cio:Aanleiding en Achtergrond CiO
De informatiestandaard Contra-indicaties en Overgevoeligheden (CiO) vormt samen met de informatiestandaard Medicatieproces 9 (MP9) en de informatiestandaard Uitwisseling laboratoriumgegevens (Lab2Zorg) de set van informatiestandaarden benodigd voor digitale uitwisseling van medicatiegegevens. De ontwikkeling en implementatie van deze informatiestandaarden vormt onderdeel van het landelijke Programma Medicatieoverdracht.
De informatiestandaard CiO omvat een set van afspraken over eenduidige registratie en uitwisseling van contra-indicaties en overgevoeligheden binnen de categorie medicatie. Zowel contra-indicaties als overgevoeligheden zijn opgenomen in het medicatieoverzicht en worden gebruikt bij medicatiebewaking door voorschrijvers, toedieners en apothekers in alle domeinen van de zorg. Afspraken over eenduidige registratie en uitwisseling hiervan zijn daarom van belang voor de medicatieveiligheid.
De aanleiding voor dit project is meerledig:
- De uitwisseling van contra-indicaties en overgevoeligheden is opgenomen in de herziene richtlijn Overdracht van Medicatiegegevens in de keten.
- Er bestaat momenteel geen separate informatiestandaard geheel gericht op CiO (voorheen ICA) om op door te ontwikkelen.
- De ontwikkeling en implementatie van een informatiestandaard CiO is onderdeel van het 10-stappenplan voor complete en goede elektronische overdracht van medicatiegegevens.
- De behoefte aan uniforme registratie van contra-indicaties en overgevoeligheden bestaat al langere tijd. De uitwisseling van contra-indicaties en overgevoeligheden zorgt momenteel voor vervuiling van huidige systemen.
- Er is slechts in beperkte mate sprake van afspraken en richtlijnen met betrekking tot registratie en uitwisseling van contra-indicaties en overgevoeligheden. Ook ontbreekt het nog aan breed gedragen begrippen en definities in het (CiO-)zorgveld.
Hoewel de informatiestandaard CiO zich in eerste instantie focust op contra-indicaties en overgevoeligheden binnen de categorie medicatie zal de standaard op termijn verbreed worden, onder andere met bewaking op andere verrichtingen dan het voorschrijven en verstrekken van medicatie en op allergenen die geen bestandsdeel zijn van geneesmiddelen. Op termijn zal hier een separaat plan van aanpak voor worden opgesteld.
De bèta-release van 1 mei 2023 dient als gespreksdocument en als basis voor de doorontwikkeling van de informatiestandaard CiO. Deze bèta-versie is tot stand gekomen op basis van de analyses van werkgroep Contra-indicatie, werkgroep Overgevoeligheid en werkgroep Organisatie en Proces CiO.
In de periode 2020-2022 heeft de werkgroep Contra-indicatie en de werkgroep Overgevoeligheid gewerkt aan het opstellen van de beoogde gegevensmodellen (zibs) voor de informatiestandaard CiO. Dit heeft geresulteerd in de gegevensmodellen uit de zib prepublicatie 2022-1 (10 juni 2022): Overgevoeligheid-v1.0(2022NL), Reactie-v1.0(2022NL) en MedicatieContraIndicatie-v2.0(2022NL) (voorgaande versies: MedicatieContraIndicatie-v1.1(2021NL), MedicatieContra-Indicatie-v1.0(2020NL)). Tevens is nagedacht over de werkwijze voor het kunnen wijzigen en afsluiten van contra-indicaties en overgevoeligheden in de keten. In de periode 2021-2022 is parallel hieraan en hieropvolgend de functionele behoefte vanuit het zorgveld via de werkgroep Organisatie en Proces CiO verder in kaart gebracht, met name met betrekking tot het consolideren van gegevens uit meerdere bronnen tot één overzicht, het afsluiten van registraties en het wijzigen van gegevens.
De gegevensmodellen in de informatiestandaard CiO 2.0.0-beta.1 zijn zoveel mogelijk gelijk aan de zib prepublicatie 2022-1. Een belangrijk verschil is de beperking tot medicatie in de informatiestandaard CiO 2.0.0-beta.1, terwijl de zibs Overgevoeligheid en Reactie ook modellen vormen voor respectievelijk niet-geneesmiddelovergevoeligheden en reacties op andere stoffen dan medicatie of straling. Daarnaast bleek op basis van de functionele behoefte van zorgverleners uit werkgroep Organisatie en Proces CiO dat sommige gegevenselementen uit de zib prepublicatie 2022-1 moesten worden aangepast, toegevoegd of juist verwijderd. Een aantal gegevenselementen in informatiestandaard CiO 2.0.0-beta.1 wijkt daarom af van de zib prepublicatie 2022-1.
Het traject van doorontwikkeling op basis van de bèta-versie van 1 mei 2021 zal bestaan uit verschillende sporen, zie hiervoor pagina Plan van aanpak en planning CiO.
