdlijn ===
=== Zoeken en presenteren van de tijdlijn ===


De tijdlijn is een Nederlandse verfijning en geen generieke presentatie-eis voor alle EHDS-implementaties.
De tijdlijn is een Nederlandse verfijning van de Europese informatiebehoefte. De technische interfaces moeten de benodigde metadata kunnen leveren om onderzoeken en verslagen te vinden, te onderscheiden, te filteren en waar relevant met elkaar te relateren. De presentatievolgorde en de gebruikersinterface worden hiermee niet als implementatiedetail voorgeschreven.
 
De technische zoekfunctie levert voldoende metadata om onderzoeken en verslagen te vinden, te filteren, te sorteren en aan elkaar te koppelen.


Relevante zoek- en resultaatkenmerken zijn onder andere:
De tabel hieronder noemt functionele gegevenskenmerken en mogelijke technische dragers. De concrete search parameters verschillen per profiel; een vermelding betekent niet dat een bepaald element in iedere genoemde interface rechtstreeks doorzoekbaar is.


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
! Kenmerk
! Gegevenskenmerk
! Technische functie
! Gebruik in de tijdlijn
! Mapping
! Mogelijke technische representatie / aandachtspunt
|-
|-
| Patiëntidentificatie
| Patiëntidentificatie
| Selectie van gegevens van de juiste patiënt
| Afbakenen van de juiste patiënt
| TODO MAPPING
| ''DocumentReference.subject'', ''ImagingStudy.subject'', ''DiagnosticReport.subject'' of een patiëntcontext binnen XDS/XCA en DICOM. Matching en identificatiescope volgen uit de toepasselijke afspraken.
|-
|-
| Document-/informatietype
| Informatieobject en documenttype
| Onderscheid verslag, onderzoeksmetadata en overige ondersteunde objecten
| Onderscheiden van manifesten, onderzoeksmetadata, verslagen en andere documenten
| TODO MAPPING
| ''DocumentReference.type'' en, indien relevant, ''category'' of XDS-documentmetadata. Ondersteuning van aanvullende Nederlandse classificatie (DVD, DHD VT/SNOMED, lokale overgangscodes) nog vast te stellen.
|-
|-
| Modaliteit
| Modaliteit
| Filteren van beeldvormende onderzoeken
| Filteren of herkenbaar presenteren van het uitgevoerde onderzoek
| TODO MAPPING
| DICOM Modality, ''ImagingStudy.modality'' / ''series.modality'' en waar ondersteund de [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/manifest-envelope.html MADO-metadata en zoekparameters].
|-
|-
| Onderzoeksdatum/periode
| Datum of periode van het onderzoek
| Selectie en chronologische presentatie
| Filteren en chronologisch ordenen
| TODO MAPPING
| DICOM Study Date/Time; ''ImagingStudy.started''; ''DocumentReference.context.period'' of andere geprofileerde datumvelden. Documentpublicatiedatum is niet noodzakelijk de onderzoeksdatum.
|-
|-
| Anatomische regio
| Anatomische regio
| Klinische filtering
| Klinisch filteren en herkenbaar presenteren
| TODO MAPPING
| DICOM-anatomiegegevens, geprofileerde FHIR-elementen of MADO-anatomie-extensies; terminologie nog af te stemmen.
|-
|-
| Study Instance UID
| Study Instance UID
| Gerichte identificatie van een DICOM Study
| Een DICOM Study herkennen en onderzoek/verslag relateren
| TODO MAPPING
| DICOM (0020,000D), geprofileerde ''ImagingStudy.identifier'' en MADO ''DocumentReference''-metadata of referenties.
|-
| Accession number
| Koppeling aan aanvraag/onderzoek binnen de juiste scope
| TODO MAPPING
|-
|-
| Orderidentificatie
| Accession number en orderidentificatie
| Koppeling aan oorspronkelijke aanvraag
| Aanvraag en onderzoek relateren
| TODO MAPPING
| DICOM (0008,0050), ''ServiceRequest.identifier'' en geprofileerde verwijzingen; de juiste issuer-/organisatiescope blijft noodzakelijk.
|-
|-
| Documentidentificatie
| Verslag- en documentidentificatie
| Gerichte documentselectie
| Een specifiek verslag of document ophalen en versies onderscheiden
| TODO MAPPING
| ''DiagnosticReport.identifier'', ''DocumentReference.masterIdentifier''/''identifier'' in FHIR R4 of relevante XDS-identificatoren.
|-
|-
| Verrichtingcode
| Verrichting of onderzoekstype
| Identificatie van het uitgevoerde onderzoek
| Klinisch onderscheiden van onderzoeken
| TODO MAPPING
| Geprofileerde ''ServiceRequest.code'', proceduregegevens, DICOM-proceduremetadata of afgesproken documentclassificatie.
|-
|-
| Auteur / organisatie / land
| Auteur, zorgorganisatie en herkomst
| Herkomstinformatie
| Context, bron en verantwoordelijkheid tonen
| TODO MAPPING
| ''DocumentReference.author''/''custodian'', ''DiagnosticReport.performer'' of een geprofileerde ''Provenance'' en XDS-metadata.
|-
|-
| Status
| Status en versie
| Onderscheid tussen actuele, vervangen of ingetrokken informatie
| Actueel verslag onderscheiden van voorlopige, vervangen of ingetrokken informatie
| TODO MAPPING
| ''DocumentReference.status''/''docStatus'', ''DiagnosticReport.status'', relevante documentrelaties en versie-identificatie; niet alle statuswaarden zijn één-op-één uitwisselbaar.
|}
|}


BBS v1 mapt een deel van deze functionaliteit op XDS/XCA-metadata en MHD DocumentReference. Voor BBS v2 wordt een nieuwe mapping opgesteld tegen de definitief geselecteerde Europese en Nederlandse FHIR-profielen.
Voor documentgebaseerde discovery kunnen [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/ITI-67.html MHD ITI-67], [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume2/ITI-18.html XDS.b ITI-18] en [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume2/ITI-38.html XCA ITI-38] relevant zijn. Bij een geselecteerde resourcegebaseerde route kunnen FHIR REST search of [https://profiles.ihe.net/PCC/QEDm/PCC-44.html QEDm PCC-44] van toepassing zijn, voor zover het profiel de betreffende resources en zoekmogelijkheden ondersteunt. [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part18.html QIDO-RS] zoekt DICOM-metadata bij een DICOM-bron en realiseert op zichzelf geen landelijke documentvindfunctie.


'''TODO MAPPING:''' Voeg per ondersteund profiel de concrete search parameters en response-elementen toe.
Het zoeken naar het document en het ophalen van verslag of beeld zijn afzonderlijke stappen. Een gevonden ''DocumentReference'' kan verwijzen naar een manifest of verslag, waarna via een andere interface toegang tot de daadwerkelijke content wordt verkregen.


=== Grote DICOM-objecten en performance ===
'''TODO MAPPING:''' Leg per geselecteerde queryinterface de verplichte zoekparameters, ondersteunde filters, response-elementen, terminologiebindingen en foutgevallen vast. Valideer welke tijdlijnkenmerken via de kandidaatprofielen daadwerkelijk doorzoekbaar zijn.


De feitelijke beeldcontent kan aanzienlijk groter zijn dan de metadata en verslaginformatie. Technische implementaties mogen daarom niet veronderstellen dat een volledige imaging study op dezelfde wijze kan worden getransporteerd als een regulier klinisch document.
'''TODO BESLUIT:''' Bepaal de minimale nationale classificatie voor de tijdlijn en de overgangsafspraken voor lokale codes, in samenhang met de internationale metadata- en terminologiebesluiten.


De implementatie houdt rekening met:
=== Grote DICOM-objecten en performance ===
 
* omvang van het onderzoek;
* beschikbare bandbreedte;
* time-outs;
* tussenliggende gateways en proxies;
* geheugen- en opslaggebruik;
* foutafhandeling;
* onderbroken overdracht;
* detectie van een incomplete ontvangst;
* retrieval op study-, series- of instance-niveau;
* selectieve retrieval;
* remote viewing als alternatief voor lokale overdracht.


WADO-RS ondersteunt retrieval op verschillende niveaus van de DICOM-hiërarchie en maakt daardoor selectieve retrieval mogelijk.
De feitelijke DICOM-content kan aanzienlijk omvangrijker zijn dan onderzoeksmetadata, manifesten of verslagen. Daarom worden discovery, retrieval en remote viewing als verschillende technische capabilities behandeld. Een bron hoeft niet bij iedere discoverytransactie de volledige DICOM Study over te dragen.


Een gedeeltelijk ontvangen onderzoek mag niet zonder waarschuwing als volledig onderzoek worden gepresenteerd.
Bij implementatie van de gekozen transactieroute wordt rekening gehouden met:
* ophalen op study-, series- of instance-niveau en selectieve retrieval wanneer het profiel dit ondersteunt;
* beschikbare bandbreedte, latency, omvang en verwacht gelijktijdig gebruik;
* gateways, proxies, redirect-afhandeling en toegangscontext bij vervolgaanroepen;
* time-outs, foutcodes, niet-beschikbare objecten en herstel na onderbreking;
* detectie van incomplete of gedeeltelijke ontvangst;
* streaming, caching en range-/transfersyntaxmogelijkheden uitsluitend voor zover de gebruikte DICOMweb-dienst deze ondersteunt;
* consistente identificatie en controle van de daadwerkelijk opgehaalde objecten;
* de keuze voor viewer invocation in plaats van volledige lokale overdracht, indien dat voor de usecase geschikt is.


'''TODO BESLUIT:''' Definieer meetbare performance-eisen voor tijdkritische situaties.
[https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part18.html DICOMweb WADO-RS] definieert verschillende retrievalmogelijkheden, maar legt niet zelfstandig nationale prestatienormen vast. Een succesvolle HTTP-response is niet zonder aanvullende controle het bewijs dat alle verwachte instances zijn ontvangen. Bij grote of gedeeltelijk beschikbare onderzoeken moet de consumer het resultaat op de juiste wijze kunnen interpreteren.


'''TODO BESLUIT:''' Bepaal eisen voor time-out, retry, resumability en maximale responstijden voor de geselecteerde transacties.
'''TODO BESLUIT:''' Stel meetbare eisen vast voor responstijden, foutafhandeling, retry, time-out, eventuele hervatting en de controle op volledigheid. Maak daarbij onderscheid tussen tijdlijnquery's, verslagretrieval, DICOM-retrieval, patiëntdownload en remote viewing.


=== Herkomst, integriteit en patiënt-aangeleverde gegevens ===
=== Herkomst, integriteit en patiënt-aangeleverde gegevens ===


Ontvangen informatie bevat voldoende technische metadata om de herkomst te kunnen beoordelen.
De technische uitwisseling moet herkomst en verantwoordelijkheid voor gegevens zoveel mogelijk behouden. Daarbij kunnen bronorganisatie, verantwoordelijke zorgverlener, vervaardigingsdatum, oorspronkelijke identifiers, systeemherkomst, versie en eventuele technische integriteitsgegevens relevant zijn.


Afhankelijk van het informatieobject betreft dit onder andere:
De representatie verschilt per informatieobject: bijvoorbeeld [https://hl7.org/fhir/R4/provenance.html FHIR Provenance] voor beschreven activiteiten, documentmetadata voor documentherkomst en DICOM-identificatoren of DICOM-attributen voor de oorspronkelijke beeldcontent. Het bestaan van een resource of attribuut betekent niet dat het in iedere technische route verplicht aanwezig is; de geselecteerde profielen bepalen de concrete eisen.


* patiënt;
Bij patiëntupload of patiëntgericht delen ([[#2.6_EHDS-usecase_5:_Patiënt_deelt_of_uploadt_onderzoek_en/of_verslag|paragraaf 2.6]]) blijven de oorspronkelijke brongegevens, voor zover beschikbaar, onderscheidbaar van het feit dat de patiënt de informatie heeft aangeleverd. Een ontvangstbevestiging betekent niet dat de informatie door de ontvangende zorgaanbieder is gevalideerd of klinisch geaccepteerd.
* auteur of verantwoordelijke zorgverlener;
* verantwoordelijke organisatie;
* bronsysteem;
* vervaardigings- of onderzoeksdatum;
* document- of resourceidentifier;
* status;
* land of uitwisselingscontext;
* technische integriteitsinformatie.


Patiënt-aangeleverde gegevens blijven als zodanig herkenbaar totdat zij volgens het geldende zorgproces zijn beoordeeld.
Technische verificatie kan onder andere bestaan uit de controle van berichtformaat, authenticiteit van de afzender binnen de gekozen keten, integriteit van de inhoud, geldigheid van identifiers en volledigheid van de ontvangen onderdelen. Welke controles normatief verplicht zijn, volgt uit de vast te stellen aanlever- en beveiligingsafspraken.


Waar technisch mogelijk blijft de oorspronkelijke provenance behouden naast informatie over de patiënt-upload zelf.
'''TODO MAPPING:''' Leg de representatie van oorspronkelijke herkomst, patiëntaanlevering, ontvangststatus en eventuele professionele acceptatie vast in de geselecteerde informatieobjecten en profielen.


=== Actualiteit, addenda en rectificaties ===
=== Actualiteit, addenda en rectificaties ===


Een eenmaal beschikbaar gesteld verslag of metadataobject kan later een gewijzigde status krijgen of worden aangevuld.
Onderzoeksmetadata en verslagen kunnen na eerste beschikbaarstelling worden aangevuld, gecorrigeerd, vervangen of ingetrokken. De uitwisseling moet voldoende onderscheid mogelijk maken tussen klinische status, documentstatus, technische resourceversie en de relatie tussen afzonderlijke documentversies.
 
Relevante technische kenmerken zijn onder andere:
* [https://hl7.org/fhir/R4/diagnosticreport.html DiagnosticReport.status] voor de klinische status van een verslag;
* [https://hl7.org/fhir/R4/documentreference.html DocumentReference.status], ''docStatus'' en ''relatesTo'' voor documentstatus en documentrelaties binnen de ondersteunde FHIR R4-representatie;
* ''Composition.status'' en eventuele geprofileerde documentrelaties binnen een FHIR-document;
* ''meta.versionId'' voor de technische resourceversie, indien relevant voor een geselecteerde FHIR REST-interface;
* de daarvoor bestemde XDS-metadata en documentrelaties binnen een XDS/XCA-route.


Implementaties ondersteunen daarom voldoende versie- en statusinformatie om:
Deze velden zijn niet zonder mapping semantisch gelijkwaardig. Een nieuw FHIR resourceversienummer betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat een nieuw klinisch verslag of addendum is geproduceerd. Een toegevoegd verslag moet aan het oorspronkelijke verslag en, waar relevant, aan het betrokken onderzoek worden gerelateerd.


* een actuele versie te herkennen;
Een raadplegende toepassing moet de actuele status kunnen herkennen en mag verouderde of ingetrokken informatie niet ongemerkt als de actuele versie presenteren. Waar documentmetadata zijn gepubliceerd in een afzonderlijke vindvoorziening, moeten relevante actualiseringen ook daar volgens de gekozen afspraken worden verwerkt.
* een ingetrokken of vervangen versie niet ongemerkt als actueel te presenteren;
* addenda en rectificaties aan het oorspronkelijke verslag te koppelen;
* wijzigingen door te geven aan de gebruikte vindfunctie;
* auditinformatie te behouden.


'''TODO MAPPING:''' Leg de mapping vast naar FHIR status-, versionerings- en relatie-elementen van de geselecteerde profielen.
'''TODO MAPPING:''' Leg per geselecteerd profiel de statusovergangen, documentrelaties, versieregels en synchronisatie van vindmetadata vast, inclusief addenda, rectificaties en intrekkingen.


=== Logging, beveiliging en autorisatie ===
=== Logging, beveiliging en autorisatie ===


Alle interfaces worden gebruikt binnen een beveiligde en geautoriseerde context.
Technische transacties vinden plaats binnen een passend geauthenticeerde en geautoriseerde context. De benodigde beveiligingsmaatregelen worden bepaald door de toepasselijke Nederlandse en Europese kaders, de gekozen infrastructuur en de beveiligingseisen van de geselecteerde interoperabiliteitsprofielen.


Voor iedere relevante transactie moet technisch kunnen worden vastgesteld:
Voor zover nodig voor traceerbaarheid en controle moet auditinformatie beschikbaar kunnen zijn over de uitvoerende persoon of het systeem, de betrokken organisatie, de patiëntcontext, de beoogde bewerking, het aangeroepen endpoint, de gebruikte transactie, het resultaat en de relevante informatieobjectidentificatoren. De precieze inhoud, bewaartermijnen en toegang tot auditgegevens volgen uit de toepasselijke afspraken.


* welke natuurlijke persoon of welk systeem de handeling uitvoert;
IHE biedt hiervoor onder andere [https://profiles.ihe.net/ITI/IUA/ IUA rev. 2.5 (Trial Implementation)] voor autorisatiecontext bij REST-interfaces en [https://profiles.ihe.net/ITI/BALP/index.html BALP 1.1.4] voor gestandaardiseerde FHIR ''AuditEvent''-patronen. Ook [https://profiles.ihe.net/ITI/TF/Volume1/ch-9.html ATNA] kan relevant zijn voor node-authenticatie en audittransport. Deze profielen worden niet door hun vermelding in dit TO automatisch normatief voorgeschreven.
* namens welke organisatie de handeling plaatsvindt;
* op welke patiënt de handeling betrekking heeft;
* welke informatieobjecten zijn gezocht, geraadpleegd, verzonden, gedownload of geüpload;
* wat de uitkomst van de transactie was.


Transportbeveiliging en integriteitscontrole volgen minimaal de eisen van de gebruikte onderliggende profielen en de toepasselijke landelijke of Europese beveiligingskaders.
Bij DICOM-retrieval kunnen authenticatie- en autorisatiegegevens bij meerdere netwerkstappen nodig zijn. Een redirect of een gateway mag niet betekenen dat de uiteindelijke bron buiten de vastgestelde toegangscontrole valt. De concrete secure-redirectafspraken bij XC-WADO en eventuele aanvullende IHE-wijzigingen moeten bij de definitieve profilering worden betrokken.


'''TODO BESLUIT:''' Leg vast welke security-, authorization- en auditprofielen normatief worden toegepast en welke eisen door generieke voorzieningen buiten BBS worden ingevuld.
De uitvoering van een transactie moet onderscheidbaar zijn van de autorisatiebeslissing die eraan voorafgaat. Beschikbare informatie over toestemming, behandelrelatie of een andere rechtsgrond wordt volgens de daarvoor geselecteerde generieke voorziening of toegangsafspraak verwerkt; BBS definieert niet zelfstandig een nieuwe juridische grondslag.
 
'''TODO BESLUIT:''' Stel de toepasselijke security-, authorization- en auditprofielen, benodigde claims/context, verantwoordelijkheden per actor en eventuele gatewayverplichtingen vast.


=== Technische afhankelijkheden van generieke functies ===
=== Technische afhankelijkheden van generieke functies ===
BBS specificeert generieke functies niet opnieuw. Voor zover de uitvoering van BBS-transacties afhankelijk is van generieke functies wordt hier vastgelegd welke technische informatie tussen systemen moet worden overgedragen en naar welke landelijke, Europese of internationale afspraken normatief wordt verwezen.


'''TO DO UITWERKING'''
Generieke functies worden niet opnieuw binnen BBS gespecificeerd. Wel moet worden vastgelegd welke informatie en resultaten van die functies een BBS-transactie nodig heeft en waar die afhankelijkheden technisch in de keten worden ingevuld. De onderstaande tabel bevat de benodigde technische context en is geen nieuwe normatieve specificatie van de generieke functies zelf.


#### Identificatie en authenticatie: Beschrijf welke technische identiteit van patiënt, vertegenwoordiger, zorgverlener, zorgaanbieder en systeem voor BBS-transacties beschikbaar moet zijn en welke generieke afspraken hiervoor worden toegepast.
{| class="wikitable"
 
! Generieke functie
#### Patiëntmatching: Beschrijf welke afhankelijkheden BBS heeft van patiëntidentificatie en patiëntmatching en welke identificaties of technische context tussen systemen moeten worden overgedragen.
! Technische afhankelijkheid binnen BBS
 
! Aandachtspunt voor de implementatie
#### Autorisatie en toegangsbeleid: Beschrijf welke autorisatiecontext voor BBS-transacties noodzakelijk is en welke generieke afspraken of profielen hiervoor worden toegepast.
|-
 
| Identificatie en authenticatie
#### Toestemming en rechtsgrond: Beschrijf welke technische afhankelijkheden bestaan voor het bepalen en overdragen van toestemming of een andere geldige rechtsgrond, voor zover relevant voor BBS.
| Identiteit en rol van patiënt/vertegenwoordiger, zorgverlener, zorgaanbieder, client en bron moeten waar nodig betrouwbaar kunnen worden vastgesteld.
 
| Onderscheid menselijke identiteit, organisatie, applicatie-identiteit en de identiteit van een gateway; benodigde tokens/claims en vertrouwensrelaties vast te stellen.
#### Lokalisatie: Beschrijf welke generieke lokalisatiefunctie nodig is om relevante bronnen van beeldvormingsonderzoeken en verslagen te kunnen vinden en welke technische informatie BBS hiervan gebruikt.
|-
 
| Patiëntmatching
#### Adressering: Beschrijf welke generieke adresseringsfunctie wordt gebruikt om de technische endpoints van betrokken systemen te bepalen en welke gegevens daarvoor binnen BBS nodig zijn.
| Onderzoeks-, document- en verslaggegevens moeten aan de juiste patiënt kunnen worden gerelateerd over bron- en communitygrenzen heen.
 
| Gebruik van identificatoren binnen de juiste scope; matching is niet gelijk aan enkel het vergelijken van een lokaal patiëntnummer.
#### Logging: Beschrijf welke informatie vanuit een BBS-transactie beschikbaar moet zijn voor auditlogging en naar welke generieke loggingafspraken normatief wordt verwezen.
|-
| Autorisatie en toegangsbeleid
| De bron of bevoegde voorziening moet kunnen beslissen of een actor de gevraagde metadata, het verslag of de content mag benaderen.
| Doorgifte of herbeoordeling van toegangscontext bij document-retrieval, DICOM-retrieval en redirects; onderscheid tussen zorgverlener- en patiënttoegang.
|-
| Toestemming / rechtsgrond
| Indien van toepassing moet het resultaat van de relevante grondslag- of toestemmingscontrole kunnen worden betrokken bij de toegangsbeslissing.
| De technische representatie van deze beslissing wordt door de geselecteerde afspraken bepaald; geen nieuwe BBS-toestemmingsdienst.
|-
| Lokalisatie
| Vaststellen bij welke bron, community of ontsluitvoorziening relevant onderzoek of verslag beschikbaar is.
| Een vindresultaat of locator is niet automatisch het retrieval-endpoint en verleent op zichzelf geen toegangsrecht.
|-
| Adressering
| Bepalen van bereikbare technische endpoints voor de betrokken actors en vervolgtransacties.
| Onderscheid organisatieadres, repository-/gatewayadres, FHIR base URL, WADO-endpoint en eventueel viewer-endpoint.
|-
| Logging
| Vastleggen van relevante BBS-transacties, patiëntcontext, betrokken actors, informatieobjecten en resultaten.
| Afstemmen van auditformaat, correlatie tussen ketenstappen en verantwoordelijkheden; zie [[#4.1.8_Logging,_beveiliging_en_autorisatie|4.1.8]].
|-
| Beveiliging, integriteit en vertrouwelijkheid
| Beveiliging van netwerkverbindingen, authenticatiecontext, payloads en opslag/transport waar relevant.
| Rekening houden met meerdere betrokken infrastructuurcomponenten, langdurige downloads en cross-community toegang.
|-
| Noodtoegang
| Een eventueel afwijkende toegangsroute moet herkenbaar zijn voor autorisatie en audit, indien de betreffende usecase dit ondersteunt.
| Alleen toepassen binnen de vastgestelde juridische en technische afspraken; geen impliciete standaard-BBS-route.
|-
| Dossier- en bewaarbeleid
| Het resultaat van statuswijzigingen, intrekking, archivering of verwijdering kan de beschikbaarheid en vindbaarheid beïnvloeden.
| Intern dossierbeleid wordt niet door BBS voorgeschreven; uitwisselstatus en metadata moeten wel volgens de gekozen profielen consistent blijven.
|}


#### Beveiliging, integriteit en vertrouwelijkheid: Beschrijf de technische beveiligingsafhankelijkheden van BBS en de relatie met de beveiligingseisen van de toegepaste profielen en generieke voorzieningen.
Voor patiëntgerichte usecases wordt de aansluiting op het [https://afsprakenstelsel.medmij.nl/ MedMij Afsprakenstelsel] en op de toepasselijke Europese patiënttoegangsafspraken afzonderlijk afgestemd. De bestaande [https://catalogus.medmij.nl/overzicht/actueel/gegevensdiensten-in-ontwikkeling MedMij-gegevensdienst Beeldbeschikbaarheid] is een referentie, geen automatische verplichting voor BBS v2.


#### Noodtoegang (Breaking-the-Glass-procedure):  Beschrijf, indien van toepassing, welke technische gevolgen noodtoegang heeft voor autorisatie, logging en de uitvoering van BBS-transacties.
'''TODO MAPPING:''' Leg per BBS-transactie vast welke generieke functie een voorwaarde vormt, welke partij het resultaat levert of controleert, welke technische context wordt doorgegeven en welke normatieve externe specificatie geldt.


#### Dossier- en bewaarbeleid: Beschrijf uitsluitend de technische afhankelijkheden van dossier- en bewaarbeleid voor zover deze gevolgen hebben voor beschikbaarheid, status, versiebeheer of verwijdering van via BBS ontsloten informatie.
'''TODO BESLUIT:''' Selecteer de toepasselijke nationale en Europese afspraken voor identificatie, autorisatie, lokalisatie, adressering, toestemming en auditlogging in samenhang met de gekozen BBS-profielbaseline.


== Informatieobjecten en gegevensmodel ==
== Informatieobjecten en gegevensmodel ==


BBS v2 maakt technisch onderscheid tussen ten minste vier concepten:
Voor BBS v2 worden de volgende informatieobjecten onderscheiden. De concepten hangen samen, maar zijn niet één-op-één onderling uitwisselbaar.


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
! Concept
! Informatieobject
! Functie
! Betekenis
! Technische representatie
! Relevante technische representaties
|-
|-
| Beeldvormingsverslag
| Beeldvormingsverslag
| Klinische observaties, interpretatie, conclusie en advies
| Klinische interpretatie, bevindingen en conclusie bij een of meer onderzoeken.
| EHDSImagingReport / nader vast te stellen FHIR-profielen
| EHDSImagingReport; [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/ HL7 Europe Imaging Report R4] (bijvoorbeeld ''DiagnosticReport'', ''Composition'', eventuele ''Observation''/''Condition'', document-Bundle en/of gerenderd document).
|-
|-
| Imaging Study Metadata
| Onderzoeksmetadata
| Gestructureerde metadata over het beeldvormend onderzoek
| Identificatie, kenmerken en context van een beeldvormend onderzoek; zonder de volledige DICOM-content.
| EHDSImagingStudy / nader vast te stellen FHIR-profielen
| EHDSImagingStudy; [https://hl7.org/fhir/R4/imagingstudy.html FHIR ImagingStudy], geprofileerde documentmetadata en DICOM-onderzoeksmetadata.
|-
|-
| Imaging Study Manifest
| Imaging Study Manifest
| Overdraagbaar metadataobject waarmee inhoud en locaties van een onderzoek kunnen worden beschreven
| Identificatie en inhouds-/toegangsbeschrijving voor de bij een onderzoek horende DICOM-objecten.
| Bijvoorbeeld MADO FHIR document Bundle en/of DICOM KOS
| [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/fhir-imaging-manifest.html MADO FHIR Imaging Study Manifest] als FHIR ''Bundle'' van type ''document'', of een MADO DICOM KOS-document.
|-
| Documentmetadata / verwijzing
| Metadata om een uitgewisseld document of manifest te kunnen vinden en ophalen.
| [https://hl7.org/fhir/R4/documentreference.html FHIR DocumentReference] bij onder meer MHD; XDS/XCA-documentmetadata in een document-sharingroute.
|-
|-
| DICOM Study Content
| DICOM Study Content
| De daadwerkelijke beelden en overige DICOM-objecten
| De daadwerkelijke DICOM-objecten, bestaande uit studies, series en instances.
| DICOM-objecten
| [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part03.html DICOM Information Object Definitions]; toegang onder andere via [https://dicom.nema.org/medical/dicom/current/output/html/part18.html DICOMweb].
|}
|}


De EEHRxF-representatie van een imaging study betreft metadata over het onderzoek en niet de daadwerkelijke pixel- of mediacontent.
De DICOM Study-hiërarchie bestaat uit ''Study → Series → Instance''. De FHIR-resource ''ImagingStudy'' representeert metadata en referenties over deze structuur; een ''ImagingStudy''-resource is niet hetzelfde als de volledige DICOM Study. Het Europese logische model EHDSImagingStudy en het IHE MADO FHIR Imaging Study Manifest zijn evenmin synoniemen. Ze kunnen overlappende gegevens bevatten, maar kennen verschillende specificatiedoelen, profielen en conformiteitseisen.


EHDSImagingStudy bevat kerninformatie over het onderzoek en kan verwijzingen of endpoints bevatten naar de content. De DICOM Study zelf blijft georganiseerd volgens de DICOM-hiërarchie:
De selectie van een manifestrepresentatie bepaalt niet automatisch de keuze voor document-sharing, resource-query of DICOM-retrieval. Een consumer moet volgens de gekozen route de benodigde informatieobjecten vinden, hun betekenis kunnen onderscheiden en de juiste vervolginterface kunnen aanroepen.


Study
=== FHIR Resources ===
  └── Series
        └── Instance


Een Imaging Study Manifest kan deze structuur en de benodigde toegangsinformatie beschrijven zonder de volledige beeldcontent zelf te bevatten.
Onderstaande tabel beschrijft de mogelijke rollen van FHIR R4-resources in BBS v2. De concrete verplichtingen, kardinaliteiten, referenties, ValueSets en zoekparameters volgen uit de geselecteerde Europese en IHE-implementatiegidsen; deze tabel creëert geen nieuwe FHIR-profielen.
 
{| class="wikitable"
! Resource
! Functie in de gegevensuitwisseling
! Relevante referentie
|-
| Bundle
| Verpakt samenhangende resources. Voor het MADO FHIR-manifest is dit een ''document''-Bundle; de Europese verslagrepresentaties kennen ook een ''collection''-Bundle voor een gerenderd verslag met beperkte metadata.
| [https://hl7.org/fhir/R4/bundle.html FHIR Bundle]; [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/StructureDefinition-MadoFhirBundle.html MADO FHIR Imaging Study Manifest Bundle]; [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/data-formats.html Europese verslagformaten]
|-
| Composition
| Organiseert de inhoud van een FHIR-document; de eerste entry in een FHIR document-Bundle. Relevant voor MADO FHIR-manifesten en voor sectiegestructureerde Europese verslagformaten, maar niet voor iedere mogelijke verslagrepresentatie.
| [https://hl7.org/fhir/R4/composition.html FHIR Composition]; [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/fhir-imaging-manifest.html MADO FHIR manifest]
|-
| ImagingStudy
| Beschrijft metadata over een onderzoek en de relevante series en instances; bevat niet de pixeldata. De Study Instance UID wordt in een geprofileerde identifier vastgelegd.
| [https://hl7.org/fhir/R4/imagingstudy.html FHIR ImagingStudy]; [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/StructureDefinition-MadoImagingStudy.html MADO Imaging Study]
|-
| DiagnosticReport
| Representeert een klinisch beeldvormingsverslag en de status, auteur/context, bevindingen en eventuele verwijzing naar ''ImagingStudy'' via ''DiagnosticReport.imagingStudy''.
| [https://hl7.org/fhir/R4/diagnosticreport.html FHIR DiagnosticReport]; [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/StructureDefinition-DiagnosticReportEuImaging.html HL7 Europe Imaging Report (ballot)]
|-
| DocumentReference
| Verwijst naar uitgewisselde documenten/manifesten en ondersteunt classificatie, zoekmetadata, status, documentidentificatie en retrievalinformatie.
| [https://hl7.org/fhir/R4/documentreference.html FHIR DocumentReference]; [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/index.html IHE MHD]; [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/manifest-envelope.html MADO manifest-envelopes]
|-
| Endpoint
| Beschrijft een technische toegangslocatie. Bij MADO kan het onder andere gaan om seriegebonden WADO-endpoints en optionele viewer-endpoints.
| [https://hl7.org/fhir/R4/endpoint.html FHIR Endpoint]; [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/fhir-imaging-manifest.html MADO endpoint-profielen]
|-
| Patient, Practitioner, PractitionerRole, Organization, Device
| Beschrijven patiënt-, auteur-, verantwoordelijke organisatie- en systeemcontext, afhankelijk van het profiel.
| [https://hl7.org/fhir/R4/resourcelist.html FHIR R4 Resource List]; MADO- en Europese contextprofielen
|-
| ServiceRequest, Procedure
| Beschrijven aanvraag- en verrichtingsinformatie en ondersteunen de relatie tussen verslag, onderzoek en oorspronkelijke aanvraag.
| [https://hl7.org/fhir/R4/servicerequest.html FHIR ServiceRequest]; [https://hl7.org/fhir/R4/procedure.html Procedure]
|-
| Observation, Condition
| Kunnen gecodeerde bevindingen of relevante klinische context bevatten in de verder gestructureerde verslagrepresentaties.
| [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/data-formats.html HL7 Europe Imaging Report – data formats]
|-
| Provenance, AuditEvent
| Ondersteunen respectievelijk vastlegging van herkomst/activiteiten en auditinformatie, voor zover geselecteerd binnen de technische afspraken.
| [https://hl7.org/fhir/R4/provenance.html FHIR Provenance]; [https://hl7.org/fhir/R4/auditevent.html AuditEvent]
|}


Het MADO FHIR Imaging Study Manifest is een FHIR document Bundle. De centrale ImagingStudy-resource bevat de onderzoeksstructuur; aanvullende resources leveren context over patiënt, maker, aanvraag en endpoints voor toegang tot de content.
'''MADO-manifesten.''' Volgens [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/fhir-imaging-manifest.html MADO 1.0.0] bevat de FHIR ''document''-Bundle onder andere een ''Composition'', ''ImagingStudy'', patiënt-/makerscontext, aanvraagcontext en endpoints. Bij gebruik van MHD gelden de [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/manifest-envelope.html MADO DocumentReference-envelopes] voor het publiceren en vinden van de gekozen representatie. Een DICOM KOS-manifest is een ander payloadtype, ook wanneer het naar hetzelfde onderzoek verwijst. De [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/mapping.html MADO mapping FHIR/KOS] beschrijft de relatie tussen beide vormen.


=== FHIR Resources ===
'''Europese verslagrepresentaties.''' De huidige [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/data-formats.html HL7 Europe Imaging Report-ballot] onderscheidt een gerenderd verslag met beperkte metadata, een sectiegestructureerd verslag en een verder gestructureerd verslag. Niet elk formaat verplicht dezelfde resources of hetzelfde Bundle-type. De [https://hl7.eu/fhir/imaging/en/xtehr-mapping.html Xt-EHR–FHIR-mapping] is een technische referentie die nog aan verandering onderhevig is.
FHIR-resources worden binnen BBS gebruikt als onderdeel van de geselecteerde informatieobjecten en interoperabiliteitsprofielen. Per resource wordt vastgelegd welke functie deze binnen BBS vervult, binnen welke profielen en transacties deze wordt toegepast en welke BBS- of Europese profilering van toepassing is.


* Bundle: Beschrijf voor welke BBS-informatieobjecten en transacties een FHIR Bundle wordt gebruikt, welk Bundle-type van toepassing is en welke profielen hiervoor normatief zijn.
'''Metadata en classificatie.''' De technische toepassing van ''DocumentReference.type'', ''category'' en de overige metadata moet worden afgestemd op de Nederlandse tijdlijnvereisten en de uiteindelijke Europese profielen. MADO-manifesten en beeldvormingsverslagen mogen niet enkel op basis van één generieke documentcode als equivalent worden behandeld.
* Composition: Beschrijf de functie van Composition binnen documentgebaseerde representaties, waaronder het MADO Imaging Study Manifest, en de relatie met de overige resources in de Bundle.
* ImagingStudy: Beschrijf de toepassing van ImagingStudy voor de representatie van onderzoeksmetadata, de relatie met EHDSImagingStudy en DICOM-identificatoren en de wijze waarop toegang tot de DICOM-content wordt vastgelegd.
* Endpoint: Beschrijf de toepassing van Endpoint voor het vastleggen van technische toegang tot de bij een beeldvormend onderzoek behorende content.
* DocumentReference: Beschrijf de toepassing van DocumentReference waar documentmetadata wordt uitgewisseld, inclusief de relatie met beeldvormingsverslagen, MHD en de Nederlandse tijdlijn.
* Overige contextresources: Vul na vaststelling van de definitieve FHIR-mapping de overige gebruikte resources aan voor onder andere patiënt-, auteur-, organisatie- en aanvraagcontext.


'''TODO BESLUIT:''' Bepaal welke manifestrepresentaties binnen BBS v2 SHALL worden ondersteund.
'''TODO MAPPING:''' Leg de traceerbaarheid vast tussen EHDSImagingStudy, EHDSImagingReport, de geselecteerde FHIR-profielen, MADO-manifesten, relevante DICOM-attributen en de Nederlandse BBS-dataset. Documenteer waar gegevens één-op-één mappen, waar aanvullende metadata nodig zijn en waar geen equivalent bestaat.


'''TODO MAPPING:''' Maak een volledige mapping tussen:
'''TODO BESLUIT:''' Selecteer de ondersteunde manifest- en verslagrepresentaties, toepasselijke FHIR-baseline, verplichte profielen en ondersteunde document-/resourceinterfaces.
* EHDSImagingStudy;
* EHDSImagingReport;
* MADO;
* relevante DICOM-attributen;
* BBS-dataset;
* eventuele MHD DocumentReference-metadata.


== Kwalificatie en conformiteit ==
== Kwalificatie en conformiteit ==


Conformiteit wordt beoordeeld per BBS-systeemrol die een implementatie declareert.
Conformiteit wordt vastgesteld per geïmplementeerde BBS-systeemrol en de daarvoor normatief geselecteerde profielcombinatie. Een leverancier hoeft niet alle in dit TO geïnventariseerde technische routes te implementeren, maar moet wel voldoen aan de complete eisen van de gekozen verplichte profielopties en required groupings.


Een kwalificatiescenario kan meerdere technische profielen combineren wanneer dat nodig is om een volledige BBS-usecase uit te voeren.
De kwalificatie moet meer toetsen dan het slagen van een losse technische transactie. Voor een volledige usecase kunnen document discovery, resource-query, het ophalen van een manifest, DICOM-retrieval, viewer invocation en de benodigde generieke functies samenkomen.


De toetsing omvat waar van toepassing:
Relevante kwalificatieonderwerpen zijn onder andere:
* correcte selectie en implementatie van actors, transacties en profielopties;
* validatie van de geselecteerde FHIR-profielen, documentformaten en DICOM-objecten;
* verplichte metadata, terminologie, classificatie en ondersteuning van ontbrekende of lokale codes volgens de vastgestelde overgangsafspraken;
* correcte koppeling van onderzoek, manifest, verslag en eventuele aanvraag;
* discovery, filtering, retrieval en foutafhandeling op de gekozen interfaces;
* omgang met incomplete of omvangrijke DICOM-onderzoeken en eventuele remote viewing;
* statusovergangen, documentversies, addenda, correcties en intrekkingen;
* autorisatie, logging, patiëntcontext en cross-community toegang;
* patiëntgerichte inzage, download en aanlevering uitsluitend voor de betreffende geselecteerde usecases;
* co-existentie of gatewaytransformaties waar die expliciet onderdeel zijn van de gekozen BBS-baseline.


* correcte productie van de vereiste informatieobjecten;
Bij de uitwerking van kwalificatiescenario's kunnen bestaande internationale testartefacten worden hergebruikt, waaronder de tests bij de betreffende [https://profiles.ihe.net/ITI/MHD/index.html MHD], [https://profiles.ihe.net/RAD/MADO/index.html MADO] en [https://profiles.ihe.net/PCC/QEDm/ QEDm]-publicaties en relevante IHE Connectathon-testscenario's. Hergebruik vereist controle van de gebruikte profielversies en de aanvullende nationale eisen.
* correcte verwerking van verplichte metadata;
* discovery en filtering;
* correcte onderzoek-verslagkoppeling;
* document retrieval;
* DICOM retrieval;
* remote viewing;
* foutafhandeling;
* grote onderzoeken en incomplete overdrachten;
* status, addenda en rectificaties;
* terminologie;
* patiëntgerichte download of upload;
* relevante security- en logginguitkomsten.
 
Een systeem hoeft alleen conformiteit aan te tonen voor de systeemrollen en opties die het declareert, tenzij een required grouping in het gekozen IHE-profiel aanvullende actors verplicht stelt.
 
'''TODO BESLUIT:''' Definieer de verplichte profielcombinaties per BBS-systeemrol.
 
'''TODO BESLUIT:''' Bepaal welke bestaande IHE Connectathon-tests of andere internationale testartefacten kunnen worden hergebruikt.


'''TODO BESLUIT:''' Stel de volledige conformiteitsmatrix per BBS-systeemrol vast, inclusief profielversies, verplichte en optionele transacties, vereiste informatieobjecten, actor groupings en kwalificatiescenario's.


== Begrippenlijst ==
== Begrippenlijst ==
Regel 1.819: Regel 1.913:
|-
|-
| DICOM
| DICOM
| Digital Imaging and Communications in Medicine; standaard voor medische beeldvormende informatie en bijbehorende diensten.
| Digital Imaging and Communications in Medicine; standaard voor medische beeldvormingsinformatie en bijbehorende diensten.
|-
|-
| DICOMweb
| DICOMweb
| REST-gebaseerde DICOM-diensten voor onder andere zoeken, opslaan en ophalen.
| REST-gebaseerde DICOM-diensten, waaronder QIDO-RS, WADO-RS en STOW-RS.
|-
| DICOM Study
| DICOM-verzameling van een of meer Series met Instances, geïdentificeerd door een Study Instance UID.
|-
|-
| EEHRxF
| EEHRxF
Regel 1.831: Regel 1.928:
|-
|-
| EHDSImagingReport
| EHDSImagingReport
| Europees logisch informatiemodel voor het beeldvormingsverslag.
| Europees logisch informatiemodel voor beeldvormingsverslaginformatie; niet gelijk aan één specifieke FHIR-resource.
|-
|-
| EHDSImagingStudy
| EHDSImagingStudy
| Europees logisch informatiemodel voor metadata over een beeldvormend onderzoek.
| Europees logisch informatiemodel voor beeldvormingsonderzoeksmetadata; niet gelijk aan de DICOM Study zelf.
|-
|-
| FHIR
| FHIR
| Fast Healthcare Interoperability Resources.
| Fast Healthcare Interoperability Resources.
|-
| FHIR ImagingStudy
| FHIR-resource die metadata over een beeldvormend onderzoek en de series/instances representeert.
|-
|-
| IHE
| IHE
Regel 1.843: Regel 1.943:
|-
|-
| Imaging Study Manifest
| Imaging Study Manifest
| Metadataobject waarmee de inhoud, identificatoren en toegangslocaties van een beeldvormend onderzoek kunnen worden beschreven.
| Overdraagbare beschrijving van onderzoeksidentificatoren, geselecteerde inhoud en toegang tot de onderliggende DICOM-objecten.
|-
| KOS
| DICOM Key Object Selection-document; kan worden gebruikt als manifestrepresentatie.
|-
|-
| MADO
| MADO
| IHE Manifest-based Access to DICOM Objects; interoperabiliteitsprofiel voor manifestgebaseerde toegang tot DICOM-objecten.
| Manifest-based Access to DICOM Objects; IHE-profiel voor manifestgebaseerde toegang tot DICOM-objecten.
|-
|-
| MHD
| MHD
| IHE Mobile access to Health Documents.
| Mobile access to Health Documents; IHE-profiel voor FHIR-gebaseerde document-sharing.
|-
|-
| QEDm
| QEDm
| IHE Query for Existing Data for Mobile.
| Query for Existing Data for Mobile; IHE-queryprofiel voor bepaalde klinische FHIR-resources.
|-
| XDS.b / XDS-I.b
| Cross-Enterprise Document Sharing / Cross-Enterprise Document Sharing for Imaging.
|-
| XCA / XCA-I
| Cross-Community Access / Cross-Community Access for Imaging.
|-
| XC-WADO
| Cross-Community Web-Based Access to DICOM Objects.
|-
| WIA
| Web-based Image Access; IHE-profiel voor webgebaseerde DICOM-query en retrieval.
|-
|-
| IID
| IID
| IHE Invoke Image Display.
| Invoke Image Display; IHE-profiel voor het aanroepen van een externe viewer.
|-
|-
| XC-WADO
| QIDO-RS
| IHE Cross-Community Web-Based Access to DICOM Objects.
| DICOMweb-dienst voor query's op DICOM-onderzoeks-, serie- en instancemetadata.
|-
| WADO-RS
| DICOMweb-dienst voor retrieval van DICOM-gegevens.
|-
|-
| XCA-I
| STOW-RS
| IHE Cross-Community Access for Imaging.
| DICOMweb-dienst voor het opslaan/aanleveren van DICOM-objecten.
|-
|-
| Study Instance UID
| Study Instance UID
| Wereldwijd unieke DICOM-identificatie van een imaging study.
| Wereldwijd unieke DICOM-identificatie van een Study.
|-
| Accession number
| Identificatie van een aanvraag of onderzoek binnen de passende issuer-/organisatiescope.
|-
|-
| WADO-RS
| DocumentReference
| DICOMweb-dienst voor REST-gebaseerd ophalen van DICOM-objecten.
| FHIR-resource met metadata en een verwijzing naar een document; niet noodzakelijk het document zelf.
|-
| Generieke functies
| Herbruikbare functies voor onder andere identificatie, autorisatie, patiëntmatching, lokalisatie, adressering en logging die buiten BBS worden gespecificeerd.
|}
|}


= Referenties =
= Referenties =

Versie van 6 nov 2026 11:58



BBS
BBS

1 Inleiding[bewerken]

Beeldbeschikbaarheid v2 geeft de technische invulling aan het beschikbaarstellen, vinden, raadplegen, delen, downloaden en uploaden van medisch beeldvormende onderzoeken en gerelateerde beeldvormingsverslagen.

De technische uitwerking bouwt voort op Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 en sluit aan op de Europese ontwikkeling van het European Electronic Health Record Exchange Format (EEHRxF) voor medische beeldvorming.

1.1 Algemeen[bewerken]

Het Technisch Ontwerp vormt de technische uitwerking van het Functioneel Ontwerp Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 en legt de afspraken vast die nodig zijn voor interoperabele implementatie door leveranciers.

Het Functioneel Ontwerp legt het functionele gedrag, de systeemrollen en de functionele transacties vast. Het Technisch Ontwerp koppelt deze aan technische actors, interoperabiliteitsprofielen, transacties, informatieobjecten en interfaces.

Waar mogelijk wordt gebruikgemaakt van bestaande internationale standaarden en profielen van HL7, DICOM en IHE.

1.2 Doelgroep[bewerken]

De primaire doelgroep bestaat uit leveranciers, architecten, ontwerpers, ontwikkelaars en testers van systemen die één of meer systeemrollen uit Beeldbeschikbaarheid implementeren.

Bekendheid met HL7 FHIR, DICOM, DICOMweb en de relevante IHE-profielen wordt verondersteld. Dit Technisch Ontwerp is geen algemene introductie tot deze standaarden, maar legt vast hoe zij binnen Beeldbeschikbaarheid worden toegepast.

1.3 Kaders & uitgangspunten[bewerken]

De technische uitwerking van Beeldbeschikbaarheid sluit aan op de relevante Europese en Nederlandse kaders en de daarin vastgelegde uitgangspunten.

1.3.1 Europese en Nederlandse kaders[bewerken]

Verordening (EU) 2025/327 betreffende de European Health Data Space (EHDS) vormt het juridische Europese kader. Medische beelden en gerelateerde beeldvormingsverslagen behoren tot de tweede groep prioritaire categorieën voor primair gebruik waarvoor de relevante bepalingen vanaf 26 maart 2031 van toepassing worden.

De technische uitwerking wordt afgestemd op het European Electronic Health Record Exchange Format (EEHRxF) en de bijbehorende Europese implementatieartefacten.

Xt-EHR heeft voor medische beeldvorming logische informatiemodellen ontwikkeld voor onder andere:

  • EHDSImagingStudy;
  • EHDSImagingReport;
  • gemeenschappelijke modellen voor patiënt, zorgverlener, organisatie, verrichting, apparaat, anatomische structuur en endpoint.

De Xt-EHR Logical Information Models versie 1.0.0 vormen een actuele technische referentie voor de Europese informatiebehoefte. Voor de concrete FHIR-representatie bestaan afzonderlijke implementatiegidsen die nog in ontwikkeling kunnen zijn.

Voor de Nederlandse situatie wordt voortgebouwd op Beeldbeschikbaarheid v1.0.0, NEN 7541 en de relevante landelijke afspraken voor gegevensuitwisseling en generieke functies.

TODO BESLUIT: Leg voor publicatie vast tegen welke exacte versies en publicatiedata van de Europese logische modellen, FHIR-implementatiegidsen, IHE-profielen en overige artefacten BBS v2 is uitgewerkt.

1.3.2 Reikwijdte Technisch Ontwerp[bewerken]

Beeldbeschikbaarheid specificeert de interoperabele uitwisseling tussen systemen. De interne opslagarchitectuur van een zorgaanbieder of samenwerkingsverband wordt niet voorgeschreven.

Binnen scope van het Technisch Ontwerp vallen onder andere:

  • de technische actors die aan de systeemrollen worden gekoppeld;
  • profielen en transacties voor beschikbaarstellen, zoeken, ophalen en delen;
  • de representatie en ontsluiting van onderzoeksmetadata;
  • de representatie en uitwisseling van beeldvormingsverslagen;
  • toegang tot DICOM-objecten;
  • weergave van beelden op afstand;
  • identificatie en koppeling van onderzoek en verslag;
  • technische zoekmogelijkheden;
  • foutafhandeling en relevante performance-eisen;
  • technische afhankelijkheden van generieke functies.

Het produceren en intern opslaan van DICOM-objecten en verslaginformatie binnen een bronsysteem valt buiten scope, behalve waar eisen aan deze informatie noodzakelijk zijn voor interoperabele uitwisseling.

1.3.3 Relatie Functioneel Ontwerp, Technisch Ontwerp en implementatieartefacten[bewerken]

Het Functioneel Ontwerp is leidend voor de functionele informatiebehoefte en de functionele systeemrollen.

Dit Technisch Ontwerp legt de technische invulling daarvan vast. Detailafspraken over profielen, resourceconformiteit, kardinaliteiten, terminologiebindingen en search parameters kunnen daarnaast in afzonderlijke implementatiegidsen en datasets worden beheerd.

De volgende traceerbaarheid wordt nagestreefd:

Functionele usecase
      ↓
Functionele transactie
      ↓
BBS-systeemrol
      ↓
Technische actor
      ↓
IHE/HL7/DICOM-profiel en transactie
      ↓
Implementatieartefact

De traceerbaarheid tussen het Functioneel Ontwerp Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 en dit Technisch Ontwerp wordt vastgelegd door de functionele transacties en systeemrollen te koppelen aan de relevante technische actors, interoperabiliteitsprofielen en transacties.

De technische uitwerking wordt op de volgende plaatsen beschreven:

  • **Systeemrollen en technische actors:** in paragraaf 2.1.2 wordt de mapping tussen BBS-systeemrollen, technische actors, profielen en transacties vastgelegd.
  • **Transacties en transactiegroepen:** in paragraaf 2.1.3 worden de technische transacties gekoppeld aan de functionele capabilities.
  • **Interoperabiliteitsprofielen:** in paragraaf 2.1.4 worden de relevante profielen, versies en hun toepassingsstatus binnen BBS v2 beschreven.
  • **Technische uitwerking per usecase:** in de paragrafen 2.2 tot en met 2.6 worden de betrokken systeemrollen, technische transacties en informatieobjecten per usecase beschreven.
  • **Implementatieartefacten:** in hoofdstuk 4 worden de technische specificaties, FHIR-resources, DICOM-objecten en overige relevante implementatieafspraken nader toegelicht of wordt naar de betreffende internationale specificaties verwezen.

De mapping wordt bijgehouden op basis van de beschikbare technische specificaties. Voor profielen waarvan de toepassing binnen BBS v2 nog niet definitief is vastgesteld, wordt de mapping als kandidaat aangemerkt. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de publicatiestatus van een profiel en de besluitvorming over de toepassing ervan binnen BBS v2.

Wijzigingen in de Europese implementatiegidsen of internationale interoperabiliteitsprofielen kunnen gevolgen hebben voor de technische mapping. De betreffende afhankelijkheden worden bij de uitwerking vastgelegd, zodat deze bij een volgende iteratie opnieuw kunnen worden beoordeeld.

    • TODO MAPPING:** Valideer de volledige traceerbaarheid tussen functionele transacties, BBS-systeemrollen, technische actors en implementatieartefacten nadat de relevante profielkeuzes zijn vastgesteld.

1.3.4 Infrastructuur[bewerken]

Beeldbeschikbaarheid gaat uit van uitwisseling tussen systemen en organisaties zonder één specifieke interne of landelijke deploymentarchitectuur voor te schrijven.

Een vindfunctie voor onderzoeks- en verslaggegevens kan technisch centraal, decentraal of federatief worden ingericht, mits de voor Beeldbeschikbaarheid vereiste functionaliteit interoperabel beschikbaar is.

Beeldvormende onderzoeken kunnen omvangrijk zijn. Het beschikbaarstellen van metadata wordt daarom technisch onderscheiden van het opslaan en transporteren van de daadwerkelijke DICOM-objecten. DICOM-objecten kunnen bij de oorspronkelijke bron beschikbaar blijven en op verzoek worden opgehaald of op afstand worden weergegeven.

Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 beschreef zowel XCA-I als een MHD/WIA-gebaseerde route. BBS v2 moet aansluiten op de ontwikkeling richting FHIR- en DICOMweb-gebaseerde interfaces zonder bestaande landelijke of regionale infrastructuur zonder expliciet migratiebesluit uit te sluiten.

TODO BESLUIT: Leg de positie van XCA-I/XDS-I ten opzichte van MHD, MADO, XC-WADO en andere REST-gebaseerde profielen voor BBS v2 vast.

TODO BESLUIT: Leg vast welke infrastructuurvarianten normatief ondersteund moeten worden en waar gateways of vertalingen tussen bestaande en nieuwe interfaces zijn toegestaan.

1.3.5 Generieke functies[bewerken]

Uitvoering van een BBS-transactie veronderstelt dat de noodzakelijke generieke functies beschikbaar zijn.

Dit betreft ten minste:

  • identificatie en authenticatie van patiënt, vertegenwoordiger, zorgverlener, zorgaanbieder en systeem;
  • patiëntmatching;
  • autorisatie en toegangsbeleid;
  • toestemming of een andere geldige rechtsgrond;
  • lokalisatie;
  • adressering;
  • logging;
  • beveiliging, integriteit en vertrouwelijkheid;
  • eventuele noodtoegang;
  • dossier- en bewaarbeleid.

De generieke functie zelf wordt niet opnieuw door BBS gespecificeerd. Waar een technisch profiel eisen stelt aan de overdracht van identiteit, autorisatiecontext, beveiliging of logging worden deze eisen wel opgenomen of genormatief verwezen.

TODO BESLUIT: Bepaal welke landelijke en Europese implementatieprofielen voor authenticatie, autorisatie en auditlogging vanuit BBS normatief moeten worden gerefereerd.

1.4 Status en normativiteit[bewerken]

Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 wordt ontwikkeld terwijl de Europese en internationale specificaties voor medische beeldvorming nog verder worden uitgewerkt. Het Technisch Ontwerp beschrijft de technische mogelijkheden, relevante interoperabiliteitsprofielen en transacties op basis van de beschikbare specificaties.

Bij de technische uitwerking wordt onderscheid gemaakt tussen de publicatiestatus van een internationale specificatie, de keuze om deze binnen BBS v2 toe te passen en de normatieve verplichtingen die daaruit voortvloeien voor de betreffende BBS-systeemrollen.

Een aantal relevante specificaties is al gepubliceerd, maar de toepassing daarvan binnen BBS v2 is nog niet definitief vastgesteld. Dit betreft onder andere:

De onderlinge samenhang tussen deze profielen en de Europese FHIR-implementatiegidsen moet worden afgestemd op de definitieve Europese afspraken.

Waar de technische werking van een bestaand profiel voldoende is gespecificeerd, worden de relevante actors, transacties en informatieobjecten in dit TO beschreven. Wanneer de toepassing binnen BBS v2 nog niet is vastgesteld, wordt dit expliciet aangegeven als openstaand besluit of afhankelijkheid.

Een verwijzing naar een profiel of transactie betekent daarmee niet automatisch dat ondersteuning hiervan verplicht is voor iedere BBS-implementatie. Eventuele verplichtingen worden gekoppeld aan de BBS-systeemrollen en de definitief geselecteerde technische profielen.

Bestaande Nederlandse infrastructuur, waaronder IHE XCA-I en XDS-I.b (Radiology Technical Framework, revisie 23.0), wordt niet op voorhand uitgesloten. De verhouding tussen deze infrastructuur en nieuwe FHIR- en DICOMweb-gebaseerde interfaces wordt bij de verdere uitwerking vastgesteld.

    • TODO BESLUIT:** Stel voor de definitieve publicatie vast welke versies van internationale profielen en implementatiegidsen normatief worden toegepast, welke technische transacties per BBS-systeemrol verplicht of optioneel zijn en welke alternatieve of transitionele routes worden ondersteund.
    • TODO NORMATIEF:** Gebruik in de definitieve versie expliciet SHALL, SHOULD en MAY of de binnen Nictiz afgesproken equivalente normatieve formuleringen.

2 Usecases[bewerken]

De Europese usecases vormen de hoofdstructuur. De Nederlandse usecases uit Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 worden waar passend als nationale verfijningen onder deze usecases technisch uitgewerkt.

2.1 Algemeen[bewerken]

De technische realisatie wordt zo veel mogelijk opgebouwd uit herbruikbare actors, transacties en informatieobjecten. Technische afspraken die voor meerdere usecases identiek zijn worden niet per usecase opnieuw gedefinieerd.

De technische toelichting op herbruikbare IHE-profielen, FHIR-resources en generieke functies wordt centraal in hoofdstuk 4 opgenomen. Bij de technische uitwerking van een usecase wordt naar deze centrale beschrijving verwezen en worden alleen usecase-specifieke toepassingen, verplichtingen of afwijkingen aanvullend beschreven.

2.1.1 Technische uitgangspunten voor alle usecases[bewerken]

Voor de technische uitwerking gelden de volgende uitgangspunten:

  • onderzoeksmetadata en daadwerkelijke DICOM-content zijn afzonderlijke technische concepten;
  • een beeldvormingsverslag en een beeldvormend onderzoek blijven met stabiele identificatoren aan elkaar gerelateerd;
  • FHIR wordt gebruikt waar gestructureerde Europese of documentgebaseerde informatie als FHIR wordt uitgewisseld;
  • DICOM blijft de standaard voor de daadwerkelijke medische beeldobjecten;
  • DICOMweb kan worden gebruikt voor webgebaseerd zoeken en ophalen van DICOM-objecten;
  • IHE-profielen specificeren waar van toepassing de combinatie van actors, transacties en standaarden;
  • metadata bevat voldoende informatie om een onderzoek te vinden en vervolgens de relevante content te selecteren en benaderen;
  • systemen verwerken status, herkomst en versie-informatie zonder klinisch verschillende of identieke onderzoeken onjuist samen te voegen;
  • de technische interfaces ondersteunen foutafhandeling conform de onderliggende standaard of het toegepaste profiel.

2.1.2 Systemen, systeemrollen en technische actors[bewerken]

De systeemrollen uit het Functioneel Ontwerp worden gekoppeld aan de technische actors en transacties van de relevante interoperabiliteitsprofielen. Een fysiek informatiesysteem kan meerdere systeemrollen en technische actors implementeren.

Onderstaande tabel geeft per technische functie een overzicht van de relevante gestandaardiseerde transactieroutes. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen documentgebaseerde uitwisseling, resourcegebaseerde uitwisseling en toegang tot DICOM-objecten.

De tabel vormt een technische inventarisatie en schrijft nog geen specifieke implementatieroute voor. De definitieve selectie van profielen, transacties en bijbehorende verplichtingen wordt per usecase vastgesteld.

Participant Description Actors Transactions
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Publiceert documentgebaseerde onderzoeksmetadata, imaging study manifests of beeldvormingsverslagen. Document Source Document Recipient MHD ITI-65 Provide Document Bundle
MHD ITI-105 Simplified Publish
MHD ITI-106 Generate Metadata
Imaging Document Source Document Repository XDS-I.b RAD-68 Provide and Register Imaging Document Set
Document Source Document Repository XDS.b ITI-41 Provide and Register Document Set-b
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Stelt gestructureerde onderzoeks- of verslaggegevens beschikbaar als FHIR-resources. FHIR Client FHIR Server HL7 FHIR REST create/update, onder andere voor ImagingStudy en DiagnosticReport. Toepasselijke profielen en interacties nader vast te stellen.
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt beschikbare documentmetadata over onderzoeken en verslagen. Document Consumer Document Responder MHD ITI-67 Find Document References
Document Consumer Document Registry XDS.b ITI-18 Registry Stored Query
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-38 Cross Gateway Query
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt en raadpleegt gestructureerde klinische gegevens via FHIR. Clinical Data Consumer Clinical Data Source QEDm PCC-44 Mobile Query Existing Data, voor ondersteunde resources waaronder DiagnosticReport via de Diagnostic Results Option.
FHIR Client FHIR Server HL7 FHIR REST search/read, onder andere voor ImagingStudy en DiagnosticReport. Toepasselijke profielen en zoekparameters nader vast te stellen.
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt DICOM-onderzoeks-, serie- of instancegegevens rechtstreeks bij een DICOM-bron. Imaging Document Consumer Imaging Document Responder WIA RAD-129 QIDO-RS Query
Raadplegende zorgaanbieder Haalt een beeldvormingsverslag of imaging study manifest als document op. Document Consumer Document Responder MHD ITI-68 Retrieve Document
Document Consumer Document Repository XDS.b ITI-43 Retrieve Document Set
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-39 Cross Gateway Retrieve
Raadplegende zorgaanbieder Haalt geselecteerde DICOM-objecten op voor lokale raadpleging of verwerking. Imaging Document Consumer Imaging Document Source WIA RAD-107 WADO-RS Retrieve
Imaging Document Consumer Imaging Document Source XDS-I.b RAD-69 Retrieve Imaging Document Set
Initiating Imaging Gateway Responding Imaging Gateway XCA-I RAD-75 Cross Gateway Retrieve Imaging Document Set
Initiating Imaging Gateway Responding Imaging Gateway XC-WADO RAD-160 Cross-Community WADO-RS Retrieve
Raadplegende zorgaanbieder Roept een externe viewer aan voor het weergeven van DICOM-onderzoeken. Image Display Invoker Image Display IID RAD-106 Invoke Image Display
Verzenden en ontvangen van documenten Draagt documenten en bijbehorende metadata gericht over aan een ontvangend systeem. Document Source Document Recipient XDR ITI-41 Provide and Register Document Set-b
Verzenden en ontvangen van beelden Draagt DICOM-objecten over aan een ontvangend systeem. Storage SCU Storage SCP DICOM C-STORE
DICOMweb Client DICOMweb Origin Server DICOMweb STOW-RS Store

Toelichting bij de actor- en transactietabel

De tabel beschrijft de belangrijkste technische interacties en is geen volledige conformiteitsmatrix. De verplichte transacties, actor groupings en opties volgen uit de uiteindelijk geselecteerde IHE-profielen.

Voor het publiceren van documenten ondersteunt MHD naast ITI-65 ook ITI-105 (Simplified Publish) en ITI-106 (Generate Metadata). De keuze tussen deze mogelijkheden wordt bij de verdere uitwerking vastgesteld.

Voor onderzoeksgegevens is IHE MADO versie 1.0.0 relevant voor de representatie en uitwisseling van imaging study manifests. De publicatie en retrieval van deze manifests en het ophalen van DICOM-objecten worden via de daarvoor geselecteerde technische transacties gerealiseerd.

QEDm ondersteunt alleen de resources en zoekmogelijkheden die binnen de betreffende profielopties zijn gespecificeerd. De toepassing voor EHDSImagingStudy en EHDSImagingReport wordt afgestemd op de Europese FHIR-implementatiegidsen.

Naast de REST-gebaseerde profielen blijft de bestaande XCA-I-gebaseerde uitwisseling relevant. De positie daarvan ten opzichte van MHD, MADO en XC-WADO wordt bij de verdere uitwerking vastgesteld.

De technische afhandeling van secure redirects binnen XC-WADO is mede afhankelijk van de verdere IHE-besluitvorming, waaronder CP-575.

Voor patiëntgerichte gegevensuitwisseling worden de relevante technische interfaces in samenhang met de MedMij-opdracht uitgewerkt.

TODO MAPPING: Valideer de definitieve koppeling met de systeemrollen uit het Functioneel Ontwerp en de bijbehorende ART-DECOR-specificaties.

TODO BESLUIT: Stel per usecase vast welke profielen, actors en transacties binnen BBS v2 verplicht of optioneel worden ondersteund.

2.1.3 Transacties en transactiegroepen[bewerken]

Het Functioneel Ontwerp onderscheidt functionele capabilities voor het produceren, beschikbaarstellen, zoeken, ophalen, raadplegen en gericht verzenden van medische beeldvormende onderzoeken en bijbehorende verslagen.

Deze capabilities worden technisch gerealiseerd door een samenhang van transacties. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het beschikbaarstellen en vinden van metadata, het ophalen van documenten of FHIR-resources en het ophalen of weergeven van DICOM-content.

De technische invulling kan verschillen per informatieobject, usecase en infrastructuur. De relevante gestandaardiseerde transacties en bijbehorende actors zijn beschreven in paragraaf 2.1.2.

2.1.3.1 Overzicht transactiegroepen[bewerken]

Transactiegroep Technische functie Relevante standaarden en transacties
Voorbereiden Produceren van onderzoeksmetadata, beeldvormingsverslagen en eventuele imaging study manifests. IHE MADO voor imaging study manifests; FHIR R4 en DICOM voor de relevante informatieobjecten.
Beschikbaarstellen Publiceren of registreren van documenten, metadata of gestructureerde FHIR-resources. IHE MHD (ITI-65, ITI-105, ITI-106); IHE XDS.b (ITI-41, gevolgd door registratie via ITI-42); IHE XDS-I.b (RAD-68); FHIR REST (create/update, indien ondersteund en geprofileerd).
Zoeken Vinden van onderzoeks- en verslagmetadata of gestructureerde klinische gegevens. MHD ITI-67; XDS.b ITI-18; XCA ITI-38; QEDm PCC-44; FHIR REST search.
Zoeken DICOM-metadata Opvragen van beschikbare DICOM-onderzoeken, series en instances bij een DICOM-bron. IHE WIA RAD-129 (QIDO-RS); DICOMweb QIDO-RS.
Ophalen documenten Ophalen van beeldvormingsverslagen, imaging study manifests of andere uitgewisselde documenten. MHD ITI-68; XDS.b ITI-43; XCA ITI-39.
Ophalen DICOM-content Ophalen van geselecteerde DICOM-objecten op basis van de gevonden onderzoeksgegevens. IHE WIA RAD-107 en XDS-I.b RAD-69; IHE XCA-I RAD-75; IHE XC-WADO RAD-160; DICOMweb WADO-RS.
Raadplegen op afstand Aanroepen van een externe viewer voor het weergeven van beeldvormende onderzoeken. IHE IID RAD-106.
Gericht verzenden Gerichte overdracht van documenten, metadata of DICOM-objecten aan een ontvangend systeem. IHE XDR (ITI-41); DICOM C-STORE; DICOMweb STOW-RS.

2.1.3.2 Samenhang tussen transactiegroepen[bewerken]

De transactiegroepen kunnen gezamenlijk een technische keten vormen, maar hoeven niet allemaal via hetzelfde interoperabiliteitsprofiel of dezelfde infrastructuur te worden uitgevoerd.

Een gebruikelijke keten voor het beschikbaarstellen en raadplegen van medische beeldvorming bestaat uit de volgende stappen:

  1. Voorbereiden: Het bronsysteem produceert de benodigde onderzoeksmetadata, verslaginformatie en eventuele imaging study manifests. De interne verwerking en opslag vallen buiten de scope van de interoperabele transacties.
  2. Beschikbaarstellen: De bron stelt de relevante gegevens beschikbaar via een document-sharinginfrastructuur, een FHIR-resource-interface of een andere nader vastgestelde technische route.
  3. Zoeken: Het raadplegende systeem zoekt naar beschikbare onderzoeken of verslagen. Afhankelijk van de infrastructuur worden documentmetadata, gestructureerde FHIR-resources of DICOM-metadata opgevraagd.
  4. Selecteren: Het raadplegende systeem selecteert de relevante informatie op basis van de gevonden metadata en identificatoren. Het selecteren is in beginsel applicatiegedrag en niet noodzakelijk een afzonderlijke interoperabiliteitstransactie.
  5. Ophalen of raadplegen: Het raadplegende systeem haalt de geselecteerde documenten, FHIR-resources of DICOM-objecten op, of roept een externe viewer aan.

De uitvoering van deze stappen kan verschillen tussen lokale, regionale, nationale en grensoverschrijdende uitwisseling.

2.1.3.3 Documentgebaseerde en resourcegebaseerde uitwisseling[bewerken]

Bij documentgebaseerde uitwisseling worden documenten en bijbehorende metadata beschikbaar gesteld, gevonden en opgehaald. Hiervoor kunnen onder andere MHD, XDS.b, XDS-I.b en XCA/XCA-I worden toegepast, afhankelijk van de gekozen infrastructuur.

Bij resourcegebaseerde uitwisseling worden gestructureerde gegevens rechtstreeks via FHIR-interacties beschikbaar gesteld en geraadpleegd. Hiervoor kunnen toepasselijke FHIR REST-interacties of specifieke IHE-profielen, zoals QEDm voor de daarin ondersteunde resources, worden gebruikt.

De toepassing van een FHIR-resource betekent niet automatisch dat MHD moet worden gebruikt. MHD profileert document-sharing via FHIR, terwijl andere FHIR-interfaces toegang tot afzonderlijke klinische resources kunnen bieden.

Documentgebaseerde en resourcegebaseerde interfaces zijn niet zonder aanvullende afspraken functioneel uitwisselbaar. Bij de selectie moet worden vastgesteld of de benodigde informatieobjecten, metadata, relaties, zoekmogelijkheden en vervolgtransacties worden ondersteund.

2.1.3.4 Onderzoeksmetadata en DICOM-content[bewerken]

Het beschikbaarstellen en vinden van onderzoeksmetadata wordt technisch onderscheiden van het ophalen van de daadwerkelijke DICOM-objecten.

Onderzoeksmetadata kunnen onder andere beschikbaar zijn via document-sharingmetadata, een imaging study manifest, een FHIR ImagingStudy-resource of een DICOMweb-queryinterface.

Een imaging study manifest volgens IHE MADO ondersteunt de identificatie van en toegang tot DICOM-objecten. MADO beschrijft hiervoor zowel een FHIR-gebaseerde representatie als een DICOM KOS-representatie. Het profiel schrijft niet zelfstandig één document-sharinginfrastructuur voor.

DICOMweb QIDO-RS ondersteunt het zoeken naar DICOM-onderzoeken, series en instances bij een DICOM-bron. Deze functie is niet zonder aanvullende afspraken gelijk aan het zoeken naar beschikbare onderzoeken over zorgorganisaties of communities heen.

Voor het daadwerkelijk ophalen van DICOM-objecten zijn onder andere WADO-RS en de bestaande XDS-I.b/XCA-I-transacties relevant.

IHE XC-WADO biedt een aanvullende webgebaseerde mogelijkheid voor DICOM-retrieval over communitygrenzen. De verdere specificatie van secure redirects en bijbehorende beveiligingsafspraken wordt gevolgd binnen het IHE-ontwikkelproces.

2.1.3.5 Relatie met generieke functies[bewerken]

De uitvoering van technische transacties kan afhankelijk zijn van generieke functies voor onder andere identificatie, authenticatie, autorisatie, patiëntmatching, toestemming of rechtsgrond, lokalisatie, adressering en logging.

Deze functies worden niet opnieuw binnen BBS gespecificeerd. De toepasselijke technische afhankelijkheden en verwijzingen worden uitgewerkt in paragraaf 4.1.9.

2.1.3.6 Openstaande technische keuzes[bewerken]

De beschreven transactiegroepen geven inzicht in de beschikbare gestandaardiseerde mogelijkheden. Hiermee wordt nog niet vastgesteld dat alle genoemde routes verplicht ondersteund moeten worden of dat implementers zonder verdere afspraken tussen deze routes kunnen kiezen.

De definitieve technische invulling wordt per usecase bepaald op basis van de functionele informatiebehoefte, de geselecteerde interoperabiliteitsprofielen en de toepasselijke Europese en Nederlandse afspraken.

TODO BESLUIT: Stel per usecase vast welke transactiegroepen en technische routes verplicht, conditioneel verplicht of optioneel worden ondersteund.

TODO MAPPING: Valideer de samenhang tussen functionele transacties, BBS-systeemrollen, technische actors en de geselecteerde transactiegroepen.

TODO BESLUIT: Stel de definitieve combinatie van document-sharing, FHIR-resource-interfaces en DICOM-retrieval vast, rekening houdend met de bestaande Nederlandse infrastructuur en de verdere ontwikkeling van MADO, XC-WADO, EHDSImagingStudy en EHDSImagingReport.

2.1.4 Interoperabiliteitsprofielen en standaarden[bewerken]

Voor BBS v2 zijn de volgende internationale profielen en standaarden relevant.

Profiel / standaard Technische functie Relevante transactie Status binnen BBS v2
HL7 FHIR Gestructureerde uitwisseling van documenten, resources en metadata FHIR REST / document Bundle Basisstandaard; exacte profielen nog vast te stellen
DICOM Modellering en opslag van medische beeldobjecten DICOM services / objectmodel Basisstandaard
DICOMweb Webgebaseerd zoeken, opslaan en ophalen van DICOM-objecten QIDO-RS, WADO-RS, STOW-RS Relevant voor beeldtoegang
IHE MHD Publiceren, zoeken en ophalen van gezondheidsdocumenten via FHIR ITI-65, ITI-67, ITI-68 en andere opties Kandidaat voor documentgebaseerde uitwisseling
IHE QEDm Zoeken en ophalen van bestaande gegevens als FHIR-resources PCC-44 Kandidaat voor resourcegebaseerde uitwisseling
IHE MADO Manifestgebaseerde toegang tot DICOM-objecten Manifestrepresentatie; DICOM retrieval via passende transacties Kandidaat voor onderzoeksmetadata en toegang tot beeldcontent
IHE XC-WADO Webgebaseerde toegang tot DICOM-objecten over communitygrenzen RAD-160 Kandidaat voor cross-community beeldtoegang
IHE IID Gestandaardiseerd aanroepen van een beeldviewer RAD-106 Kandidaat voor weergave op afstand
IHE XCA-I Cross-community zoeken en ophalen van imaginginformatie ITI-38, ITI-39, RAD-75 Bestaand uit BBS v1; positie in v2 nog vast te stellen
IHE WIA Webgebaseerde toegang tot imaginginformatie RAD-129 en RAD-107 Bestaand uit BBS v1; relatie met v2-profielen nog vast te stellen

MHD versie 4.2.5 is gebaseerd op FHIR R4 en definieert onder andere Provide Document Bundle [ITI-65], Find Document References [ITI-67] en Retrieve Document [ITI-68].

QEDm versie 3.0.0 is eveneens gebaseerd op FHIR R4 en gebruikt Mobile Query Existing Data [PCC-44].

MADO versie 1.0.0 specificeert een manifest waarmee een consumer voldoende informatie ontvangt om de bij een onderzoek behorende DICOM-content te identificeren en te benaderen. De FHIR-representatie van het MADO-manifest is een document Bundle met onder andere Composition, ImagingStudy en Endpoint-resources.

MADO en Imaging Study Manifest zijn geen synoniemen: MADO is een interoperabiliteitsprofiel; het manifest is een informatieobject dat binnen dat profiel wordt gebruikt.

TODO BESLUIT: Stel vast welke profielen onderdeel worden van de BBS v2 baseline en welke als alternatieve of transitionele route zijn toegestaan.

TODO BESLUIT: Stel vast of BBS v2 primair op FHIR R4, FHIR R5 of een combinatie van vastgepinde Europese implementatiegidsen profileert.

2.1.5 Mapping EHDS-usecases en Nederlandse usecases[bewerken]

De Nederlandse usecases worden technisch gekoppeld aan de Europese capabilities zonder daarmee te veronderstellen dat iedere Nederlandse eis onderdeel is van de Europese baseline.

EHDS-usecase Nederlandse verfijning Technische focus
Beschikbaarstellen medisch beeldvormend onderzoek Beschikbaarstellen beeldgegevens t.b.v. tijdlijn Onderzoeksmetadata vindbaar maken en toegang tot DICOM-content mogelijk maken
Beschikbaarstellen beeldvormingsverslag Beschikbaarstellen verslaggegevens t.b.v. tijdlijn Verslag en verslagmetadata vindbaar en opvraagbaar maken
Delen en gebruiken onderzoek en/of verslag Raadplegen tijdlijngegevens Zoeken en selecteren
Delen en gebruiken onderzoek en/of verslag Raadplegen verslag Ophalen of verwerken van verslag
Delen en gebruiken onderzoek en/of verslag Raadplegen beeld DICOM-content ophalen of op afstand tonen
Delen en gebruiken onderzoek en/of verslag Sturen beeld Nederlandse route voor gerichte overdracht
Delen en gebruiken onderzoek en/of verslag Sturen verslag Nederlandse route voor gerichte overdracht
Patiëntinzage en downloaden Geen BBS v1-equivalent Patiëntgerichte toegang
Patiënt deelt of uploadt Geen BBS v1-equivalent Patiëntgerichte aanlevering

2.2 EHDS-usecase 1: Beschikbaarstellen medisch beeldvormend onderzoek[bewerken]

Deze usecase betreft het technisch beschikbaarstellen van een medisch beeldvormend onderzoek voor uitwisseling binnen en tussen zorgorganisaties en, waar van toepassing, over landsgrenzen heen. Een beeldvormend onderzoek bestaat uit DICOM-objecten en bijbehorende metadata waarmee het onderzoek kan worden geïdentificeerd, gevonden, geselecteerd en benaderd.

De uitwisseling van onderzoeksmetadata wordt onderscheiden van de uitwisseling van de daadwerkelijke DICOM-content. Het beschikbaarstellen van metadata betekent niet dat de DICOM-objecten naar een centrale voorziening moeten worden gekopieerd. Onderzoeksmetadata kunnen documentgebaseerd, resourcegebaseerd of via een passende DICOM-interface worden ontsloten. De uiteindelijke technische route wordt vastgesteld binnen de BBS v2-baseline en de toepasselijke Europese afspraken.

De technische uitwerking volgt de functionele informatiebehoefte uit het Functioneel Ontwerp BBS v2. De algemene uitgangspunten, actors en transactiegroepen staan in paragraaf 2.1.

2.2.1 Technische uitwerking[bewerken]

De technische capability bestaat uit drie samenhangende verantwoordelijkheden:

  1. Onderzoeksgegevens identificeren en de voor uitwisseling noodzakelijke metadata of een imaging study manifest produceren.
  2. Deze metadata of dit manifest toegankelijk en vindbaar maken via een afgesproken document-sharinginterface, resource-interface of andere passende technische route.
  3. Zorgen dat de bijbehorende DICOM-objecten via een gestandaardiseerde retrievalinterface of, indien ondersteund, een externe viewer benaderbaar zijn.

De technische uitvoering van deze verantwoordelijkheden kan bij verschillende systemen of infrastructuurcomponenten liggen. De volledige DICOM-content hoeft niet via dezelfde interface te worden uitgewisseld als de onderzoeksmetadata.

2.2.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Binnen deze usecase zijn de volgende functionele verantwoordelijkheden relevant:

  • Producent onderzoeksobjecten: produceert DICOM-objecten en de bijbehorende onderzoeksidentificatoren, bijvoorbeeld een modaliteit of acquisitiesysteem.
  • Onderzoeksarchief / toegangsverlener: slaat de DICOM-objecten op en maakt deze via de gekozen infrastructuur toegankelijk, bijvoorbeeld een PACS of VNA.
  • Producent onderzoeksmetadata of manifest: stelt een technisch bruikbare representatie samen van het onderzoek, waaronder eventueel een imaging study manifest.
  • Publicerende component: stelt de metadata of het manifest beschikbaar aan een documentvoorziening, een FHIR-interface of een andere afgesproken ontsluitingsvoorziening.
  • Ontsluitende component: verzorgt, afhankelijk van de gekozen architectuur, het vinden en ophalen van metadata of een manifest en het routeren naar de DICOM-bron.
  • DICOM-bron / viewer: ondersteunt het ophalen van DICOM-objecten of het tonen van het onderzoek via een externe viewer.

Deze verantwoordelijkheden kunnen worden gecombineerd binnen één fysiek systeem. Een PACS, VNA, RIS, EPD/EHR, documentvoorziening of gateway vervult niet automatisch één vaste IHE-actor: de toepasselijke actor wordt bepaald door het geïmplementeerde profiel en de betreffende transactie.

De technische actorparen van de kandidaattransacties zijn opgenomen in paragraaf 2.1.2. De functionele rollen van de Europese usecase worden na selectie van de definitieve profielen aan deze technische actors gekoppeld.

2.2.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

De onderstaande tabel onderscheidt het produceren en publiceren van onderzoeksmetadata van de beschikbaarheid van DICOM-content. De opgenomen transacties vertegenwoordigen relevante gestandaardiseerde routes; zij zijn niet zonder nadere afspraken onderling uitwisselbaar of automatisch verplicht binnen BBS v2.

Participant Description Actors Transactions
Producent / onderzoeksarchief Draagt DICOM-objecten over aan een onderzoeksarchief. Deze stap kan onderdeel zijn van de interne gegevensverwerking en vormt niet automatisch een verplicht grensvlak van BBS. Storage SCU Storage SCP DICOM C-STORE
DICOMweb Client DICOMweb Origin Server DICOMweb STOW-RS
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Publiceert een onderzoeksdocument, imaging study manifest of bijbehorende documentmetadata via een document-sharinginfrastructuur. Document Source Document Recipient MHD ITI-65 Provide Document Bundle, ITI-105 Simplified Publish of ITI-106 Generate Metadata, elk binnen het eigen toepassingsgebied
Imaging Document Source Document Repository XDS-I.b RAD-68 Provide and Register Imaging Document Set
Document Source Document Repository XDS.b ITI-41 Provide and Register Document Set-b, waar de betreffende documentinhoud en metadata volgens het geselecteerde profiel worden ondersteund
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Stelt gestructureerde onderzoeksmetadata beschikbaar als FHIR-resources, indien de geselecteerde implementatiegids een dergelijke interface voorschrijft of toestaat. FHIR Client FHIR Server HL7 FHIR REST create/update; resourceprofielen, interacties en endpointafspraken nog vast te stellen
Raadplegende zorgaanbieder Kan de DICOM-content bij de bron ophalen wanneer een onderzoek is gevonden en geselecteerd. De feitelijke retrieval wordt nader beschreven bij EHDS-usecase 3. Imaging Document Consumer Imaging Document Source / Imaging Document Responder, afhankelijk van het profiel IHE WIA RAD-107 WADO-RS Retrieve of DICOMweb WADO-RS
Initiating Imaging Gateway Responding Imaging Gateway IHE XC-WADO RAD-160 of IHE XCA-I RAD-75, afhankelijk van de gekozen cross-community infrastructuur
Raadplegende zorgaanbieder Kan een externe viewer aanroepen wanneer deze functie door de bron wordt aangeboden. Image Display Invoker Image Display IHE IID RAD-106 Invoke Image Display

Documentgebaseerde ontsluiting. Bij gebruik van IHE MHD versie 4.2.5 worden documenten en documentmetadata via FHIR-gebaseerde document-sharingtransacties beschikbaar gesteld. ITI-65, ITI-105 en ITI-106 verschillen in de wijze waarop het document en de metadata worden aangeleverd of gegenereerd. Bij een XDS.b/XDS-I.b-route worden documenten en metadata via de betreffende document-sharingtransacties gepubliceerd of geregistreerd. De bestaande XCA-I-infrastructuur blijft relevant voor cross-community toegang, maar XCA-I is op zichzelf geen lokale publicatietransactie.

Resourcegebaseerde ontsluiting. HL7 FHIR REST ondersteunt interacties met resources, waaronder de resource ImagingStudy. Een FHIR REST-interface is echter niet automatisch een vastgestelde BBS-publicatie-interface. De ondersteunde resources, operaties, zoekparameters en conformiteitseisen moeten worden gespecificeerd. IHE QEDm versie 3.0.0 is een queryprofiel voor de daarin ondersteunde klinische resources; QEDm definieert geen algemene publicatietransactie voor ImagingStudy en wordt daarom niet als alternatief voor MHD- of XDS-publicatie gepresenteerd.

Imaging study manifest. IHE MADO versie 1.0.0 specificeert een imaging study manifest waarmee de consumer DICOM-objecten kan identificeren en de daarvoor relevante toegangsinformatie kan verkrijgen. Het profiel kent zowel een FHIR-gebaseerde manifestrepresentatie als een DICOM Key Object Selection (KOS)-representatie. Het manifest is een informatieobject; de publicatie, discovery en retrieval ervan worden gerealiseerd via een daarvoor geselecteerde document-sharing- of andere interoperabele interface. Een MADO-manifest is daarmee niet hetzelfde als een MHD-transactie.

DICOM-toegang. DICOM PS3.18 specificeert onder andere QIDO-RS voor DICOM-query's en WADO-RS voor retrieval. IHE WIA, XCA-I en XC-WADO profileren verschillende mogelijkheden voor toegang tot DICOM-content. De keuze voor directe retrieval, cross-community retrieval of remote viewing moet aansluiten op de gekozen discoveryroute en de beschikbare infrastructuur. De verdere technische uitwerking van secure redirect in XC-WADO, waaronder relevante IHE-wijzigingsvoorstellen, kan gevolgen hebben voor deze keuze.

TODO BESLUIT: Stel per usecase en uitwisselingscontext vast welke publicatie-, discovery- en DICOM-toegangsroutes onderdeel zijn van de BBS v2-baseline, en welke als alternatieve of transitionele route zijn toegestaan.

TODO MAPPING: Valideer de koppeling tussen de functionele transacties uit het FO (waaronder IS, DX, DS, DR, RR, IR, ID en PP), de BBS-systeemrollen en de technische actors en transacties in de geselecteerde implementatiegidsen.

2.2.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het Europese logische model EHDSImagingStudy vormt het inhoudelijke uitgangspunt voor de onderzoeksmetadata. Voor de technische implementatie moet onderscheid worden gemaakt tussen:

  • DICOM Study: het daadwerkelijke beeldvormende onderzoek, geïdentificeerd met een Study Instance UID, met de bijbehorende series en DICOM-instances;
  • FHIR ImagingStudy: een FHIR-resource die gegevens over een DICOM Study kan vertegenwoordigen, maar zelf niet de DICOM-content bevat;
  • Imaging study manifest: een afzonderlijke manifestrepresentatie, bijvoorbeeld volgens MADO als FHIR document Bundle of DICOM KOS;
  • DocumentReference: metadata en een verwijzing naar een beschikbaar gesteld document of manifest, bijvoorbeeld in een MHD-context;
  • Endpoint: technische toegangsinformatie voor het ophalen van de relevante gegevens of DICOM-content, afhankelijk van de gekozen representatie en infrastructuur.

De definitieve mapping van EHDSImagingStudy naar FHIR-profielen, DICOM-attributen en document-sharingmetadata wordt vastgesteld op basis van de toepasselijke Europese implementatiegidsen. De technische mogelijkheden die MADO biedt, betekenen niet automatisch dat de MADO FHIR ImagingStudy-representatie identiek is aan de uiteindelijke EHDSImagingStudy-representatie.

De onderstaande kenmerken zijn relevant voor de interoperabele identificatie, selectie en toegang. De tabel legt nog geen definitieve elementkardinaliteiten, terminologiebindingen of verplichte zoekparameters vast.

Gegeven Technische betekenis Mogelijke representatie / aandachtspunt
Patiëntidentificatie Relateert het onderzoek aan de juiste patiënt binnen de toepasselijke identificatiecontext. FHIR Patient-referentie of document-sharingmetadata; identificatiescope en patiëntmatching volgen de relevante afspraken.
Study Instance UID Wereldwijd unieke identificatie van een DICOM Study. DICOM Study Instance UID (0020,000D); waar passend opgenomen in FHIR ImagingStudy en manifestmetadata.
Series- en instance-identificatoren Identificeren de onderdelen van het onderzoek voor gerichte toegang. DICOM Series Instance UID en SOP Instance UID; eventueel opgenomen in het imaging study manifest.
Accession number en aanvraagidentificatie Leggen de relatie met de aanvraag of verrichting. Alleen eenduidig binnen de juiste issuer- of organisatiescope; niet gebruiken als vervanging van de Study Instance UID.
Onderzoeksdatum en -tijd Ondersteunen chronologische selectie en tijdlijnpresentatie. DICOM- en/of FHIR-kenmerken; de gekozen mapping moet de betekenis van het tijdstip expliciteren.
Modaliteit, anatomische regio en verrichting Ondersteunen klinische duiding, filtering en presentatie. DICOM- en/of FHIR-coderingen; terminologiebindingen afhankelijk van de geselecteerde EU- en NL-specificaties.
Metadataobject, type, status en versie Maken de beschikbare representatie herkenbaar en voorkomen onduidelijkheid bij correctie of vervanging. Onder meer DocumentReference of een ander afgesproken metadata-/resourceprofiel.
Bronorganisatie en herkomst Maken duidelijk wie het onderzoek beschikbaar stelt en waar aanvullende context kan worden verkregen. Organisatie- en provenance-informatie volgens de gekozen profielen.
Toegang tot DICOM-content Maakt na discovery daadwerkelijk ophalen of tonen mogelijk. WADO-RS-endpoint, gatewayroute of viewerinterface, met de bijbehorende beveiligings- en autorisatiecontext.

Voor de FHIR-gebaseerde manifestrepresentatie verwijst MADO naar een FHIR Imaging Study Manifest Bundle met onder andere een geprofileerde ImagingStudy. Bij publicatie via MHD zijn de MADO DocumentReference-envelopes relevant. Voor omzetting tussen de FHIR- en DICOM KOS-representaties beschrijft MADO een afzonderlijke mapping. De toepassing hiervan binnen BBS v2 blijft afhankelijk van de gekozen profielcombinatie.

Een onderzoeks- of manifestidentificatie mag niet zonder aanvullende afspraken worden gelijkgesteld aan de DICOM Study Instance UID. De relaties tussen documentidentificatie, manifestidentificatie, Study Instance UID en eventuele orderidentificatie moeten eenduidig worden vastgelegd.

TODO MAPPING: Werk de gegevensmapping tussen EHDSImagingStudy, de geselecteerde FHIR-profielen, MADO en relevante DICOM-attributen uit en leg vast welke elementen noodzakelijk zijn voor identificatie, discovery, selectie en retrieval.

TODO BESLUIT: Stel vast of en in welke situaties een imaging study manifest verplicht of optioneel is, en welke representaties (FHIR, DICOM KOS of beide) moeten worden ondersteund.

2.2.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 2 – Beschikbaarstellen beeldgegevens t.b.v. tijdlijn[bewerken]

De Nederlandse verfijning maakt onderzoeksmetadata beschikbaar voor een tijdlijn die onderzoeken van verschillende zorgaanbieders kan tonen. De vindfunctionaliteit kan centraal, decentraal of federatief zijn ingericht. Deze usecase vereist geen centrale opslag van DICOM-objecten en schrijft geen landelijke deploymentarchitectuur voor.

Het doel is dat een raadplegend systeem een onderzoek kan vinden en onderscheiden van andere onderzoeken, en vervolgens via een geschikte technische route toegang tot de beelden kan krijgen. De feitelijke tijdlijnquery en het ophalen of weergeven van de beelden worden beschreven onder EHDS-usecase 3.

2.2.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Conform het Functioneel Ontwerp BBS v2 worden de bestaande systeemrollen uit BBS v1 voor deze Nederlandse verfijning aangehouden als functioneel referentiepunt:

  • BeeldGegevensBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BGB): stelt de voor de tijdlijn benodigde onderzoeksmetadata beschikbaar.
  • BeeldGegevensOntvangendSysteem (BBS-BGO): ontvangt of ontsluit deze metadata ten behoeve van de vindfunctionaliteit.

Deze systeemrollen beschrijven functionele verantwoordelijkheden en zijn niet gelijk aan IHE-actors. Afhankelijk van het gekozen profiel kan de publicatie of ontsluiting worden ingevuld door onder andere een Document Source/Recipient, Imaging Document Source/Document Repository of een nader geprofileerde FHIR Client/Server. Een vindvoorziening kan bovendien verschillende interfaces combineren en hoeft niet één fysiek systeem te zijn.

TODO MAPPING: Valideer de definitieve systeemrolnamen, transactiedefinities en koppeling aan technische actors tegen de v2-artefacten in ART-DECOR.

2.2.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

Voor deze Nederlandse verfijning is vooral de beschikbaarstelling van vindbare onderzoeksmetadata relevant. De wijze waarop de metadata worden gepubliceerd of ontsloten, hangt af van de geselecteerde infrastructuur. Bestaande document-sharingroutes en nieuwe FHIR-gebaseerde mogelijkheden worden onderscheiden zonder een van deze routes reeds exclusief voor te schrijven.

Participant Description Actors Transactions
Beschikbaarstellende zorgaanbieder / vindvoorziening Maakt onderzoeksmetadata of een imaging study manifest beschikbaar voor de tijdlijn. Document Source Document Recipient MHD ITI-65, ITI-105 of ITI-106, afhankelijk van de gekozen publicatieroute
Imaging Document Source Document Repository XDS-I.b RAD-68, bij documentgebaseerde imaginguitwisseling
FHIR Client FHIR Server FHIR REST create/update, indien een resourcegebaseerde publicatie-interface is vastgesteld
Raadplegende zorgaanbieder / vindvoorziening Kan gepubliceerde onderzoeks- of manifestmetadata terugvinden. De query hoort functioneel bij de usecase raadplegen tijdlijngegevens. Document Consumer Document Responder MHD ITI-67 Find Document References
Document Consumer Document Registry XDS.b ITI-18 Registry Stored Query
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-38 Cross Gateway Query

Bij een XDS.b-infrastructuur kan de Document Repository de ontvangen metadata registreren bij de Document Registry met ITI-42 Register Document Set-b. XCA ITI-38 ondersteunt cross-community discovery en is geen zelfstandige publicatietransactie. De beschikbaarstelling binnen de broncommunity en de raadpleging over communitygrenzen zijn afzonderlijke stappen.

Een FHIR-gebaseerde query via REST search kan relevant zijn wanneer de betrokken partijen afspraken hebben over de resourceprofielen, zoekparameters en gegevensinhoud. IHE QEDm wordt niet als algemene ImagingStudy-zoekinterface aangenomen: de ondersteunde resources en actoropties beperken het toepassingsgebied van dat profiel. DICOMweb QIDO-RS ondersteunt queries bij een DICOM-bron, maar is zonder aanvullende afspraken geen volledige oplossing voor het vinden van onderzoeken over zorgorganisaties heen.

Ongeacht de gekozen infrastructuur moeten de beschikbare metadata verwijzen naar een bron of vervolgstap waarmee geautoriseerde raadpleging van het onderzoek kan plaatsvinden. De vindvoorziening hoeft de DICOM-content zelf niet op te slaan.

Bij correctie, vervanging of intrekking van onderzoeksmetadata moet de vindbare representatie worden bijgewerkt volgens het gekozen profiel. De wijze waarop updates, statuswijzigingen, herpublicatie en eventuele verwijdering van vindbare gegevens technisch worden afgehandeld, wordt per geselecteerde route vastgelegd.

TODO BESLUIT: Stel vast welke publicatie-, registratie- en queryinterfaces noodzakelijk zijn voor de landelijke tijdlijn en hoe bestaande XDS/XCA- en FHIR-gebaseerde infrastructuren met elkaar kunnen samenwerken.

2.2.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De vindbare tijdlijnmetadata bevatten voldoende informatie om een onderzoek te identificeren, aan een patiënt te relateren, te onderscheiden van andere onderzoeken en een vervolgstap naar de beschikbare DICOM-content mogelijk te maken.

De relevante kenmerken zijn onder meer:

  • patiëntidentificatie binnen de juiste identificatiecontext;
  • Study Instance UID en eventueel de identificatie van het metadataobject of manifest;
  • onderzoeksdatum of -periode;
  • modaliteit, anatomische regio en waar van toepassing verrichtingtype;
  • accession number of aanvraagidentificatie, inclusief de noodzakelijke issuerscope;
  • bronorganisatie en de locatie of toegangsmogelijkheid van het onderzoek;
  • actuele status en eventuele verwijzing naar een vervangen of gecorrigeerde representatie;
  • voldoende metadata om onderzoek en bijbehorend verslag aan elkaar te kunnen koppelen.

De concrete representatie verschilt per geselecteerde technische route. Bij documentgebaseerde uitwisseling kunnen deze kenmerken onderdeel zijn van XDS/XCA-documentmetadata of een MHD DocumentReference. Bij een MADO-manifest kunnen aanvullende imaging-specifieke kenmerken en identificatoren volgens de MADO DocumentReference-profielen beschikbaar worden gesteld. Bij resourcegebaseerde uitwisseling kunnen de gegevens via een toepasselijk ImagingStudy-profiel worden aangeboden.

De functionele gegevensbehoefte voor de tijdlijn staat los van de keuze voor één specifieke FHIR-resource of document-sharinginterface. De definitieve gegevensmapping moet voorkomen dat informatie bij vertaling tussen infrastructuren verloren gaat, dat identieke onderzoeken als afzonderlijke onderzoeken worden gepresenteerd, of dat klinisch verschillende onderzoeken onterecht worden samengevoegd.

De waardelijsten voor classificatie, waaronder het document- of informatietype, worden afgestemd op de gekozen metadatarepresentatie en de betreffende Europese en Nederlandse terminologieafspraken. Bestaande lokale coderingen en mappings worden niet zonder afzonderlijk besluit als definitieve landelijke terminologie voorgeschreven.

TODO MAPPING: Leg voor de gekozen document- en resourcegebaseerde routes vast welke tijdlijnkenmerken naar welke metadata-elementen worden gemapt en welke zoek- en resultaatparameters moeten worden ondersteund. Stem dit af op paragraaf 4.1.4.

TODO BESLUIT: Stel de definitieve mapping en terminologiebindingen vast op basis van EHDSImagingStudy, de relevante IHE- en HL7-profielen en de Nederlandse afspraken voor de tijdlijn. Bepaal daarbij hoe statuswijzigingen, herpublicatie en interoperabiliteit tussen bestaande en nieuwe infrastructuren worden ondersteund.

2.3 EHDS-usecase 2: Beschikbaarstellen beeldvormingsverslag[bewerken]

Deze usecase betreft het interoperabel beschikbaarstellen van een beeldvormingsverslag dat de klinische interpretatie van één of meer medisch beeldvormende onderzoeken bevat. Het verslag kan in een leesbare, gedeeltelijk gestructureerde of verder gestructureerde representatie beschikbaar worden gesteld. De technische representatie moet de verslaginhoud, de bijbehorende metadata en de relatie met het betreffende onderzoek of de betreffende onderzoeken ondersteunen.

Het beschikbaarstellen van een verslag wordt onderscheiden van het vinden en ophalen ervan. Ook de koppeling van het verslag aan DICOM-content betekent niet dat het verslag en de beelden via dezelfde interface of infrastructuur beschikbaar moeten worden gesteld.

Het Functioneel Ontwerp BBS v2 beschrijft de functionele informatiebehoefte. In paragraaf 2.1 zijn de algemene uitgangspunten, technische actors en transactiegroepen beschreven. De uiteindelijke profielen, informatieformaten en interfaces worden vastgesteld in samenhang met de Europese specificaties voor EHDSImagingReport.

2.3.1 Technische uitwerking[bewerken]

Het beschikbaarstellen van een beeldvormingsverslag omvat de volgende samenhangende verantwoordelijkheden:

  1. Voorbereiden: het verslag en de bijbehorende identificatoren, status en relaties met onderzoeks- en aanvraaggegevens vastleggen in een voor uitwisseling geschikte representatie.
  2. Beschikbaarstellen: het verslag en/of de benodigde metadata ontsluiten via een afgesproken document-sharinginterface of resourcegebaseerde interface.
  3. Vindbaar maken: zorgen dat de metadata en identificatoren beschikbaar zijn waarmee een geautoriseerd raadplegend systeem het juiste verslag kan vinden en selecteren.
  4. Toegankelijk houden: zorgen dat het verslag, en waar van toepassing de daarbij behorende FHIR-resources of gerenderde documentversie, via de geselecteerde retrievalinterface beschikbaar blijven.
  5. Actualiseren: een gewijzigde, gecorrigeerde, aangevulde of ingetrokken verslagversie volgens de gekozen interface en bijbehorende status- en versieregels herkenbaar maken.

Deze stappen hoeven niet door één fysiek informatiesysteem te worden uitgevoerd. Het technisch vinden en ophalen van het verslag wordt nader behandeld onder EHDS-usecase 3.

2.3.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Voor deze usecase worden de volgende functionele verantwoordelijkheden onderscheiden:

  • Verslagproducent: stelt de klinische verslaginhoud op of verwerkt de door de bevoegde auteur vastgestelde inhoud, bijvoorbeeld in een RIS, EPD/EHR of verslagleggingsapplicatie.
  • Verslag beschikbaarstellende component: stelt het verslag en de bijbehorende metadata via de geselecteerde interface beschikbaar aan andere systemen.
  • Document- of resourcevoorziening: ontvangt of ontsluit het verslag, de metadata en eventuele gekoppelde FHIR-resources. De invulling is afhankelijk van de gekozen architectuur.
  • Vind- of ontsluitvoorziening: ondersteunt het zoeken en zo nodig routeren naar de bron waar het verslag kan worden opgehaald.
  • Raadplegende zorgtoepassing: zoekt, haalt op of verwerkt een beschikbaar gesteld verslag, bijvoorbeeld in een EPD/EHR, een diagnostische werkplek of een viewer.

Deze functionele verantwoordelijkheden zijn niet gelijk aan IHE-actors en kunnen binnen één systeem worden gecombineerd. De technische actors volgen uit de daadwerkelijk geselecteerde interoperabiliteitsprofielen. Relevante actorparen zijn onder andere Document Source/Document Recipient, Document Consumer/Document Responder, Imaging Document Source/Document Repository en Clinical Data Consumer/Clinical Data Source.

De HL7 Europe Imaging Report Implementation Guide, versie 1.0.0-ballot beschrijft bovendien specifieke document- en resourcegebaseerde actors binnen de Europese Health Data API. Deze Europese actors zijn nog niet automatisch normatieve BBS-systeemrollen.

TODO MAPPING: Valideer de koppeling tussen de functionele producent-, beschikbaarstellende, ontsluitende en consumerrollen uit het FO en de technische actors van de uiteindelijk geselecteerde IHE- en HL7-profielen.

2.3.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

Onderstaande tabel onderscheidt het publiceren of ontsluiten van een verslag van de vervolgstappen zoeken en ophalen. De genoemde transacties zijn relevante, gestandaardiseerde mogelijkheden. Een vermelding betekent niet dat de betreffende route verplicht is binnen BBS v2 of dat de routes zonder aanvullende afspraken functioneel uitwisselbaar zijn.

Participant Description Actors Transactions
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Publiceert een beeldvormingsverslag en bijbehorende metadata via een document-sharinginfrastructuur. Document Source Document Recipient MHD ITI-65 Provide Document Bundle, ITI-105 Simplified Publish of ITI-106 Generate Metadata, binnen de toepasselijke profielopties
Document Source Document Repository XDS.b ITI-41 Provide and Register Document Set-b; registratie van metadata bij een Document Registry verloopt via ITI-42
Imaging Document Source Document Repository XDS-I.b RAD-68 Provide and Register Imaging Document Set, uitsluitend binnen de voor verslagpublicatie ondersteunde profielopties
Beschikbaarstellende zorgaanbieder Stelt gestructureerde verslaggegevens beschikbaar als FHIR-resources, indien hiervoor een passende interface en resourceprofielen zijn vastgesteld. FHIR Client FHIR Server HL7 FHIR REST create/update; concrete conformiteit en toegestane resources nader vast te stellen
Raadplegende zorgaanbieder Kan het beschikbaar gestelde verslag of de bijbehorende metadata vinden en ophalen. Deze vervolgtransacties worden uitgewerkt bij de usecase delen en gebruiken. Document Consumer Document Responder MHD ITI-67 Find Document References en ITI-68 Retrieve Document
Document Consumer Document Registry / Document Repository XDS.b ITI-18 Registry Stored Query en ITI-43 Retrieve Document Set
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-38 Cross Gateway Query en ITI-39 Cross Gateway Retrieve
Clinical Data Consumer Clinical Data Source QEDm PCC-44 Mobile Query Existing Data, voor DiagnosticReport binnen de betreffende actoropties
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt of haalt verslaggegevens rechtstreeks op via een overeengekomen FHIR-resource-interface. FHIR Client FHIR Server HL7 FHIR REST search/read; ondersteunde resources, zoekparameters en toegangseisen nader vast te stellen

Documentgebaseerde uitwisseling. IHE MHD versie 4.2.5 profileert een FHIR-gebaseerde interface voor het publiceren, vinden en ophalen van documenten en bijbehorende metadata. MHD ITI-65, ITI-105 en ITI-106 zijn verschillende publicatiemogelijkheden met eigen voorwaarden en mogen niet als identieke transacties worden geïnterpreteerd. Bij XDS.b worden documenten en metadata aangeboden via ITI-41 en vervolgens, afhankelijk van de architectuur, geregistreerd via ITI-42. De bestaande XDS/XCA-infrastructuur blijft een relevante route voor documentdeling. XCA ITI-38 en ITI-39 ondersteunen cross-community zoeken en ophalen; zij zijn geen lokale publicatietransacties.

Verslagen via XDS-I.b. IHE XDS-I.b ondersteunt onder andere de publicatie van beeldvormingsverslagen via RAD-68 in daarvoor bedoelde opties, waaronder de PDF Report Option. Dit betekent niet dat iedere XDS-I.b-implementatie automatisch alle verslagrepresentaties of opties ondersteunt. De toepassing van deze route binnen BBS v2 is nog niet vastgesteld.

FHIR-resourcegebaseerde uitwisseling. FHIR DiagnosticReport kan worden gebruikt voor klinische verslaginhoud, status, bevindingen en relaties met onderzoeksgegevens. De basisinteracties uit FHIR REST definiëren op zichzelf geen volledige BBS-interface. De toegestane resourceprofielen, interacties, zoekparameters, autorisatiecontext en bijbehorende conformance-afspraken moeten daarvoor worden geselecteerd. IHE QEDm versie 3.0.0 is een queryprofiel. PCC-44 ondersteunt onder andere DiagnosticReport via de Diagnostic Results Option, maar is geen transactie voor het publiceren van verslagen.

Europese representatie. De HL7 Europe Imaging Report R4 Implementation Guide, versie 1.0.0-ballot beschrijft een FHIR-representatie van EHDSImagingReport en een relatie met de Europese Health Data API. De implementatiegids is nog niet definitief vastgesteld. De daarin beschreven document- en resourcegebaseerde toegangsmogelijkheden worden daarom niet zonder nationaal of Europees besluit als verplichte BBS v2-interfaces overgenomen.

De Europese beschrijving van verslagformaten onderscheidt een leesbare representatie met beperkte metadata, een verslag met gestructureerde secties en een verder gestructureerd verslag. Een PDF of andere gerenderde representatie kan daarbij een rol spelen, maar is niet in iedere variant de enige of primaire representatie. Het gebruik van Composition en de precieze samenstelling van een Bundle hangen af van het gekozen verslagformaat. Een FHIR DiagnosticReport is niet hetzelfde als het gehele uitgewisselde document.

TODO BESLUIT: Stel vast welke verslagrepresentaties en technische interfaces binnen BBS v2 zijn toegestaan of verplicht, inclusief de relatie met de Europese Health Data API en de toepasbaarheid van bestaande document-sharinginfrastructuur.

TODO BESLUIT: Leg vast welke profielopties, actor groupings, FHIR-resources en transacties per uitwisselingscontext onderdeel worden van de normatieve BBS v2-baseline.

2.3.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het Europese logische informatiemodel EHDSImagingReport vormt het inhoudelijke uitgangspunt voor de verslaginformatie. De mapping naar technische informatieobjecten wordt afgestemd op de Xt-EHR–FHIR-mapping in de HL7 Europe Imaging Report Implementation Guide en de definitieve Europese implementatieafspraken.

Afhankelijk van het gekozen representatieniveau kunnen onder andere de volgende FHIR-resources relevant zijn:

  • DiagnosticReport: verslaggegevens zoals status, categorie, bevindingen, conclusie, gerenderde verslaginhoud en verwijzingen naar de betreffende ImagingStudy-resources;
  • Composition: documentstructuur, documentmetadata en leesbare secties wanneer het gekozen verslagformaat een FHIR-document met Composition gebruikt;
  • Bundle: het uitwisselen van een samenhangend geheel van verslaggegevens en contextresources; de Bundlestructuur en het Bundle-type hangen af van de geselecteerde representatie;
  • DocumentReference: metadata voor het identificeren, vinden en ontsluiten van een verslagdocument via een document-sharinginterface;
  • ImagingStudy: gegevens over het beeldvormend onderzoek waarop het verslag betrekking heeft;
  • ServiceRequest: verwijzing naar de aanvraag of opdracht waaruit het onderzoek is voortgekomen;
  • Observation en Condition: eventuele gestructureerde bevindingen, conclusies of klinische context, voor zover ondersteund in de geselecteerde implementatiegids.

De beschikbaarheid van deze resources betekent niet dat zij voor alle verslagformaten afzonderlijk verplicht worden uitgewisseld. Ook kan de inhoud van een document via een Bundle worden overgedragen terwijl dezelfde gegevens bij een andere route via afzonderlijke resources worden ontsloten.

De relatie met het beeldvormend onderzoek moet technisch expliciet worden vastgelegd. Een DiagnosticReport.study-verwijzing kan bijvoorbeeld verwijzen naar één of meer ImagingStudy-resources. Voor documentgebaseerde representaties moeten de beschikbare onderzoeksidentificatoren en documentrelaties eveneens voldoende zijn om het juiste onderzoek te bepalen. Een aanvraagnummer is daarbij niet zonder aanvullende identificatiecontext gelijk aan de DICOM Study Instance UID.

Gegeven Technische betekenis Mogelijke representatie / aandachtspunt
Patiëntidentificatie Relateert het verslag aan de juiste patiënt. DiagnosticReport.subject, Composition.subject of document-sharingmetadata; patiëntmatching en identificatiescope volgens de toepasselijke afspraken.
Verslagidentificatie Maakt het verslag eenduidig herkenbaar, ook bij vervolgversies. DiagnosticReport.identifier, Composition.identifier of documentidentificatie; onderscheid tussen logisch verslag, versie en technisch metadataobject nader vast te leggen.
Verslagstatus en versie Onderscheidt onder andere voorlopig, definitief, aangevuld en gecorrigeerd verslag. DiagnosticReport.status, Composition.status en/of document-sharingstatus en relaties; mapping per profiel en wijzigingstype vast te stellen.
Verslagdatum en relevante zorgdata Ondersteunen tijdlijnpresentatie en onderscheid tussen onderzoek, verslaglegging en publicatie. DiagnosticReport.issued/effective[x], Composition.date en/of documentmetadata; betekenis van ieder tijdstip moet behouden blijven.
Auteur, beoordelaar en bronorganisatie Leggen herkomst, verantwoordelijkheid en waar toepasselijk bekrachtiging vast. Onder meer DiagnosticReport.performer/resultsInterpreter, Composition.author/attester/custodian en organisatie- of provenance-informatie.
Verslagtype en klinische classificatie Maken het verslag vindbaar en herkenbaar als beeldvormingsverslag en ondersteunen eventueel verdere filtering. DiagnosticReport.code/category, Composition.type/category en/of DocumentReference.type/category; terminologiebindingen nog vast te stellen.
Klinische verslaginhoud Bevat onder andere bevindingen, conclusie en waar van toepassing aanbevelingen. DiagnosticReport, Composition en eventueel Observation/Condition of een gerenderde bijlage, afhankelijk van de gekozen representatie.
Relatie met onderzoek Zorgt dat het verslag aan het juiste beeldvormend onderzoek wordt gekoppeld. DiagnosticReport.study, gerelateerde ImagingStudy-identificatoren, Study Instance UID en waar nodig een aanvullende documentrelatie.
Relatie met aanvraag Ondersteunt traceerbaarheid naar de aanvraag of verrichting. DiagnosticReport.basedOn, ServiceRequest en eventuele accession number met de juiste issuercontext.
Documentlocatie en toegang Maakt het vinden en ophalen van het verslag mogelijk. DocumentReference.content.attachment, repository-/gatewayinformatie of een overeengekomen FHIR-resource-endpoint.

De definitieve mapping moet zowel de klinische betekenis van verslaggegevens als de identificatie, bron, versie en relaties behouden. De Europese mapping van EHDSImagingReport is nog in ontwikkeling; daarom worden in dit TO geen aanvullende kardinaliteiten, waardelijsten of verplichte FHIR-profielen zelfstandig vastgesteld.

TODO MAPPING: Valideer de volledige mapping tussen EHDSImagingReport en de gekozen FHIR-profielen, document-sharingmetadata en relevante DICOM-identificatoren, inclusief de relatie met EHDSImagingStudy.

TODO BESLUIT: Stel de ondersteunde verslagformaten, versieregels en terminologiebindingen vast op basis van de definitieve Europese specificaties en de Nederlandse informatiebehoefte.

2.3.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 1 – Beschikbaarstellen verslaggegevens t.b.v. tijdlijn[bewerken]

Deze Nederlandse verfijning richt zich op het beschikbaarstellen van voldoende verslagmetadata voor de tijdlijn. Het doel is dat een verslag bij de juiste patiënt en het juiste beeldvormende onderzoek kan worden gevonden, onderscheiden en geraadpleegd, zonder dat de tijdlijn standaard de volledige verslaginhoud hoeft op te halen.

De tijdlijn kan gegevens van meerdere zorgaanbieders combineren. De technische invulling van de vindfunctie kan centraal, decentraal of federatief zijn. Deze verfijning schrijft geen specifieke landelijke opslagarchitectuur voor en vereist niet dat de volledige verslagen naar één centrale voorziening worden gekopieerd.

De functionele gegevensbehoefte staat beschreven in het Functioneel Ontwerp BBS v2. De query- en retrievalstappen worden uitgewerkt bij EHDS-usecase 3.

2.3.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Voor de Nederlandse verfijning worden de bestaande systeemrollen uit BBS v1 als functioneel referentiepunt aangehouden:

  • VerslagGegevensBeschikbaarstellendSysteem (BBS-VGB): stelt de voor de tijdlijn noodzakelijke verslagmetadata beschikbaar.
  • VerslagGegevensOntvangendSysteem (BBS-VGO): ontvangt of ontsluit de verslagmetadata ten behoeve van de vindfunctie.

Deze systeemrollen zijn niet gelijk aan IHE-actors. De technische actorinvulling hangt af van de gekozen interface. Bij documentgebaseerde uitwisseling kunnen onder andere Document Source/Document Recipient en Document Source/Document Repository relevant zijn; bij resourcegebaseerde ontsluiting kan dit een nader geprofileerde FHIR Client/Server betreffen.

Een ontvangende vindvoorziening hoeft de volledige verslaginhoud niet zelf te bewaren. Wel moet de gekozen oplossing de vereiste vindbaarheid, actualiteit en vervolgstap voor raadplegen ondersteunen.

TODO MAPPING: Valideer BBS-VGB en BBS-VGO, de functionele transacties en hun definitieve mapping naar technische actors tegen de v2-artefacten in ART-DECOR.

2.3.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

Voor deze verfijning staat de interoperabele beschikbaarstelling en actualisering van vindbare verslagmetadata centraal. Daarvoor zijn meerdere gestandaardiseerde routes relevant. Het ontvangen of ontsluiten van metadata wordt onderscheiden van het opvragen en ophalen van de volledige verslaginhoud.

Participant Description Actors Transactions
Beschikbaarstellende zorgaanbieder / vindvoorziening Publiceert een beeldvormingsverslag en metadata waarmee het verslag vindbaar wordt voor de tijdlijn. Document Source Document Recipient MHD ITI-65, ITI-105 of ITI-106, voor zover passend bij de gekozen publicatieoptie
Document Source Document Repository XDS.b ITI-41; de Document Repository kan de metadata via ITI-42 registreren
FHIR Client FHIR Server FHIR REST create/update, indien hiervoor een resourcegebaseerde metadata-interface is vastgesteld
Raadplegende zorgaanbieder / vindvoorziening Kan verslagmetadata zoeken om de tijdlijn samen te stellen. De feitelijke query hoort bij de usecase raadplegen tijdlijngegevens. Document Consumer Document Responder MHD ITI-67 Find Document References
Document Consumer Document Registry XDS.b ITI-18 Registry Stored Query
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-38 Cross Gateway Query
Raadplegende zorgaanbieder Kan gestructureerde verslaggegevens via een overeengekomen FHIR-queryinterface raadplegen. Clinical Data Consumer Clinical Data Source QEDm PCC-44, voor DiagnosticReport binnen de Diagnostic Results Option; geen publicatietransactie

De publicatie- en zoekroutes worden niet automatisch als gelijkwaardige alternatieven beschouwd. Een metadatarecord dat met MHD is aangeboden, is niet zonder meer vindbaar via XDS/XCA, en omgekeerd. Bij gebruik van meerdere infrastructuren moet expliciet worden vastgelegd hoe metadata en identificatoren worden vertaald en hoe discovery naar een geldige retrievalmogelijkheid leidt.

Actualisering van verslagmetadata. Een voorlopig verslag kan definitief worden, een verslag kan een addendum krijgen of later worden gecorrigeerd. De vindfunctie moet in deze situaties voorkomen dat verouderde verslaginformatie zonder context als het actuele verslag wordt gepresenteerd. Afhankelijk van de gekozen implementatie kan actualisering plaatsvinden door een nieuwe versie of documentreferentie te publiceren, een bestaande resource volgens de toegestane FHIR-interacties te actualiseren, of door een documentrelatie voor vervanging of aanvulling vast te leggen.

De precieze toepassing van documentrelaties, statusovergangen, herpublicatie en eventuele intrekking volgt uit de geselecteerde document-sharing- en FHIR-profielen. MHD ITI-65 en de XDS-documentpublicatieroute ondersteunen verschillende metadata- en documentrelaties; het beschikbare mechanisme moet worden gekozen op basis van de feitelijke update- of vervangingssituatie. Niet iedere verandering aan klinische inhoud is een wijziging van hetzelfde technische object.

TODO BESLUIT: Selecteer de normatieve publicatie-, registratie- en queryinterfaces voor verslagmetadata binnen de Nederlandse tijdlijn en leg vast hoe bestaande en nieuwe infrastructuren samen kunnen functioneren.

TODO BESLUIT: Werk per geselecteerde profielroute de statuswijzigingen, addenda, rectificaties, documentvervanging en het zichtbaar houden of intrekken van verouderde metadata uit.

2.3.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De tijdlijnmetadata moeten voldoende informatie bevatten om het verslag te vinden, aan het juiste beeldvormende onderzoek te relateren en een vervolgstap naar de verslaginhoud mogelijk te maken. Daarbij zijn ten minste de volgende functionele gegevenscategorieën relevant:

  • patiëntidentificatie binnen de afgesproken identificatiecontext;
  • stabiele verslagidentificatie en waar nodig afzonderlijke identificatie van de verslagversie of documentreferentie;
  • verslagdatum, relevante zorgdatum en eventuele publicatie- of wijzigingsdatum, met behoud van hun verschillende betekenis;
  • verslagstatus en een relatie met eventuele eerdere of aanvullende versies;
  • document-/verslagtype en eventueel aanvullende classificatie voor tijdlijnweergave;
  • bronorganisatie, herkomst en waar relevant auteur of verantwoordelijke zorgverlener;
  • relatie met het bijbehorende beeldvormende onderzoek of de betreffende onderzoeken, waaronder bruikbare Study Instance UID's of een expliciete FHIR-referentie;
  • waar relevant een aanvraagidentificatie of accession number binnen de juiste issuercontext;
  • een betrouwbare verwijzing of andere overeengekomen mogelijkheid om het juiste verslag bij de bron op te halen.

Deze gegevens kunnen afhankelijk van de technische route worden vertegenwoordigd in DocumentReference-metadata, XDS/XCA-documentmetadata of specifieke DiagnosticReport-gegevens. De tijdlijn hoeft niet zelf de volledige klinische verslaginhoud te bevatten om een verslag vindbaar te maken.

Classificatie en terminologie. Voor het herkennen van een beeldvormingsverslag en het ondersteunen van eventuele verdere filtering zijn afspraken nodig over het gebruik van documenttype, categorie en andere gecodeerde metadata. De relatie tussen bestaande DVD-afspraken, de DHD VT/SNOMED-classificaties, eventueel tijdelijk ondersteunde lokale codes en de Europese FHIR- en IHE-metadata moet nog worden vastgesteld. Het voorlopig kunnen accepteren van lokale codes is niet hetzelfde als deze codes als definitieve nationale waardelijst vaststellen. De mapping moet bovendien passen bij de zoek- en presentatiewensen van de tijdlijn.

Koppeling onderzoek en verslag. Waar onderzoek en verslag via verschillende infrastructuren of profielen worden ontsloten, moeten de stabiele identificatoren en hun context beschikbaar zijn om de relatie betrouwbaar te leggen. Eenduidige identificatie voorkomt dat een verslag aan een verkeerd onderzoek wordt gekoppeld of dat verschillende versies als ongerelateerde verslagen worden getoond. Een accession number mag daarbij niet zonder issuercontext worden gebruikt als vervanging van de DICOM Study Instance UID.

De gekozen gegevensmapping sluit aan op paragraaf 4.1.3 en paragraaf 4.1.4. De technische uitwerking moet daarnaast aansluiten op de definitieve representatie van EHDSImagingReport en de Nederlandse uitwerking van de tijdlijn.

TODO MAPPING: Leg de mapping vast tussen de verslaggegevens voor de Nederlandse tijdlijn, EHDSImagingReport, DocumentReference en/of de andere gekozen metadata- en resourceprofielen, inclusief status, versies en verwijzingen naar beeldvormende onderzoeken.

TODO BESLUIT: Stel de definitieve terminologiebindingen en overgangsafspraken voor bestaande lokale classificaties vast, rekening houdend met DHD VT/SNOMED, de DVD, de Europese informatiebehoefte en de uiteindelijke IHE/HL7-profielkeuzes.

2.4 EHDS-usecase 3: Delen en gebruiken medisch beeldvormend onderzoek en/of gerelateerd verslag[bewerken]

Deze usecase betreft het zoeken, selecteren en raadplegen van eerder beschikbaar gestelde beeldvormende onderzoeken en bijbehorende verslagen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het vinden van informatie (discovery), het ophalen van de relevante gegevens (retrieval) en het eventueel weergeven van beelden via een externe viewer.

De metadata en de daadwerkelijke DICOM-content hoeven niet bij dezelfde technische bron te zijn ondergebracht. Evenmin hoeft de gebruikte discovery-interface gelijk te zijn aan de interface voor document-, FHIR-resource- of DICOM-retrieval. De geselecteerde transacties moeten gezamenlijk wel een uitvoerbare en beveiligde keten ondersteunen.

De algemene transactiegroepen en technische mogelijkheden staan in paragraaf 2.1.2 en paragraaf 2.1.3. De onderstaande beschrijvingen geven de toepassing per usecase weer. De vermelde profielen vormen voor BBS v2 nog geen definitieve normatieve keuze.

2.4.1 Technische uitwerking[bewerken]

Een raadplegende zorgtoepassing doorloopt, voor zover nodig, de volgende stappen:

  1. Toegangscontext bepalen: identificatie van de patiënt en het raadplegende systeem, met de voor de transactie noodzakelijke authenticatie-, autorisatie- en toestemmingscontext.
  2. Discovery: zoeken naar beschikbare onderzoeks- en verslagmetadata bij één of meer daarvoor ingerichte vind- of bronvoorzieningen.
  3. Selectie: op basis van de metadata bepalen welk onderzoek, verslag, manifest, serie of DICOM-object relevant is. Dit is niet noodzakelijk een afzonderlijke interoperabiliteitstransactie.
  4. Retrieval of weergave: ophalen van het geselecteerde document, de FHIR-resources en/of de DICOM-content, dan wel aanroepen van een externe viewer.
  5. Verwerken: de ontvangen gegevens in de juiste patiënt- en onderzoekscontext presenteren of verwerken, met inachtneming van herkomst, status en eventuele gebruiksbeperkingen.

De exacte volgorde kan per technische route verschillen. Bij een manifestgebaseerde route kan het bijvoorbeeld nodig zijn om na document-discovery eerst een imaging study manifest op te halen en pas daarna DICOM-objecten te benaderen. Een directe DICOMweb-query kan daarentegen onderzoeksmetadata bij de DICOM-bron ophalen zonder voorafgaande MHD-documentquery. Deze mogelijkheden zijn niet zonder aanvullende afspraken onderling uitwisselbaar.

2.4.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De raadplegende zorgtoepassing kan een EPD/EHR, RIS, PACS, diagnostische werkplek of viewer zijn. De beschikbaarstellende zorgtoepassing kan gebruikmaken van een documentrepository, FHIR-server, PACS, VNA of andere bronvoorziening. Bij uitwisseling over communitygrenzen kunnen daarnaast gateways of andere infrastructuurcomponenten betrokken zijn.

Participant Description Actors Transactions
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt beschikbare onderzoeks- en verslagdocumenten of de bijbehorende metadata. Document Consumer Document Responder MHD ITI-67 Find Document References
Document Consumer Document Registry XDS.b ITI-18 Registry Stored Query
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-38 Cross Gateway Query
Raadplegende zorgaanbieder Zoekt gestructureerde klinische gegevens via een afgesproken FHIR-interface. Clinical Data Consumer Clinical Data Source QEDm PCC-44 Mobile Query Existing Data, uitsluitend voor de ondersteunde resourceopties
FHIR-client FHIR-server FHIR REST search/read, met nader vast te stellen resourceprofielen en zoekparameters
Raadplegende zorgaanbieder Haalt een geselecteerd verslag of imaging study manifest op als document. Document Consumer Document Responder MHD ITI-68 Retrieve Document
Document Consumer Document Repository XDS.b ITI-43 Retrieve Document Set
Initiating Gateway Responding Gateway XCA ITI-39 Cross Gateway Retrieve

De genoemde FHIR-client en FHIR-server zijn generieke rollen uit de FHIR REST-interactie en vormen op zichzelf geen specifieke IHE-actorconformiteit. De keuze voor de betreffende interfaces en actor groupings wordt in de BBS v2-baseline vastgelegd.

2.4.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

Document-discovery en document-retrieval. IHE MHD versie 4.2.5 ondersteunt het vinden van DocumentReference-resources (ITI-67) en het ophalen van de daarin gerefereerde documenten (ITI-68). Bestaande XDS.b- en XCA-routes ondersteunen vergelijkbare functionele stappen via andere transacties en infrastructuurafspraken. De inhoudelijke dekking en interoperabiliteit hangen af van de gekozen metadata- en profielafspraken.

Resourcegebaseerd raadplegen. IHE QEDm versie 3.0.0 ondersteunt PCC-44 voor de binnen de profielopties beschreven klinische FHIR-resources, waaronder DiagnosticReport bij de Diagnostic Results Option. QEDm definieert niet automatisch een algemene ImagingStudy-query. Een aanvullende FHIR REST-interface kan relevante resources ontsluiten, maar de BBS-conformiteit vereist daarvoor afzonderlijke afspraken over profielen, search parameters, verwijzingen en toegangsbeleid.

DICOM-retrieval. Voor het ophalen van DICOM-content zijn DICOMweb WADO-RS en IHE WIA RAD-107 relevant. De bestaande XDS-I.b/XCA-I-route ondersteunt retrieval via respectievelijk RAD-69 en RAD-75. IHE XC-WADO revisie 1.2 beschrijft cross-community webgebaseerde retrieval via RAD-160. De verdere uitwerking van redirect-afhandeling, inclusief secure redirect en relevante IHE-change proposals, blijft een afhankelijkheid.

Manifest en remote viewing. IHE MADO versie 1.0.0 beschrijft manifestrepresentaties en de daarmee samenhangende toegang tot DICOM-objecten. MADO is geen zelfstandige transactie voor document-discovery. Wanneer beelden via een externe viewer worden getoond, kan IHE IID RAD-106 Invoke Image Display relevant zijn. Viewer invocation en het lokaal ophalen van DICOM-objecten zijn afzonderlijke capabilities.

TODO BESLUIT: Stel per relevante uitwisselingscontext de ondersteunde combinaties van discovery, document-/FHIR-retrieval en DICOM-retrieval of remote viewing vast. Leg daarbij vast welke combinaties daadwerkelijk interoperabel zijn en welke gatewayfuncties nodig zijn.

2.4.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Een zoekresultaat moet de juiste patiënt- en onderzoekscontext ondersteunen en voldoende technische verwijzingen bevatten om de gekozen vervolgtransactie uit te voeren. De relevante gegevens zijn afhankelijk van de gebruikte document-, FHIR-resource- of DICOM-representatie.

Gegeven Betekenis voor discovery en retrieval Aandachtspunt bij mapping
Patiëntidentificatie Selecteren van informatie over de juiste patiënt. Identificatiesysteem, eventuele cross-community patiëntmatching en context van de bron vastleggen.
Onderzoeksidentificatie Relateren van onderzoek, manifest, verslag en DICOM-content. DICOM Study Instance UID behouden; accession number uitsluitend interpreteren met de bijbehorende issuer/context.
Document- of resource-identificatie Eenduidig bepalen welk verslag, manifest of metadataobject wordt opgevraagd. Documentidentificatoren, FHIR-resource-id en versiestatus niet zonder aanvullende afspraken als equivalent behandelen.
Type, datum en status Zoeken, filteren en klinisch beoordelen van resultaten. Waardelijsten, statuscodering en eventuele nationale verfijning conform de vast te stellen implementatieafspraken.
Bron en endpoint Routeren naar de juiste bron of retrievalinterface. Community-, repository- en service-identificatie, endpointtype, geldigheid en toegangsvoorwaarden behouden.
Relatie onderzoek–verslag Vanuit het onderzoek het bijbehorende verslag kunnen vinden, en omgekeerd. Expliciete relaties en stabiele identificatoren gebruiken; geen matching uitsluitend op vrije tekst.

De technische zoekparameters, metadatarepresentaties en relaties worden usecase-overstijgend uitgewerkt in paragraaf 4.1.3 en paragraaf 4.1.4.

2.4.2 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 3 – Raadplegen tijdlijngegevens[bewerken]

De tijdlijn geeft de raadplegende zorgverlener een overzicht van vindbare beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen. De tijdlijn betreft in de eerste plaats metadata: voor het tonen van een tijdlijn hoeven niet standaard alle verslagdocumenten of DICOM-objecten te worden gedownload.

2.4.2.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De raadplegende toepassing vraagt metadata op via een afgesproken vindfunctie of rechtstreeks bij één of meer bronnen. De beschikbaarstellende component levert de gegevens of de verwijzingen die nodig zijn voor vervolgtransacties. Afhankelijk van de gekozen route kunnen de actors Document Consumer/Document Responder, Document Consumer/Document Registry, Initiating Gateway/Responding Gateway of FHIR-client/FHIR-server betrokken zijn.

TODO MAPPING: Valideer de systeemrolnamen en functionele transacties van BBS1-usecase 3 tegen het Functioneel Ontwerp en ART-DECOR; koppel deze vervolgens aan de geselecteerde technische actors.

2.4.2.2 Profielen en transacties[bewerken]

De tijdlijn kan met MHD ITI-67 op basis van DocumentReference-metadata worden opgebouwd. In een XDS/XCA-context zijn ITI-18 en ITI-38 relevant. Een resourcegebaseerde route kan gebruikmaken van een nader vastgestelde FHIR REST search-interface. QEDm is alleen van toepassing op de resources die het betreffende profiel ondersteunt.

Een landelijke of federatieve tijdlijn vereist daarnaast afspraken over patiëntmatching, lokalisatie, adressering en het eenduidig interpreteren van metadata over meerdere bronnen. Deze generieke functies worden niet door de tijdlijnquery zelf ingevuld.

TODO BESLUIT: Stel vast of BBS v2 één uniforme tijdlijninterface voorschrijft of meerdere expliciet geprofileerde routes ondersteunt, en leg vast welke queryparameters, zoekresultaten en foutcondities voor interoperabiliteit vereist zijn.

2.4.2.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De tijdlijn toont per gevonden onderzoek of verslag de relevante identificatoren, onderzoeks- of verslagdatum, type, modaliteit waar van toepassing, status, bron en relatie met andere informatieobjecten. De selectie van metadata en de technische mapping naar onder andere DocumentReference, ImagingStudy en DiagnosticReport wordt nader vastgelegd in paragraaf 4.1.4.

De huidige Nederlandse afspraken rond classificatie, waaronder de relatie met de DVD en het mogelijk tijdelijk ondersteunen van lokale codes naast DHD VT/SNOMED, worden niet in deze usecase definitief vastgesteld. De uiteindelijke codering en zoekondersteuning blijven afhankelijk van de Europese metadata- en profielafspraken.

2.4.3 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 4 – Raadplegen verslag[bewerken]

Het raadplegen van een beeldvormingsverslag kan volgen op een tijdlijnquery of op een reeds bekende, geldige document- of resourceverwijzing.

2.4.3.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De raadplegende zorgtoepassing vervult de consumerrol; de bron of ontsluitvoorziening levert het geselecteerde verslag. Bij documentdeling betreft dit bijvoorbeeld Document Consumer/Document Responder of Document Consumer/Document Repository. Bij een FHIR-resource-interface worden de afgesproken client- en serverrollen toegepast.

2.4.3.2 Profielen en transacties[bewerken]

Voor een verslag dat als document beschikbaar is, zijn MHD ITI-68, XDS.b ITI-43 en XCA ITI-39 relevante retrievaltransacties, afhankelijk van de vooraf gekozen document-sharinginfrastructuur.

Bij een gestructureerde resourcegebaseerde representatie kunnen FHIR REST read/search-interacties of een toepasselijke QEDm-query onderdeel van de route zijn. Het geselecteerde profiel moet de daadwerkelijk benodigde verslaginhoud en bijbehorende context beschikbaar maken; het enkel ophalen van een DiagnosticReport-resource garandeert niet dat een volledig leesbaar verslagdocument is ontvangen.

De representatie van EHDSImagingReport en de Europese Health Data API worden afgestemd op de HL7 Europe Imaging Report Implementation Guide, versie 1.0.0-ballot.

TODO BESLUIT: Stel vast welke verslagrepresentaties en retrievalinterfaces verplicht, conditioneel verplicht of optioneel worden ondersteund en hoe de actuele status, addenda en rectificaties worden aangeboden.

2.4.3.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het opgehaalde verslag behoudt de patiëntcontext, document- of resource-identificatie, verslagstatus, auteur, datum, bron en verwijzing naar het bijbehorende onderzoek. Als het verslag in meerdere representaties beschikbaar is, moet duidelijk zijn of deze representaties dezelfde inhoud en versie betreffen. De verdere mapping wordt beschreven bij EHDS-usecase 2 en in hoofdstuk 4.

2.4.4 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 5 – Raadplegen beeld[bewerken]

Deze usecase betreft het ophalen van DICOM-content op study-, series- of instance-niveau, of het raadplegen ervan via een externe viewer. De keuze tussen lokale retrieval en weergave op afstand kan afhangen van de zorgcontext, technische mogelijkheden en relevante afspraken.

2.4.4.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De raadplegende toepassing maakt gebruik van de door het gekozen profiel gedefinieerde consumer- of vieweractor. De beeldbron kan een PACS, VNA of andere DICOM-voorziening zijn. Bij cross-community retrieval kunnen initiërende en responderende gateways betrokken zijn.

De BBS1-systeemrollen BeeldRaadplegendSysteem (BBS-BR) en BeeldBeschikbaarstellendSysteem (BBS-BB) worden voor deze nationale verfijning als functionele referentie gebruikt. De definitieve relatie met de BBS v2-rollen wordt in het FO en ART-DECOR gevalideerd.

2.4.4.2 Profielen en transacties[bewerken]

Participant Description Actors Transactions
Raadplegende zorgaanbieder Haalt beeldobjecten op voor lokale raadpleging of verwerking. Imaging Document Consumer Imaging Document Responder IHE WIA RAD-107 WADO-RS Retrieve
Imaging Document Consumer Imaging Document Source IHE XDS-I.b RAD-69 Retrieve Imaging Document Set
Initiating Imaging Gateway Responding Imaging Gateway IHE XCA-I RAD-75 Cross Gateway Retrieve Imaging Document Set
Initiating Imaging Gateway Responding Imaging Gateway IHE XC-WADO RAD-160 Cross-Community WADO-RS Retrieve
Raadplegende zorgaanbieder Roept een externe viewer aan voor het weergeven van beelden. Image Display Invoker Image Display IHE IID RAD-106 Invoke Image Display

DICOMweb WADO-RS kan rechtstreekse retrieval bij een DICOMweb-bron ondersteunen. Het MADO-manifest kan de noodzakelijke DICOM-identificatoren en toegangsinformatie leveren. Wanneer de route over communitygrenzen loopt, moeten de toepasselijke gateway- en beveiligingsafspraken worden gehanteerd.

Bij XC-WADO is de afhandeling van redirects een aandachtspunt. Zolang de relevante technische wijzigingen nog niet zijn afgerond en binnen de gekozen baseline zijn opgenomen, wordt niet één specifieke secure-redirectvariant als BBS-verplichting vastgesteld.

TODO BESLUIT: Bepaal per uitwisselingscontext wanneer DICOM-retrieval, cross-community retrieval of viewer invocation is vereist of als aanvullende mogelijkheid wordt ondersteund.

2.4.4.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De retrieval gebruikt de DICOM Study Instance UID, Series Instance UID en SOP Instance UID op het niveau waarop wordt opgevraagd. Een FHIR ImagingStudy, manifest of documentreferentie kan relevante context of verwijzingen leveren, maar vervangt deze DICOM-identificatoren niet.

De ontvangen DICOM-objecten behouden hun eigen metadata. Als een selectie of subset wordt opgehaald, moet de raadplegende toepassing kunnen vaststellen welke beelden daadwerkelijk zijn ontvangen en welke aanvullende gegevens mogelijk nog bij de bron beschikbaar zijn.

2.4.5 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 6 – Sturen beeld[bewerken]

Deze bestaande Nederlandse usecase betreft gerichte overdracht van beeldobjecten aan een bekende ontvanger. Zij wordt als nationale verfijning beschreven, maar valt niet automatisch onder de kwaliteitsstandaard of de toekomstige Europese baseline. De definitieve scope van deze usecase binnen BBS v2 moet afzonderlijk worden bevestigd.

2.4.5.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De verzendende en ontvangende systemen moeten de bedoelde ontvanger kunnen identificeren en adresseren. De invulling van technische actors hangt af van het gekozen overdrachtsprofiel. Er wordt in dit concept geen nieuwe BBS v2-systeemrolcode geïntroduceerd.

2.4.5.2 Profielen en transacties[bewerken]

Technische mogelijkheden voor het gericht overdragen van DICOM-objecten zijn onder andere DICOM C-STORE en DICOMweb STOW-RS. Deze standaarden beschrijven opslag- en overdrachtsinteracties, maar niet zelfstandig de volledige nationale workflow voor gericht verzenden, inclusief adressering, autorisatie, acceptatie en foutafhandeling.

Ook moet worden vastgesteld hoe de ontvanger de bijbehorende onderzoeks- en verslagmetadata ontvangt en verwerkt. Het gebruik van een opslagtransactie maakt de informatie niet automatisch vindbaar binnen de tijdlijn.

TODO BESLUIT: Bevestig de nationale scope en bepaal, indien deze usecase onderdeel blijft van BBS v2, welke gestandaardiseerde overdrachtsroute en aanvullende afspraken worden voorgeschreven.

2.4.5.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Bij overdracht blijven de DICOM-identificatoren, patiëntidentificatie, bron- en herkomstinformatie en de relatie met een eventueel bijbehorend verslag herkenbaar. De ontvangende partij bepaalt volgens de geldende procesafspraken of en hoe de ontvangen gegevens in de eigen omgeving worden opgenomen.

2.4.6 Nederlandse verfijning: BBS1-usecase 7 – Sturen verslag[bewerken]

Deze bestaande Nederlandse usecase betreft gerichte overdracht van een beeldvormingsverslag aan een bekende ontvanger. Ook hiervoor moet de nationale scope binnen BBS v2 nog worden bevestigd.

2.4.6.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Het verzendende systeem levert het geselecteerde verslag en de benodigde metadata. Het ontvangende systeem verwerkt de overdracht en bevestigt het technische resultaat volgens de gekozen transactie. De technische actors volgen uit het profiel dat voor deze usecase wordt geselecteerd.

2.4.6.2 Profielen en transacties[bewerken]

Voor gerichte documentoverdracht is IHE XDR een relevante kandidaat, met ITI-41 Provide and Register Document Set-b als overdrachtstransactie. Een FHIR-gebaseerde aanlevering kan eveneens technisch mogelijk zijn, maar vormt pas een interoperabele BBS-route wanneer de toepasselijke profielen, payload, adressering en bevestiging zijn vastgesteld.

Gerichte verzending is niet hetzelfde als publicatie in een gedeelde repository of landelijke vindfunctie. Ontvangst van het verslag betekent evenmin automatisch dat het verslag inhoudelijk is geaccepteerd of in het professionele dossier is verwerkt.

TODO BESLUIT: Bevestig de nationale scope en selecteer zo nodig een profiel en transactie voor gerichte overdracht van verslagen, inclusief de relatie met de Europese verslagrepresentaties.

2.4.6.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Het overgedragen verslag behoudt document- of resource-identificatie, patiëntcontext, herkomst, auteur, verslagdatum, status en de expliciete verwijzing naar het betreffende onderzoek. Versie- en statuswijzigingen, waaronder addenda en rectificaties, moeten volgens de gekozen uitwisselingsafspraken herkenbaar blijven.

2.5 EHDS-usecase 4: Patiëntinzage en downloaden van onderzoek en/of verslag[bewerken]

Een patiënt of daartoe bevoegde vertegenwoordiger kan eigen beeldvormende onderzoeken en gerelateerde verslagen vinden, inzien en waar ondersteund downloaden. De inhoudelijke gegevensmodellen voor onderzoek en verslag worden zoveel mogelijk hergebruikt; de patiëntgerichte toegangscontext is wel anders dan bij raadpleging door een zorgverlener.

De uitwerking wordt afgestemd met de gezamenlijke Nictiz/MedMij-ontwikkeling en de relevante Europese afspraken voor patiënttoegang. Er bestaat al een MedMij-gegevensdienst Beeldbeschikbaarheid 1.0.0-rc.2 voor het verzamelen van beeld-, verslag- en tijdlijninformatie. Deze release candidate is een bestaande technische referentie, maar wordt niet zonder afstemming als normatieve BBS v2-implementatie overgenomen.

2.5.1 Technische uitwerking[bewerken]

Patiënttoegang omvat het identificeren en autoriseren van de patiënt of vertegenwoordiger, het zoeken en selecteren van relevante gegevens, het ophalen of presenteren van verslag- en onderzoeksinformatie en, indien ondersteund, het downloaden van de gekozen content. Het gegevensformaat dat beschikbaar is voor inzage hoeft niet identiek te zijn aan de gekozen downloadrepresentatie.

2.5.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

Een PGO, patiëntportaal of andere toegelaten patiënttoepassing vervult de functionele raadpleegrol. De zorgaanbieder of de namens deze optredende bron- of ontsluitvoorziening stelt de informatie beschikbaar. Binnen MedMij worden daarnaast de rollen en verantwoordelijkheden van dienstverleners op basis van het MedMij Afsprakenstelsel bepaald.

De precieze technische actorbenamingen, systeemrolcodes en authenticatie-/autorisatieverplichtingen worden afgeleid van de gekozen patiënttoegangsarchitectuur. De patient-consumerrol wordt niet zonder meer gelijkgesteld aan een professionele IHE Document Consumer of Imaging Document Consumer.

TODO MAPPING: Valideer de relatie met de MedMij-gegevensdienst Beeldbeschikbaarheid, de daar gebruikte systeemrollen en de voor BBS v2 geselecteerde patiënttoegangsinterfaces.

2.5.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

Technische functie Relevante bestaande of kandidaatroute Status BBS v2
Patiëntauthenticatie en autorisatie MedMij Afsprakenstelsel en toepasselijke Europese patiënttoegangsafspraken. Patiëntgerichte beveiligings- en autorisatiebaseline nog vast te stellen.
Vinden van tijdlijn-, onderzoeks- en verslaggegevens MedMij Beeldbeschikbaarheid 1.0.0-rc.2 als bestaande kandidaatimplementatie; hergebruik van MHD, XDS/XCA of geprofileerde FHIR-interfaces alleen indien de patiënttoegangsarchitectuur dit toestaat. Koppeling en eventuele hergebruikvoorwaarden nog vast te stellen.
Ophalen van verslag of manifest MHD ITI-68, XDS.b ITI-43 of een geprofileerde FHIR REST-interface, uitsluitend binnen de geselecteerde patiënttoegangsroute. Geen afzonderlijke BBS v2-verplichting vastgesteld.
Downloaden of weergeven van DICOM-content DICOMweb WADO-RS of een patiëntgerichte voorziening die de benodigde content in een afgesproken representatie beschikbaar stelt. Ondersteunde beeldtypen, formaten, omvang en downloadgedrag nog vast te stellen.

Het rechtstreeks hergebruiken van professionele discovery- of retrievaltransacties is geen uitgangspunt op zichzelf. Alleen wanneer de geselecteerde patiënttoegangsprofielen dit toestaan, kunnen onderliggende technische voorzieningen of gegevensinterfaces worden gedeeld. Daarbij moeten de toegangscontext en de rechten van de patiënt of vertegenwoordiger correct worden doorgegeven of gecontroleerd.

De patiëntgerichte toepassing moet rekening houden met omvangrijke DICOM-onderzoeken, deelresultaten, onderbreking van downloads, foutmeldingen en de mogelijkheid dat informatie in meerdere bronformaten beschikbaar is. Voor weergave kan een geschikte patiëntviewer worden gebruikt; een gerenderde afbeelding is echter niet automatisch hetzelfde als de originele DICOM-content.

TODO BESLUIT: Stel met MedMij vast welke patiëntgerichte transacties, interfaces, actorrollen en gegevensrepresentaties voor BBS v2 worden toegepast, inclusief de relatie met de bestaande gegevensdienst en Europese patiënttoegangsafspraken.

2.5.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

De aan de patiënt beschikbaar gestelde gegevens moeten voldoende context behouden om de informatie juist te interpreteren. Relevant zijn onder andere patiëntidentificatie, onderzoeks- en verslagdatum, type onderzoek, modaliteit, bron, uitvoerende organisatie, verslagstatus, documentversie en de expliciete relatie tussen onderzoek en verslag.

Bij een download blijven, voor zover van toepassing, de oorspronkelijke DICOM-identificatoren en de metadata die nodig zijn voor een betekenisvolle interpretatie behouden. Wanneer een viewer- of exportformaat afwijkt van de bronrepresentatie moet dit kenbaar zijn. Voor documenten en gestructureerde gegevens wordt aangesloten op de geselecteerde representaties voor EHDSImagingStudy en EHDSImagingReport.

TODO MAPPING: Werk met MedMij uit welke onderzoeks- en verslagmetadata en welke DICOM-content beschikbaar moeten zijn voor inzage, download en hergebruik, en hoe de patiëntcontext en herkomst worden behouden.

2.6 EHDS-usecase 5: Patiënt deelt of uploadt onderzoek en/of verslag[bewerken]

Een patiënt of daartoe bevoegde vertegenwoordiger kan eerder verkregen beeldvormende informatie of verslagen aan een zorgverlener beschikbaar stellen. Dit betreft een patiëntgerichte aanleverroute en is niet automatisch gelijk aan de professionele beschikbaarstellings- of overdrachtstransacties uit de voorgaande usecases.

De technische uitwerking wordt afgestemd met MedMij en de relevante Europese afspraken. De bestaande MedMij-gegevensdienst voor het verzamelen van beelden en verslagen mag niet zonder aanvullend besluit worden geïnterpreteerd als een reeds vastgestelde interface voor het sturen of uploaden van DICOM-onderzoeken.

2.6.1 Technische uitwerking[bewerken]

Het aanleverproces onderscheidt de volgende stappen:

  1. Selecteren: de patiënt kiest de te delen onderzoeksgegevens, DICOM-objecten en/of verslagen.
  2. Identificeren en autoriseren: de patiënt of vertegenwoordiger en de bedoelde ontvangende zorgaanbieder worden volgens de geselecteerde patiënttoegangs- en aanleverafspraken vastgesteld.
  3. Aanleveren: de gekozen informatie wordt via een daarvoor afgesproken interface aan een gecontroleerde ontvangstvoorziening aangeboden.
  4. Technisch controleren: de ontvangstvoorziening controleert onder andere bestandsformaat, integriteit, beveiliging, patiëntcontext en technische verwerkbaarheid.
  5. Beoordelen en verwerken: de zorgaanbieder beslist volgens het eigen zorgproces of de aangeleverde informatie professioneel wordt beoordeeld of in het dossier wordt opgenomen.

Een succesvolle technische ontvangst is niet hetzelfde als inhoudelijke validatie, acceptatie of opname in het professionele dossier.

2.6.1.1 Systeemrollen en actors[bewerken]

De patiënttoepassing of uploadvoorziening levert de informatie aan. Een ontvangende zorgtoepassing of gecontroleerde ontvangstvoorziening voert de technische validaties uit. De definitieve systeemrolnamen en actor groupings volgen uit de met MedMij en de Europese specificaties af te spreken implementatieroute. Er worden voor deze usecase geen nieuwe BBS-systeemrolcodes geïntroduceerd.

2.6.1.2 Profielen en transacties[bewerken]

Voor documentgebaseerde aanlevering kunnen de technische mogelijkheden van IHE MHD of IHE XDR als kandidaten worden onderzocht. Voor DICOM-objecten bestaan opslag- en overdrachtstransacties zoals DICOMweb STOW-RS en DICOM C-STORE. Een FHIR REST-interface kan afzonderlijke gegevensresources ondersteunen indien hiervoor profielen en aanleverafspraken zijn geselecteerd.

Deze transacties vormen op zichzelf geen complete patiëntuploadvoorziening: de veilige toeleiding vanuit een PGO of portaal, authenticatie, autorisatie, adressering, payloadbeperkingen, malwarecontrole, technische ontvangstbevestiging en verwerking moeten afzonderlijk worden gespecificeerd. Er wordt daarom nog geen van deze mogelijkheden als normatieve BBS v2-transactie aangewezen.

Voor omvangrijke DICOM-content moeten onder andere transportlimieten, gedeeltelijke aanlevering, herstel na onderbreking, dubbele aanlevering en correcte foutafhandeling worden beoordeeld. Indien de patiënt slechts een gerenderd beeld of een documentexport heeft, mag dit niet zonder meer als een volledig oorspronkelijk DICOM-onderzoek worden geregistreerd.

TODO BESLUIT: Stel met MedMij vast of en via welke technische interface patiëntupload en gericht delen van onderzoeks- en verslaggegevens worden ondersteund, inclusief de vereiste ontvangst- en beveiligingsafspraken.

2.6.1.3 Informatieobjecten en mapping[bewerken]

Bij de aanlevering worden, voor zover beschikbaar, de oorspronkelijke patiënt-, studie-, serie-, instance-, document- en verslagidentificatoren behouden. Aanvullend worden de volgende gegevens vastgelegd:

  • identificatie van de patiënt of vertegenwoordiger die de aanlevering uitvoert, voor zover noodzakelijk binnen de toepasselijke toegangscontext;
  • identificatie van de ontvangende zorgaanbieder en de datum/tijd van ontvangst;
  • de oorspronkelijke bron en herkomst van de gegevens, voor zover bekend;
  • de technische representatie en eventuele afwijking ten opzichte van de originele DICOM- of verslagcontent;
  • het resultaat van de technische controles en de ontvangststatus;
  • de status van eventuele professionele beoordeling en opname in het zorgdossier, voor zover deze terugkoppeling onderdeel is van de afgesproken keten.

De herkomst van door een patiënt aangeleverde gegevens moet onderscheidbaar blijven van informatie die rechtstreeks door een professionele bron is gepubliceerd of door de ontvangende zorgverlener is gevalideerd. Het ontbreken van originele bronidentificatoren wordt niet opgelost door nieuwe DICOM Study Instance UIDs of verslagidentificatoren als equivalent aan de oorspronkelijke identificatie te presenteren.

TODO MAPPING: Leg in afstemming met MedMij vast hoe patiëntaanlevering, technische ontvangst, herkomst en eventuele professionele acceptatie in de geselecteerde informatieobjecten worden gerepresenteerd.

3 Non-EHDS-usecases – Alleen landelijk gebruik[bewerken]

3.1 Algemeen[bewerken]

Dit hoofdstuk is bedoeld voor Nederlandse usecases die buiten de functionele reikwijdte van de Europese usecases voor medische beeldvorming vallen en waarvoor een afzonderlijke nationale technische uitwerking nodig is.

Op basis van het huidige Functioneel Ontwerp Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 zijn er geen bestaande BBS v1-usecases die uitsluitend in dit hoofdstuk moeten worden uitgewerkt. De zeven bestaande Nederlandse usecases zijn in hoofdstuk 2 opgenomen als nationale verfijningen van de Europese usecases:

  • Het beschikbaarstellen van beeldgegevens voor de tijdlijn is uitgewerkt onder EHDS-usecase 1 (paragraaf 2.2).
  • Het beschikbaarstellen van verslaggegevens voor de tijdlijn is uitgewerkt onder EHDS-usecase 2 (paragraaf 2.3).
  • Het raadplegen van tijdlijngegevens, verslagen en beelden en het gericht sturen van beelden en verslagen zijn uitgewerkt onder EHDS-usecase 3 (paragraaf 2.4).

De plaatsing van een Nederlandse verfijning onder een Europese usecase betekent niet dat de betreffende nationale functionaliteit automatisch onderdeel is van de Europese verplichtingen. Dit geldt in het bijzonder voor de BBS1-usecases 'Sturen beeld' en 'Sturen verslag' (paragrafen 2.4.5 en 2.4.6). Voor deze twee usecases moet nog worden bevestigd of en onder welke voorwaarden ze normatief onderdeel worden van BBS v2. De relevante technische mogelijkheden en openstaande keuzes zijn daarom in hoofdstuk 2 beschreven, zonder een afzonderlijke verplichte transactieroute vast te stellen.

Wanneer een nieuwe uitsluitend nationale usecase wordt toegevoegd, moet eerst worden vastgesteld dat deze niet passend onder een bestaande Europese usecase kan worden uitgewerkt. Vervolgens worden minimaal vastgelegd:

  • de functionele aanleiding en de Nederlandse wettelijke, normatieve of zorginhoudelijke grondslag;
  • de afbakening ten opzichte van de Europese usecases en de bestaande nationale verfijningen;
  • de betrokken bedrijfsrollen, BBS-systeemrollen en functionele transacties, in afstemming met het Functioneel Ontwerp;
  • de uit te wisselen informatieobjecten, metadata en eventuele relaties met onderzoeks- en verslaggegevens;
  • de relevante technische actors, interoperabiliteitsprofielen en transacties, met verwijzingen naar de specificaties in hoofdstuk 4;
  • de samenhang met generieke functies, bestaande Nederlandse infrastructuur en eventuele MedMij-afspraken;
  • mogelijke gevolgen voor EEHRxF-conformiteit en grensoverschrijdende uitwisseling.

De technische uitwerking van een aanvullende nationale usecase volgt dezelfde uitgangspunten als hoofdstuk 2: bestaande gestandaardiseerde transactieroutes worden onderscheiden van nog niet vastgestelde BBS-verplichtingen. Een nieuw nationaal gebruiksdoel leidt niet zonder afzonderlijk besluit tot een verplicht nieuw profiel of een nieuwe technische interface.

TODO BESLUIT: Bevestig bij vaststelling van BBS v2 of de bestaande nationale usecases volledig onder hoofdstuk 2 blijven vallen. Leg in het bijzonder de scope en normativiteit van gericht verzenden van beelden en verslagen vast. Voeg alleen afzonderlijke usecases aan hoofdstuk 3 toe wanneer het Functioneel Ontwerp daarvoor een expliciete nationale behoefte en afbakening vaststelt.

4 Aanvullende technische informatie[bewerken]

Dit hoofdstuk bevat de usecase-overstijgende technische uitgangspunten voor Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 (BBS v2). Het verduidelijkt de betekenis en samenhang van de informatieobjecten, interoperabiliteitsprofielen, technische transacties en generieke functies die in hoofdstuk 2 zijn genoemd.

De uitwerking maakt onderscheid tussen (1) een gepubliceerde internationale specificatie, (2) een technisch toepasbare route en (3) de nog vast te stellen normatieve toepassing binnen BBS v2. De vermelding van een profiel of transactie in dit hoofdstuk betekent niet dat alle implementaties dit profiel moeten ondersteunen. Definitieve verplichtingen worden vastgelegd per BBS-systeemrol, usecase en profieloptie. De status en normativiteit worden tevens toegelicht in paragraaf 1.4.

4.1 Aanwijzingen/eisen voor implementatie van systemen[bewerken]

4.1.1 Eenheid van taal[bewerken]

Semantische interoperabiliteit vereist dat gecodeerde gegevens bij producent, uitwisselingsvoorziening en consumer dezelfde betekenis behouden. De gekozen terminologie wordt bepaald door de functie van het gegeven, het onderliggende informatieobject en de toepasselijke Europese, nationale of internationale binding.

Relevante terminologiebronnen zijn onder andere SNOMED CT, DICOM Controlled Terminology (CID's en contextgroepen), LOINC, UCUM en HL7 Terminology. RadLex kan aanvullend relevant zijn wanneer een geselecteerd profiel dat voorschrijft. Het gebruik van een terminologiestelsel betekent niet dat dit stelsel voor ieder element de verplichte waardelijst vormt.

Voor de classificatie van onderzoeks- en verslagmetadata moet onder andere onderscheid worden gemaakt tussen:

  • het informatieobject, bijvoorbeeld een onderzoek/manifest of een beeldvormingsverslag;
  • het documenttype of de verslagsoort;
  • de verrichting en het uitgevoerde onderzoek;
  • modaliteit en anatomische regio;
  • status, herkomst en aanvullende klinische context.

De technische attributen voor deze concepten zijn niet onderling uitwisselbaar. Zo is DocumentReference.type een classificatie van het document, terwijl modaliteit en anatomische regio eigen gegevenskenmerken kunnen zijn. Een grof onderscheid tussen 'Imaging Study' en 'Imaging Report' vervangt niet zonder meer de meer gedetailleerde classificatie die nodig is voor de Nederlandse tijdlijn.

In de huidige Nederlandse situatie kunnen bestaande lokale codes en de afspraken rond DVD en DHD VT/SNOMED relevant zijn. Voor migratie en tijdelijke ondersteuning van lokale codes moet een expliciete overgangsafspraak worden vastgesteld. Een code uit een lokaal stelsel krijgt niet automatisch dezelfde semantiek als een SNOMED CT-code door deze één-op-één over te nemen.

Voor ieder gecodeerd gegeven moet in de uiteindelijk geselecteerde dataset of implementatiegids worden vastgelegd: het doel van het element, het coderingsstelsel en de versie, de ValueSet of andere toegestane waarden, de bindingssterkte, de toepasselijke mapping en het gedrag wanneer de bron nog geen gestandaardiseerde code kan leveren.

TODO TERMINOLOGIE: Valideer met de betrokken terminologie-experts de classificatie van onderzoeks- en verslaginformatie, de overgang vanaf lokale codes en de relatie tussen DVD, DHD VT/SNOMED, DICOM en de Europese waardelijsten.

TODO BESLUIT: Stel na de relevante EHDS-, IHE- en HL7-besluiten de definitieve terminologiebindingen, versies en overgangsafspraken vast.

4.1.2 Internationale interoperabiliteitsstandaarden[bewerken]

De technische interoperabiliteit wordt opgebouwd uit HL7 FHIR R4 voor gestructureerde gegevens en documentinterfaces, DICOM en DICOMweb voor imaging-informatie en IHE-profielen voor het combineren van actors, transacties en interoperabiliteitsafspraken.

De onderstaande profielen zijn relevant vanwege de usecases en transactiegroepen in hoofdstuk 2. Het overzicht bevat technische mogelijkheden en hun publicatiestatus; het is geen verplichte implementatiematrix.

Profiel / standaard Technische toepassing binnen BBS Relevante transacties / interfaces Referentie en status
IHE MHD Documenten en metadata publiceren, zoeken en ophalen via een FHIR R4-gebaseerde document-sharinginterface. ITI-65, ITI-105, ITI-106; ITI-67; ITI-68; ITI-66 voor documentlijsten indien geselecteerd. MHD 4.2.5, Trial Use (FHIR R4)
IHE XDS.b / XDR / XCA Documentgebaseerde uitwisseling en cross-community discovery/retrieval via bestaande document-sharinginfrastructuur. ITI-41/42, ITI-18/43, ITI-38/39; XDR gebruikt ITI-41 voor gerichte overdracht. XDS.b, XDR, XCA (IHE ITI Technical Framework)
IHE XDS-I.b / XCA-I Document-sharing en retrieval van beeldvormingsmanifesten en DICOM-content, inclusief bestaande cross-community imagingroutes. RAD-68, RAD-69, RAD-75, in combinatie met de relevante ITI-transacties. IHE RAD TF Volume 1, rev. 23.0; Volume 2
IHE QEDm Query van de klinische FHIR-resources die binnen de gekozen actoropties worden ondersteund. PCC-44 Mobile Query Existing Data. QEDm 3.0.0, Trial Implementation (FHIR R4)
IHE MADO Imaging Study Manifest, in FHIR-document- of DICOM KOS-representatie, met verwijzingen voor toegang tot DICOM-objecten. Manifestrepresentatie en de bijbehorende profielconformiteit; document-sharing en DICOM-retrieval via de daarvoor geselecteerde profielen en transacties. MADO 1.0.0, Trial Use, inclusief de bijbehorende PDF-specificatie
IHE WIA DICOMweb-query en retrieval bij een beeldbron. RAD-129 QIDO-RS; RAD-107 WADO-RS. IHE RAD TF, rev. 23.0
IHE XC-WADO DICOM-retrieval tussen communities via imaging gateways. RAD-160 en bijbehorende WADO-RS-retrieval; redirect-afhandeling volgens het toepasselijke profiel en eventuele latere wijzigingen. XC-WADO rev. 1.2, Trial Implementation
IHE IID Aanroepen van een externe viewer, zonder de gehele DICOM-content noodzakelijk eerst lokaal over te dragen. RAD-106 Invoke Image Display. IHE RAD TF, rev. 23.0
HL7 Europe Imaging Report Europese FHIR-representaties van beeldvormingsverslagen en de bijbehorende API-afspraken. Verslagformaten en Health Data API volgens de geselecteerde profielopties. HL7 Europe Imaging Report R4 1.0.0-ballot, nog niet definitief
DICOMweb Rechtstreeks zoeken, ophalen en opslaan van DICOM-onderzoeken, series en instances. QIDO-RS, WADO-RS en STOW-RS zijn verschillende technische diensten, geen onderling uitwisselbare transacties. DICOM PS3.18

Document-sharing en resource-uitwisseling. MHD biedt een FHIR-gebaseerde interface voor document-sharing. Het publiceren van een afzonderlijke FHIR-resource, bijvoorbeeld ImagingStudy of DiagnosticReport, is niet automatisch een MHD-transactie. De inzet van een FHIR REST-interface vereist een toepasselijke implementatiegids, ondersteunde interacties en search parameters. Voor document-sharing kunnen MHD en XDS/XCA naast elkaar bestaan; de uitwisselbaarheid van documenten en metadata tussen deze routes vergt expliciete afspraken of gateways.

MHD. Bij ITI-65 worden documenten met de daarvoor vereiste metadata aangeleverd. ITI-105 Simplified Publish en ITI-106 Generate Metadata bieden andere publicatiemogelijkheden met eigen berichtstructuur en profielopties. Zoeken en ophalen verlopen via ITI-67 en ITI-68. MHD 5.0.0 op FHIR R5 is afzonderlijk gepubliceerd; het hoogste versienummer bepaalt niet zonder meer de voor BBS toepasselijke FHIR-baseline.

QEDm. PCC-44 ondersteunt query's voor de resources die onder de geselecteerde opties vallen. De Diagnostic Results Option ondersteunt onder andere DiagnosticReport. Hieruit volgt niet dat QEDm een algemene ImagingStudy-query, documentpublicatie of DICOM-retrieval voorschrijft.

MADO. MADO 1.0.0 definieert twee complementaire representaties van een Imaging Study Manifest: een FHIR-document en een DICOM KOS-document. Voor conformiteit aan het MADO-profiel moet rekening worden gehouden met zowel de FHIR-IG als het door IHE gepubliceerde PDF-deel. De manifesten kunnen worden gecombineerd met MHD, XDS.b of een andere expliciet afgesproken document-sharingroute. Bij MHD gelden de specifieke MADO DocumentReference-envelopes voor de betreffende manifestrepresentatie. MADO schrijft daarmee niet zelfstandig één landelijke publicatie-infrastructuur voor.

DICOM-retrieval. WIA adresseert DICOMweb-toegang bij een bron; XCA-I beschrijft een bestaande cross-community route; XC-WADO biedt een webgebaseerde cross-community retrievalroute. De verdere uitwerking van secure redirect en gerelateerde wijzigingsvoorstellen, waaronder CP-575, wordt gevolgd. Een implementatie van RAD-160 is niet automatisch gelijk aan een implementatie van RAD-75.

Remote viewing. IID biedt een gestandaardiseerde viewer-aanroep. Dit is een afzonderlijke capability naast het ophalen van DICOM-objecten. Een beeldweergave op afstand is niet per definitie een download van originele DICOM-data.

TODO BESLUIT: Leg de per usecase geselecteerde profielcombinaties, versies, actor groupings, opties, ondersteunde payloads en verplichte of optionele transacties vast. Beoordeel daarbij co-existentie en eventuele gateways tussen de bestaande XDS-I/XCA-I-route en de FHIR-/DICOMweb-gebaseerde routes.

TODO BESLUIT: Herbeoordeel de baseline na de Europese besluiten over EHDSImagingStudy, EHDSImagingReport en de relevante IHE-ontwikkelingen, waaronder MADO en XC-WADO secure redirect.

4.1.3 Koppeling onderzoek en verslag[bewerken]

De koppeling tussen een beeldvormingsverslag en het bijbehorende onderzoek moet herleidbaar zijn uit expliciete referenties of identificatoren. Alleen dezelfde patiënt, een overeenkomstige datum, een beschrijving of een modaliteit is onvoldoende bewijs dat een verslag bij een bepaald onderzoek hoort.

Voor de koppeling zijn onder andere relevant:

  • DICOM Study Instance UID: de DICOM-identificatie van de Study, onder meer gebruikt in DICOM en FHIR ImagingStudy.identifier. Een FHIR resource-id is niet gelijk aan de Study Instance UID.
  • Accession number: de identificatie van de aanvraag/verrichting, te interpreteren binnen de juiste issuer- of organisatiescope. Eén accession number kan niet zonder meer als wereldwijd uniek worden behandeld.
  • Aanvraag- of orderidentificatie: indien beschikbaar de relatie met de relevante aanvraag, bijvoorbeeld in ServiceRequest.
  • Verslagidentificatie: stabiele document- of businessidentifier, los van technische resource-id's of repository-id's.
  • FHIR-referenties: bijvoorbeeld DiagnosticReport.imagingStudy naar een of meer ImagingStudy-resources; daarnaast DiagnosticReport.basedOn naar een aanvraag wanneer van toepassing.
  • Patiëntidentificatie: de identificatie en identificatiescope die nodig zijn om onjuiste koppeling tussen patiënten te voorkomen.

Bij documentgebaseerde uitwisseling moet de relatie via de daarvoor geselecteerde documentmetadata en profielen herleidbaar zijn, ook als een consumer geen directe FHIR-resource-reference kan dereferencen. Een KOS-manifest, MADO FHIR-manifest en een verslag kunnen dezelfde Study Instance UID gebruiken, maar zijn verschillende informatieobjecten met afzonderlijke identificatoren en levenscycli.

Een verslag kan betrekking hebben op meerdere onderzoeken. Ook kunnen addenda, vergelijkende onderzoeken en eerdere onderzoeken een andere relatie tot het verslag hebben dan het primaire onderzoek. Deze relaties mogen niet zonder keuze van het toepasselijke profiel tot één enkele technische identifier worden teruggebracht.

TODO MAPPING: Leg per geselecteerde verslag- en onderzoeksrepresentatie vast via welke identifiers en referenties de primaire onderzoek-verslagrelatie, meerdere onderzoeken en eventuele eerdere of vergelijkingsonderzoeken worden uitgewisseld.

4.1.4 Zoeken en presenteren van de tijdlijn[bewerken]

De tijdlijn is een Nederlandse verfijning van de Europese informatiebehoefte. De technische interfaces moeten de benodigde metadata kunnen leveren om onderzoeken en verslagen te vinden, te onderscheiden, te filteren en waar relevant met elkaar te relateren. De presentatievolgorde en de gebruikersinterface worden hiermee niet als implementatiedetail voorgeschreven.

De tabel hieronder noemt functionele gegevenskenmerken en mogelijke technische dragers. De concrete search parameters verschillen per profiel; een vermelding betekent niet dat een bepaald element in iedere genoemde interface rechtstreeks doorzoekbaar is.

Gegevenskenmerk Gebruik in de tijdlijn Mogelijke technische representatie / aandachtspunt
Patiëntidentificatie Afbakenen van de juiste patiënt DocumentReference.subject, ImagingStudy.subject, DiagnosticReport.subject of een patiëntcontext binnen XDS/XCA en DICOM. Matching en identificatiescope volgen uit de toepasselijke afspraken.
Informatieobject en documenttype Onderscheiden van manifesten, onderzoeksmetadata, verslagen en andere documenten DocumentReference.type en, indien relevant, category of XDS-documentmetadata. Ondersteuning van aanvullende Nederlandse classificatie (DVD, DHD VT/SNOMED, lokale overgangscodes) nog vast te stellen.
Modaliteit Filteren of herkenbaar presenteren van het uitgevoerde onderzoek DICOM Modality, ImagingStudy.modality / series.modality en waar ondersteund de MADO-metadata en zoekparameters.
Datum of periode van het onderzoek Filteren en chronologisch ordenen DICOM Study Date/Time; ImagingStudy.started; DocumentReference.context.period of andere geprofileerde datumvelden. Documentpublicatiedatum is niet noodzakelijk de onderzoeksdatum.
Anatomische regio Klinisch filteren en herkenbaar presenteren DICOM-anatomiegegevens, geprofileerde FHIR-elementen of MADO-anatomie-extensies; terminologie nog af te stemmen.
Study Instance UID Een DICOM Study herkennen en onderzoek/verslag relateren DICOM (0020,000D), geprofileerde ImagingStudy.identifier en MADO DocumentReference-metadata of referenties.
Accession number en orderidentificatie Aanvraag en onderzoek relateren DICOM (0008,0050), ServiceRequest.identifier en geprofileerde verwijzingen; de juiste issuer-/organisatiescope blijft noodzakelijk.
Verslag- en documentidentificatie Een specifiek verslag of document ophalen en versies onderscheiden DiagnosticReport.identifier, DocumentReference.masterIdentifier/identifier in FHIR R4 of relevante XDS-identificatoren.
Verrichting of onderzoekstype Klinisch onderscheiden van onderzoeken Geprofileerde ServiceRequest.code, proceduregegevens, DICOM-proceduremetadata of afgesproken documentclassificatie.
Auteur, zorgorganisatie en herkomst Context, bron en verantwoordelijkheid tonen DocumentReference.author/custodian, DiagnosticReport.performer of een geprofileerde Provenance en XDS-metadata.
Status en versie Actueel verslag onderscheiden van voorlopige, vervangen of ingetrokken informatie DocumentReference.status/docStatus, DiagnosticReport.status, relevante documentrelaties en versie-identificatie; niet alle statuswaarden zijn één-op-één uitwisselbaar.

Voor documentgebaseerde discovery kunnen MHD ITI-67, XDS.b ITI-18 en XCA ITI-38 relevant zijn. Bij een geselecteerde resourcegebaseerde route kunnen FHIR REST search of QEDm PCC-44 van toepassing zijn, voor zover het profiel de betreffende resources en zoekmogelijkheden ondersteunt. QIDO-RS zoekt DICOM-metadata bij een DICOM-bron en realiseert op zichzelf geen landelijke documentvindfunctie.

Het zoeken naar het document en het ophalen van verslag of beeld zijn afzonderlijke stappen. Een gevonden DocumentReference kan verwijzen naar een manifest of verslag, waarna via een andere interface toegang tot de daadwerkelijke content wordt verkregen.

TODO MAPPING: Leg per geselecteerde queryinterface de verplichte zoekparameters, ondersteunde filters, response-elementen, terminologiebindingen en foutgevallen vast. Valideer welke tijdlijnkenmerken via de kandidaatprofielen daadwerkelijk doorzoekbaar zijn.

TODO BESLUIT: Bepaal de minimale nationale classificatie voor de tijdlijn en de overgangsafspraken voor lokale codes, in samenhang met de internationale metadata- en terminologiebesluiten.

4.1.5 Grote DICOM-objecten en performance[bewerken]

De feitelijke DICOM-content kan aanzienlijk omvangrijker zijn dan onderzoeksmetadata, manifesten of verslagen. Daarom worden discovery, retrieval en remote viewing als verschillende technische capabilities behandeld. Een bron hoeft niet bij iedere discoverytransactie de volledige DICOM Study over te dragen.

Bij implementatie van de gekozen transactieroute wordt rekening gehouden met:

  • ophalen op study-, series- of instance-niveau en selectieve retrieval wanneer het profiel dit ondersteunt;
  • beschikbare bandbreedte, latency, omvang en verwacht gelijktijdig gebruik;
  • gateways, proxies, redirect-afhandeling en toegangscontext bij vervolgaanroepen;
  • time-outs, foutcodes, niet-beschikbare objecten en herstel na onderbreking;
  • detectie van incomplete of gedeeltelijke ontvangst;
  • streaming, caching en range-/transfersyntaxmogelijkheden uitsluitend voor zover de gebruikte DICOMweb-dienst deze ondersteunt;
  • consistente identificatie en controle van de daadwerkelijk opgehaalde objecten;
  • de keuze voor viewer invocation in plaats van volledige lokale overdracht, indien dat voor de usecase geschikt is.

DICOMweb WADO-RS definieert verschillende retrievalmogelijkheden, maar legt niet zelfstandig nationale prestatienormen vast. Een succesvolle HTTP-response is niet zonder aanvullende controle het bewijs dat alle verwachte instances zijn ontvangen. Bij grote of gedeeltelijk beschikbare onderzoeken moet de consumer het resultaat op de juiste wijze kunnen interpreteren.

TODO BESLUIT: Stel meetbare eisen vast voor responstijden, foutafhandeling, retry, time-out, eventuele hervatting en de controle op volledigheid. Maak daarbij onderscheid tussen tijdlijnquery's, verslagretrieval, DICOM-retrieval, patiëntdownload en remote viewing.

4.1.6 Herkomst, integriteit en patiënt-aangeleverde gegevens[bewerken]

De technische uitwisseling moet herkomst en verantwoordelijkheid voor gegevens zoveel mogelijk behouden. Daarbij kunnen bronorganisatie, verantwoordelijke zorgverlener, vervaardigingsdatum, oorspronkelijke identifiers, systeemherkomst, versie en eventuele technische integriteitsgegevens relevant zijn.

De representatie verschilt per informatieobject: bijvoorbeeld FHIR Provenance voor beschreven activiteiten, documentmetadata voor documentherkomst en DICOM-identificatoren of DICOM-attributen voor de oorspronkelijke beeldcontent. Het bestaan van een resource of attribuut betekent niet dat het in iedere technische route verplicht aanwezig is; de geselecteerde profielen bepalen de concrete eisen.

Bij patiëntupload of patiëntgericht delen (paragraaf 2.6) blijven de oorspronkelijke brongegevens, voor zover beschikbaar, onderscheidbaar van het feit dat de patiënt de informatie heeft aangeleverd. Een ontvangstbevestiging betekent niet dat de informatie door de ontvangende zorgaanbieder is gevalideerd of klinisch geaccepteerd.

Technische verificatie kan onder andere bestaan uit de controle van berichtformaat, authenticiteit van de afzender binnen de gekozen keten, integriteit van de inhoud, geldigheid van identifiers en volledigheid van de ontvangen onderdelen. Welke controles normatief verplicht zijn, volgt uit de vast te stellen aanlever- en beveiligingsafspraken.

TODO MAPPING: Leg de representatie van oorspronkelijke herkomst, patiëntaanlevering, ontvangststatus en eventuele professionele acceptatie vast in de geselecteerde informatieobjecten en profielen.

4.1.7 Actualiteit, addenda en rectificaties[bewerken]

Onderzoeksmetadata en verslagen kunnen na eerste beschikbaarstelling worden aangevuld, gecorrigeerd, vervangen of ingetrokken. De uitwisseling moet voldoende onderscheid mogelijk maken tussen klinische status, documentstatus, technische resourceversie en de relatie tussen afzonderlijke documentversies.

Relevante technische kenmerken zijn onder andere:

  • DiagnosticReport.status voor de klinische status van een verslag;
  • DocumentReference.status, docStatus en relatesTo voor documentstatus en documentrelaties binnen de ondersteunde FHIR R4-representatie;
  • Composition.status en eventuele geprofileerde documentrelaties binnen een FHIR-document;
  • meta.versionId voor de technische resourceversie, indien relevant voor een geselecteerde FHIR REST-interface;
  • de daarvoor bestemde XDS-metadata en documentrelaties binnen een XDS/XCA-route.

Deze velden zijn niet zonder mapping semantisch gelijkwaardig. Een nieuw FHIR resourceversienummer betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat een nieuw klinisch verslag of addendum is geproduceerd. Een toegevoegd verslag moet aan het oorspronkelijke verslag en, waar relevant, aan het betrokken onderzoek worden gerelateerd.

Een raadplegende toepassing moet de actuele status kunnen herkennen en mag verouderde of ingetrokken informatie niet ongemerkt als de actuele versie presenteren. Waar documentmetadata zijn gepubliceerd in een afzonderlijke vindvoorziening, moeten relevante actualiseringen ook daar volgens de gekozen afspraken worden verwerkt.

TODO MAPPING: Leg per geselecteerd profiel de statusovergangen, documentrelaties, versieregels en synchronisatie van vindmetadata vast, inclusief addenda, rectificaties en intrekkingen.

4.1.8 Logging, beveiliging en autorisatie[bewerken]

Technische transacties vinden plaats binnen een passend geauthenticeerde en geautoriseerde context. De benodigde beveiligingsmaatregelen worden bepaald door de toepasselijke Nederlandse en Europese kaders, de gekozen infrastructuur en de beveiligingseisen van de geselecteerde interoperabiliteitsprofielen.

Voor zover nodig voor traceerbaarheid en controle moet auditinformatie beschikbaar kunnen zijn over de uitvoerende persoon of het systeem, de betrokken organisatie, de patiëntcontext, de beoogde bewerking, het aangeroepen endpoint, de gebruikte transactie, het resultaat en de relevante informatieobjectidentificatoren. De precieze inhoud, bewaartermijnen en toegang tot auditgegevens volgen uit de toepasselijke afspraken.

IHE biedt hiervoor onder andere IUA rev. 2.5 (Trial Implementation) voor autorisatiecontext bij REST-interfaces en BALP 1.1.4 voor gestandaardiseerde FHIR AuditEvent-patronen. Ook ATNA kan relevant zijn voor node-authenticatie en audittransport. Deze profielen worden niet door hun vermelding in dit TO automatisch normatief voorgeschreven.

Bij DICOM-retrieval kunnen authenticatie- en autorisatiegegevens bij meerdere netwerkstappen nodig zijn. Een redirect of een gateway mag niet betekenen dat de uiteindelijke bron buiten de vastgestelde toegangscontrole valt. De concrete secure-redirectafspraken bij XC-WADO en eventuele aanvullende IHE-wijzigingen moeten bij de definitieve profilering worden betrokken.

De uitvoering van een transactie moet onderscheidbaar zijn van de autorisatiebeslissing die eraan voorafgaat. Beschikbare informatie over toestemming, behandelrelatie of een andere rechtsgrond wordt volgens de daarvoor geselecteerde generieke voorziening of toegangsafspraak verwerkt; BBS definieert niet zelfstandig een nieuwe juridische grondslag.

TODO BESLUIT: Stel de toepasselijke security-, authorization- en auditprofielen, benodigde claims/context, verantwoordelijkheden per actor en eventuele gatewayverplichtingen vast.

4.1.9 Technische afhankelijkheden van generieke functies[bewerken]

Generieke functies worden niet opnieuw binnen BBS gespecificeerd. Wel moet worden vastgelegd welke informatie en resultaten van die functies een BBS-transactie nodig heeft en waar die afhankelijkheden technisch in de keten worden ingevuld. De onderstaande tabel bevat de benodigde technische context en is geen nieuwe normatieve specificatie van de generieke functies zelf.

Generieke functie Technische afhankelijkheid binnen BBS Aandachtspunt voor de implementatie
Identificatie en authenticatie Identiteit en rol van patiënt/vertegenwoordiger, zorgverlener, zorgaanbieder, client en bron moeten waar nodig betrouwbaar kunnen worden vastgesteld. Onderscheid menselijke identiteit, organisatie, applicatie-identiteit en de identiteit van een gateway; benodigde tokens/claims en vertrouwensrelaties vast te stellen.
Patiëntmatching Onderzoeks-, document- en verslaggegevens moeten aan de juiste patiënt kunnen worden gerelateerd over bron- en communitygrenzen heen. Gebruik van identificatoren binnen de juiste scope; matching is niet gelijk aan enkel het vergelijken van een lokaal patiëntnummer.
Autorisatie en toegangsbeleid De bron of bevoegde voorziening moet kunnen beslissen of een actor de gevraagde metadata, het verslag of de content mag benaderen. Doorgifte of herbeoordeling van toegangscontext bij document-retrieval, DICOM-retrieval en redirects; onderscheid tussen zorgverlener- en patiënttoegang.
Toestemming / rechtsgrond Indien van toepassing moet het resultaat van de relevante grondslag- of toestemmingscontrole kunnen worden betrokken bij de toegangsbeslissing. De technische representatie van deze beslissing wordt door de geselecteerde afspraken bepaald; geen nieuwe BBS-toestemmingsdienst.
Lokalisatie Vaststellen bij welke bron, community of ontsluitvoorziening relevant onderzoek of verslag beschikbaar is. Een vindresultaat of locator is niet automatisch het retrieval-endpoint en verleent op zichzelf geen toegangsrecht.
Adressering Bepalen van bereikbare technische endpoints voor de betrokken actors en vervolgtransacties. Onderscheid organisatieadres, repository-/gatewayadres, FHIR base URL, WADO-endpoint en eventueel viewer-endpoint.
Logging Vastleggen van relevante BBS-transacties, patiëntcontext, betrokken actors, informatieobjecten en resultaten. Afstemmen van auditformaat, correlatie tussen ketenstappen en verantwoordelijkheden; zie 4.1.8.
Beveiliging, integriteit en vertrouwelijkheid Beveiliging van netwerkverbindingen, authenticatiecontext, payloads en opslag/transport waar relevant. Rekening houden met meerdere betrokken infrastructuurcomponenten, langdurige downloads en cross-community toegang.
Noodtoegang Een eventueel afwijkende toegangsroute moet herkenbaar zijn voor autorisatie en audit, indien de betreffende usecase dit ondersteunt. Alleen toepassen binnen de vastgestelde juridische en technische afspraken; geen impliciete standaard-BBS-route.
Dossier- en bewaarbeleid Het resultaat van statuswijzigingen, intrekking, archivering of verwijdering kan de beschikbaarheid en vindbaarheid beïnvloeden. Intern dossierbeleid wordt niet door BBS voorgeschreven; uitwisselstatus en metadata moeten wel volgens de gekozen profielen consistent blijven.

Voor patiëntgerichte usecases wordt de aansluiting op het MedMij Afsprakenstelsel en op de toepasselijke Europese patiënttoegangsafspraken afzonderlijk afgestemd. De bestaande MedMij-gegevensdienst Beeldbeschikbaarheid is een referentie, geen automatische verplichting voor BBS v2.

TODO MAPPING: Leg per BBS-transactie vast welke generieke functie een voorwaarde vormt, welke partij het resultaat levert of controleert, welke technische context wordt doorgegeven en welke normatieve externe specificatie geldt.

TODO BESLUIT: Selecteer de toepasselijke nationale en Europese afspraken voor identificatie, autorisatie, lokalisatie, adressering, toestemming en auditlogging in samenhang met de gekozen BBS-profielbaseline.

4.2 Informatieobjecten en gegevensmodel[bewerken]

Voor BBS v2 worden de volgende informatieobjecten onderscheiden. De concepten hangen samen, maar zijn niet één-op-één onderling uitwisselbaar.

Informatieobject Betekenis Relevante technische representaties
Beeldvormingsverslag Klinische interpretatie, bevindingen en conclusie bij een of meer onderzoeken. EHDSImagingReport; HL7 Europe Imaging Report R4 (bijvoorbeeld DiagnosticReport, Composition, eventuele Observation/Condition, document-Bundle en/of gerenderd document).
Onderzoeksmetadata Identificatie, kenmerken en context van een beeldvormend onderzoek; zonder de volledige DICOM-content. EHDSImagingStudy; FHIR ImagingStudy, geprofileerde documentmetadata en DICOM-onderzoeksmetadata.
Imaging Study Manifest Identificatie en inhouds-/toegangsbeschrijving voor de bij een onderzoek horende DICOM-objecten. MADO FHIR Imaging Study Manifest als FHIR Bundle van type document, of een MADO DICOM KOS-document.
Documentmetadata / verwijzing Metadata om een uitgewisseld document of manifest te kunnen vinden en ophalen. FHIR DocumentReference bij onder meer MHD; XDS/XCA-documentmetadata in een document-sharingroute.
DICOM Study Content De daadwerkelijke DICOM-objecten, bestaande uit studies, series en instances. DICOM Information Object Definitions; toegang onder andere via DICOMweb.

De DICOM Study-hiërarchie bestaat uit Study → Series → Instance. De FHIR-resource ImagingStudy representeert metadata en referenties over deze structuur; een ImagingStudy-resource is niet hetzelfde als de volledige DICOM Study. Het Europese logische model EHDSImagingStudy en het IHE MADO FHIR Imaging Study Manifest zijn evenmin synoniemen. Ze kunnen overlappende gegevens bevatten, maar kennen verschillende specificatiedoelen, profielen en conformiteitseisen.

De selectie van een manifestrepresentatie bepaalt niet automatisch de keuze voor document-sharing, resource-query of DICOM-retrieval. Een consumer moet volgens de gekozen route de benodigde informatieobjecten vinden, hun betekenis kunnen onderscheiden en de juiste vervolginterface kunnen aanroepen.

4.2.1 FHIR Resources[bewerken]

Onderstaande tabel beschrijft de mogelijke rollen van FHIR R4-resources in BBS v2. De concrete verplichtingen, kardinaliteiten, referenties, ValueSets en zoekparameters volgen uit de geselecteerde Europese en IHE-implementatiegidsen; deze tabel creëert geen nieuwe FHIR-profielen.

Resource Functie in de gegevensuitwisseling Relevante referentie
Bundle Verpakt samenhangende resources. Voor het MADO FHIR-manifest is dit een document-Bundle; de Europese verslagrepresentaties kennen ook een collection-Bundle voor een gerenderd verslag met beperkte metadata. FHIR Bundle; MADO FHIR Imaging Study Manifest Bundle; Europese verslagformaten
Composition Organiseert de inhoud van een FHIR-document; de eerste entry in een FHIR document-Bundle. Relevant voor MADO FHIR-manifesten en voor sectiegestructureerde Europese verslagformaten, maar niet voor iedere mogelijke verslagrepresentatie. FHIR Composition; MADO FHIR manifest
ImagingStudy Beschrijft metadata over een onderzoek en de relevante series en instances; bevat niet de pixeldata. De Study Instance UID wordt in een geprofileerde identifier vastgelegd. FHIR ImagingStudy; MADO Imaging Study
DiagnosticReport Representeert een klinisch beeldvormingsverslag en de status, auteur/context, bevindingen en eventuele verwijzing naar ImagingStudy via DiagnosticReport.imagingStudy. FHIR DiagnosticReport; HL7 Europe Imaging Report (ballot)
DocumentReference Verwijst naar uitgewisselde documenten/manifesten en ondersteunt classificatie, zoekmetadata, status, documentidentificatie en retrievalinformatie. FHIR DocumentReference; IHE MHD; MADO manifest-envelopes
Endpoint Beschrijft een technische toegangslocatie. Bij MADO kan het onder andere gaan om seriegebonden WADO-endpoints en optionele viewer-endpoints. FHIR Endpoint; MADO endpoint-profielen
Patient, Practitioner, PractitionerRole, Organization, Device Beschrijven patiënt-, auteur-, verantwoordelijke organisatie- en systeemcontext, afhankelijk van het profiel. FHIR R4 Resource List; MADO- en Europese contextprofielen
ServiceRequest, Procedure Beschrijven aanvraag- en verrichtingsinformatie en ondersteunen de relatie tussen verslag, onderzoek en oorspronkelijke aanvraag. FHIR ServiceRequest; Procedure
Observation, Condition Kunnen gecodeerde bevindingen of relevante klinische context bevatten in de verder gestructureerde verslagrepresentaties. HL7 Europe Imaging Report – data formats
Provenance, AuditEvent Ondersteunen respectievelijk vastlegging van herkomst/activiteiten en auditinformatie, voor zover geselecteerd binnen de technische afspraken. FHIR Provenance; AuditEvent

MADO-manifesten. Volgens MADO 1.0.0 bevat de FHIR document-Bundle onder andere een Composition, ImagingStudy, patiënt-/makerscontext, aanvraagcontext en endpoints. Bij gebruik van MHD gelden de MADO DocumentReference-envelopes voor het publiceren en vinden van de gekozen representatie. Een DICOM KOS-manifest is een ander payloadtype, ook wanneer het naar hetzelfde onderzoek verwijst. De MADO mapping FHIR/KOS beschrijft de relatie tussen beide vormen.

Europese verslagrepresentaties. De huidige HL7 Europe Imaging Report-ballot onderscheidt een gerenderd verslag met beperkte metadata, een sectiegestructureerd verslag en een verder gestructureerd verslag. Niet elk formaat verplicht dezelfde resources of hetzelfde Bundle-type. De Xt-EHR–FHIR-mapping is een technische referentie die nog aan verandering onderhevig is.

Metadata en classificatie. De technische toepassing van DocumentReference.type, category en de overige metadata moet worden afgestemd op de Nederlandse tijdlijnvereisten en de uiteindelijke Europese profielen. MADO-manifesten en beeldvormingsverslagen mogen niet enkel op basis van één generieke documentcode als equivalent worden behandeld.

TODO MAPPING: Leg de traceerbaarheid vast tussen EHDSImagingStudy, EHDSImagingReport, de geselecteerde FHIR-profielen, MADO-manifesten, relevante DICOM-attributen en de Nederlandse BBS-dataset. Documenteer waar gegevens één-op-één mappen, waar aanvullende metadata nodig zijn en waar geen equivalent bestaat.

TODO BESLUIT: Selecteer de ondersteunde manifest- en verslagrepresentaties, toepasselijke FHIR-baseline, verplichte profielen en ondersteunde document-/resourceinterfaces.

4.3 Kwalificatie en conformiteit[bewerken]

Conformiteit wordt vastgesteld per geïmplementeerde BBS-systeemrol en de daarvoor normatief geselecteerde profielcombinatie. Een leverancier hoeft niet alle in dit TO geïnventariseerde technische routes te implementeren, maar moet wel voldoen aan de complete eisen van de gekozen verplichte profielopties en required groupings.

De kwalificatie moet meer toetsen dan het slagen van een losse technische transactie. Voor een volledige usecase kunnen document discovery, resource-query, het ophalen van een manifest, DICOM-retrieval, viewer invocation en de benodigde generieke functies samenkomen.

Relevante kwalificatieonderwerpen zijn onder andere:

  • correcte selectie en implementatie van actors, transacties en profielopties;
  • validatie van de geselecteerde FHIR-profielen, documentformaten en DICOM-objecten;
  • verplichte metadata, terminologie, classificatie en ondersteuning van ontbrekende of lokale codes volgens de vastgestelde overgangsafspraken;
  • correcte koppeling van onderzoek, manifest, verslag en eventuele aanvraag;
  • discovery, filtering, retrieval en foutafhandeling op de gekozen interfaces;
  • omgang met incomplete of omvangrijke DICOM-onderzoeken en eventuele remote viewing;
  • statusovergangen, documentversies, addenda, correcties en intrekkingen;
  • autorisatie, logging, patiëntcontext en cross-community toegang;
  • patiëntgerichte inzage, download en aanlevering uitsluitend voor de betreffende geselecteerde usecases;
  • co-existentie of gatewaytransformaties waar die expliciet onderdeel zijn van de gekozen BBS-baseline.

Bij de uitwerking van kwalificatiescenario's kunnen bestaande internationale testartefacten worden hergebruikt, waaronder de tests bij de betreffende MHD, MADO en QEDm-publicaties en relevante IHE Connectathon-testscenario's. Hergebruik vereist controle van de gebruikte profielversies en de aanvullende nationale eisen.

TODO BESLUIT: Stel de volledige conformiteitsmatrix per BBS-systeemrol vast, inclusief profielversies, verplichte en optionele transacties, vereiste informatieobjecten, actor groupings en kwalificatiescenario's.

4.4 Begrippenlijst[bewerken]

Begrip Omschrijving
BBS Beeldbeschikbaarheid.
DICOM Digital Imaging and Communications in Medicine; standaard voor medische beeldvormingsinformatie en bijbehorende diensten.
DICOMweb REST-gebaseerde DICOM-diensten, waaronder QIDO-RS, WADO-RS en STOW-RS.
DICOM Study DICOM-verzameling van een of meer Series met Instances, geïdentificeerd door een Study Instance UID.
EEHRxF European Electronic Health Record Exchange Format.
EHDS European Health Data Space.
EHDSImagingReport Europees logisch informatiemodel voor beeldvormingsverslaginformatie; niet gelijk aan één specifieke FHIR-resource.
EHDSImagingStudy Europees logisch informatiemodel voor beeldvormingsonderzoeksmetadata; niet gelijk aan de DICOM Study zelf.
FHIR Fast Healthcare Interoperability Resources.
FHIR ImagingStudy FHIR-resource die metadata over een beeldvormend onderzoek en de series/instances representeert.
IHE Integrating the Healthcare Enterprise.
Imaging Study Manifest Overdraagbare beschrijving van onderzoeksidentificatoren, geselecteerde inhoud en toegang tot de onderliggende DICOM-objecten.
KOS DICOM Key Object Selection-document; kan worden gebruikt als manifestrepresentatie.
MADO Manifest-based Access to DICOM Objects; IHE-profiel voor manifestgebaseerde toegang tot DICOM-objecten.
MHD Mobile access to Health Documents; IHE-profiel voor FHIR-gebaseerde document-sharing.
QEDm Query for Existing Data for Mobile; IHE-queryprofiel voor bepaalde klinische FHIR-resources.
XDS.b / XDS-I.b Cross-Enterprise Document Sharing / Cross-Enterprise Document Sharing for Imaging.
XCA / XCA-I Cross-Community Access / Cross-Community Access for Imaging.
XC-WADO Cross-Community Web-Based Access to DICOM Objects.
WIA Web-based Image Access; IHE-profiel voor webgebaseerde DICOM-query en retrieval.
IID Invoke Image Display; IHE-profiel voor het aanroepen van een externe viewer.
QIDO-RS DICOMweb-dienst voor query's op DICOM-onderzoeks-, serie- en instancemetadata.
WADO-RS DICOMweb-dienst voor retrieval van DICOM-gegevens.
STOW-RS DICOMweb-dienst voor het opslaan/aanleveren van DICOM-objecten.
Study Instance UID Wereldwijd unieke DICOM-identificatie van een Study.
Accession number Identificatie van een aanvraag of onderzoek binnen de passende issuer-/organisatiescope.
DocumentReference FHIR-resource met metadata en een verwijzing naar een document; niet noodzakelijk het document zelf.
Generieke functies Herbruikbare functies voor onder andere identificatie, autorisatie, patiëntmatching, lokalisatie, adressering en logging die buiten BBS worden gespecificeerd.

5 Referenties[bewerken]

  • Verordening (EU) 2025/327 betreffende de European Health Data Space.
  • Xt-EHR – Medical images and reports / D7.2.
  • Xt-EHR – EHDS Logical Information Models.
  • HL7 Europe – European Imaging Report Implementation Guide.
  • IHE ITI – Mobile access to Health Documents (MHD).
  • IHE PCC – Query for Existing Data for Mobile (QEDm).
  • IHE RAD – Manifest-based Access to DICOM Objects (MADO).
  • IHE RAD – Cross-Community Web-Based Access to DICOM Objects (XC-WADO).
  • IHE RAD – Invoke Image Display (IID).
  • IHE RAD – Cross-Community Access for Imaging (XCA-I).
  • IHE RAD – Web-based Image Access (WIA).
  • DICOM Standard.
  • NEN 7541.
  • Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 Functioneel Ontwerp.
  • Beeldbeschikbaarheid v1.0.0 Technisch Ontwerp.


6 Release Notes[bewerken]

Deze versie vormt de eerste technische uitwerking van Beeldbeschikbaarheid v2.0.0 en bouwt voort op de technische afspraken uit Beeldbeschikbaarheid v1.0.0.

Belangrijke onderwerpen voor v2 zijn de aansluiting op EHDS/EEHRxF, uitbreiding van de scope ten opzichte van v1, toepassing van actuele FHIR- en DICOMweb-gebaseerde interoperabiliteitsprofielen en ondersteuning van de nieuwe patiëntgerichte usecases.

TODO: Vul deze paragraaf bij publicatie aan met de definitieve technische wijzigingen ten opzichte van v1.0.0.