Functioneel Ontwerp Laboratoriumresultaten 2.0.27

Uit informatiestandaarden
Ga naar: navigatie, zoeken



Laboratoriumresultaten
Naar medmij.nl
AfsprakenstelselFunctioneelTechnischAfspraken-Functioneel-Technisch

1 Inleiding

1.1 Algemeen

Deze pagina beschrijft use cases voor de patiënt met relatie tot de informatiestandaard labuitwisseling (LAB).

Door IHE / Antilope is ook al werk gedaan voor beschrijving use cases voor uitwisseling van laboratoriumgegevens, deze zijn hier gepubliceerd. Op het moment van schrijven van deze documentatie heeft IHE twee verschillende use cases beschreven:

Bovenstaande standaarden beschrijven de uitwisseling met de patiënt nog niet expliciet. Het doel van deze pagina is om de verschillende uitwisselingsscenario's van laboratoriumgegevens met de patiënt toe te voegen.

Het is het streven van het MedMij-programma om deze beschrijvingen toe te voegen aan de bestaande informatiestandaard Labuitwisseling.

Zoals op deze pagina aangegeven, gebruikt MedMij de BGZ en de bijbehorende zibs als leidraad voor de uitwisseling van informatie. Voor uitwisseling van laboratoriumresultaten gaat het om de volgende zibs:

  • Patiënt;
  • Zorgaanbieder;
  • Zorgverlener;
  • LaboratoriumUitslag.

1.2 Doelgroep

De doelgroep voor deze pagina wijkt niet af van de algemene doelgroep van de MedMij functionele ontwerpen, die hier gevonden kan worden.

1.3 Kaders en uitgangspunten

1.3.1 Richtlijn

Conform specificaties genoemd in de algemene inleiding van de MedMij functionele ontwerpen.

Toelichting op de zorginformatiebouwstenen: Laboratoriumresultaten versie 2.0.27 maakt gebruik van zib publicatie 2017.

1.3.2 Infrastructuur

Geen nadere specificatie, anders dan genoemd in de algemene inleiding van de MedMij functionele ontwerpen.

1.3.3 Geografische reikwijdte

Geen nadere specificatie, anders dan genoemd in de algemene inleiding van de MedMij functionele ontwerpen.

1.4 Kwalificatie

1.4.1 Introductie

Op deze informatiestandaard is een Nictiz kwalificatie van toepassing. Kwalificatie vindt plaats per systeemrol.

Kwalificatiescripts en meer informatie over de kwalificatie is te vinden via de betreffende paragraaf op de kwalificatiepagina.

2 Use Cases

2.1 Use case: Raadplegen laboratoriumresultaten in persoonlijke gezondheidsomgeving

2.1.1 Doel en relevantie

Het voor patiënten mogelijk maken regie op hun eigen gezondheid te nemen door inzicht te geven in laboratoriumresultaten die over henzelf gaan.

2.1.2 Domein

Laboratoriumgegevens in het domein van zorgaanbieders, laboratoria en patiënten.

2.1.3 Context

Het gaat om het elektronisch en gestructureerd beschikbaar maken van laboratoriumresultaten vanuit zorgaanbieder / laboratorium naar een patiënt. De zorgaanbieder / laboratorium is dus de bron van de gegevens.

Deze pagina bevat (verwijzingen naar) beschrijvingen van:

  • informatie
  • bedrijfsrollen (actoren),
  • proces,
  • systemen,
  • systeemrollen,
  • transactiegroepen en transacties, inclusief de inhoud van deze transacties.

De beschrijving is infrastructuur-onafhankelijk.

2.1.4 Informatie

2.1.4.1 Raadplegen laboratoriumresultaten

Informatie-elementen in de vraag om laboratoriumresultaten zijn:

  • periode (startdatum - einddatum) waarop het laboratoriumresultaat uitgevoerd was.

Dit betreft de filtermogelijkheden (query paramaters) in de vraag om laboratoriumresultaten.

2.1.4.2 Beschikbaarstellen laboratoriumresultaat

De volgende zorginformatiebouwstenen definiëren de informatie-elementen die van toepassing zijn:

  • Patiënt
  • Zorgverlener
  • Zorgaanbieder
  • LaboratoriumUitslag v4.1

Informatie elementen in LaboratoriumUitslag staan hier.

Dit betreft de inhoud van ieder laboratoriumresultaat.

2.1.5 Bedrijfsrollen

Deze use case kent twee bedrijfsrollen.

Bedrijfsrol Activiteit
Patiënt Wil laboratoriumresultaten raadplegen
Zorgaanbieder / Laboratorium Stelt laboratoriumresultaten beschikbaar

Bedrijfsrollen Laboratoriumresultaten

Onderstaande afbeelding toont de bedrijfsrollen en de activiteiten die zij uitvoeren.

Activiteitendiagram Raadplegen laboratoriumresultaten

Activiteitendiagram Raadplegen laboratoriumresultaten

2.1.6 Procesbeschrijving

2.1.6.1 'Patient journey' - Thomas van Beek

Het verhaal van de 'patient journey' van Thomas van Beek vindt u hier.

Hieronder een aantal voor Thomas relevante situaties waarbij het raadplegen van laboratoriumresultaten een rol speelt.

Eens per drie maanden heeft Thomas een controle in het ziekenhuis. Hij heeft dan een afspraak met afwisselend de internist of de diabetesverpleegkundige. Thomas moet een half uur voor zijn afspraak al aanwezig zijn in het ziekenhuis om bloed te laten prikken. Een waarde die onder andere bepaald wordt is de HbA1c waarde, hieraan is te zien wat de gemiddelde glucosewaarde over de afgelopen 3 maanden geweest is. De uitslag is binnen een half uur binnen. De zorgverlener vertelt Thomas de laboratoriumresultaten en wat die betekenen tijdens de afspraak. Het ziekenhuis informatiesysteem maakt de laboratoriumresultaten ook beschikbaar voor de persoonlijke gezondheidsomgeving van Thomas. Thomas kan de resultaten dan ook later nog eens nakijken als hij dat wil. Dit geeft hem meer grip op zijn gezondheidssituatie.

In april is het tijd voor de jaarlijkse, uitgebreide controle in het ziekenhuis in verband met diabetes. De controle zélf zal plaatsvinden op 12 april. Thomas moet een week daarvoor, op 5 april, bloed prikken en urine afgeven in het ziekenhuis. De resultaten van de laboratoriumonderzoeken moeten beschikbaar zijn vóór 12 april. Het ziekenhuis informatiesysteem heeft de resultaten beschikbaar gemaakt voor Thomas op 10 april. Thomas wil zich goed op zijn afspraak voorbereiden en raadpleegt op 11 april, via zijn PGO, deze laboratoriumresultaten. Hij krijgt zo vooraf al meer inzicht in zijn situatie. Zijn nierwaarden lijken hem afwijkend. Hij vraagt zich daarom af of de instelling van de medicatie misschien aangepast moet worden. Voor de zekerheid noteert hij deze vraag voor zijn internist. Zo kan hij goed voorbereid naar het ziekenhuis op 12 april.

2.1.6.2 Proces

Het stuk van het proces waar het in deze use case om gaat is:

  • Het uitwisselen van laboratoriumresultaten tussen zorgaanbieder / laboratorium en patiënt.

Deze paragraaf vervolgt met een beschrijving van precondities, proces stappen, en post condities.

2.1.6.2.1 Preconditie

De patiënt heeft toestemming gegeven voor het elektronisch uitwisselen van laboratoriumresultaten tussen het betreffende XIS en de eigen persoonlijke gezondheidsomgeving.

Er is een laboratoriumresultaat dat de patiënt wil raadplegen en dat de zorgaanbiederzorgaanbieder / laboratorium beschikbaar stelt.

Soms zijn er valide redenen om bepaalde laboratoriumresultaten tijdelijk nog niet beschikbaar te stellen aan de patiënt. Bijvoorbeeld omdat de zorgverlener deze eerst zelf wil interpreteren en/of er eerst met de patiënt over wil spreken.
Een patiënt kan steeds zelf het initiatief nemen om laboratoriumresultaten op te halen, maar het is ook mogelijk dat een PGO geconfigureerd is om dit 'automatisch' te doen. Dit maakt voor de scope van deze use case beschrijving geen verschil.
2.1.6.2.2 Proces stappen
  • De patiënt vraagt om laboratoriumresultaten bij een zorgaanbieder / laboratorium.
  • De zorgaanbieder / laboratorium levert laboratoriumresultaten op voor de patiënt.
  • Patiënt ziet de laboratoriumresultaten in.
2.1.6.2.3 Post conditie

De patiënt heeft laboratoriumresultaten gezien.

2.1.7 Systemen & Systeemrollen

Zowel zorgaanbieder als patiënt maken gebruik van een informatiesysteem:

  • PGO (patiënt)
  • XIS (zorgaanbieder)

Deze systemen kennen ieder verschillende systeemrollen, die het uitwisselen van gegevens tussen deze systemen mogelijk maken. Hier gaat het om de laboratoriumresultaten van zorgaanbieder naar de patiënt.

Systeem Naam systeemrol Systeemrolcode Omschrijving
PGO LaboratoriumresultaatRaadplegend LAB-2.0.27-LRR-FHIR Raadplegen Laboratoriumresultaat bij zorgaanbieder
XIS LaboratoriumresultaatBeschikbaarstellend LAB-2.0.27-LRB-FHIR Beschikbaarstellen Laboratoriumresultaat aan de patiënt

Zie ook onderstaande afbeelding.

Componenten diagram

Componenten diagram

De kwalificatie van informatiesystemen vindt plaats op basis van systeemrollen.

2.1.8 Transacties, Transactiegroepen en systeemrollen

Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende systeemrollen gebeurt op basis van transacties. Een transactiegroep is een verzameling van bij elkaar horende transacties (bijvoorbeeld een vraag- en antwoordbericht). Onderstaande tabel biedt een overzicht voor deze use case.

Transactiegroep Transactie Systeemrolcode Systeem Bedrijfsrol Technisch
Laboratoriumresultaten (PULL) Raadplegen laboratoriumresultaten LAB-2.0.27-LRR-FHIR PGO Patiënt Laboratoriumresultaten in FHIR
Beschikbaarstellen laboratoriumresultaten LAB-2.0.27-LRB-FHIR XIS Zorgaanbieder (laboratorium)

2.1.9 Use case diagram

Onderstaande afbeelding toont bedrijfsrollen, activiteiten, systeemrollen, transacties en transactiegroep in samenhang.

Use case diagram raadplegen laboratoriumresultaten

Use case diagram

3 Functionaliteit

Er zijn geen aanwijzingen/eisen voor functionaliteit van de systemen.

4 Verantwoordelijkheid voor informatie

Er zijn geen specifieke toevoegingen over verantwoordelijkheden voor informatie.

5 Afschermen van gegevens

Er zijn geen afspraken over het afschermen van gegevens.

6 Infrastructuur

Er zijn geen afspraken over een specifieke infrastructuur waarop de informatie wordt uitgewisseld.

7 Referenties

Auteur(s) Titel Versie Datum Bron Organisatie
AUTEUR(S) TITEL VERSIE DATUM BRON ORGANISATIE

Referenties

8 Release notes

In onderstaande tabel staan de wijzigingen voor deze informatiestandaard.

Release Versie BITS issue Omschrijving
2020.01 - Januari 2023 2.0.27 MM-4198 De foutieve referentie naar een ConceptMap in het profiel zib-LaboratoryTestResult-Observation-profiel is gecorrigeerd.
MM-4103 Spelfouten opgelost en andere kleine aanpassingen doorgevoerd.
MM-3841 De bearer tokens voor testpatiënten in de Touchstone-scripts worden voortaan vanuit één enkel configuratiebestand beheerd.
2020.01 - December 2022 2.0.26 MM-3840 Underscores in de id van een TestScript rule zijn vervangen door streepjes.
MM-3839 De sectie over het meesturen van ""secundaire"" resources in de implementatiegidsen voor FHIR STU3 en R4 beargumenteert dat het updaten van bestaande resources ontmoedigd wordt, maar dat wordt verwoord als ""PUT"", wat breder inzetbaar is dan een update. Dit is aangepast naar ""de update operation"".
2020.01 - November 2022 2.0.25 MM-3792 De tabellen met release notes per versie van de informatiestandaarden zijn opnieuw opgesteld zodat ze een completer beeld geven. De tabellen zijn daarnaast afgekapt op de laatste majorversie van de standaard.
2020.01 - Oktober 2022 2.0.24 MM-3700 De uitleg over het gebruik van tokens is als sectie opgenomen in de overkoepelende handleiding van Touchstone, de losse pagina is verwijderd.
2020.01 - September 2022 2.0.23 MM-3595 The outdated contact information in the profiles has been updated.
MM-3499 In profile zib-LaboratoryTestResult, the missing mapping to the root of zib LaboratoryTestResult has been added.
2020.01 - Augustus 2022 2.0.22 MM-3493 De uitleg over het gebruik van het CCG-formulier is aangepast naar de huidige werkwijze.
MM-3475 The incorrect HTTP status code in the error handling example related to a syntactically incorrect request has been fixed. Moreover several typos and inconsistencies have been corrected on the 'Error handling examples' page.
2020.01 - Juli 2022 2.0.21 MM-3367 Spelfouten opgelost en andere kleine aanpassingen doorgevoerd.
MM-3355 Een toelichting dat het BSN niet uitgewisseld mag worden met PGO's is toegevoegd aan het algemeen functioneel ontwerp.
MM-3338 De git-repository's "Nictiz-STU3-testscripts" en "Nictiz-STU3-testscripts-src" zijn samengevoegd en verhuisd naar een nieuw repository met de naam "Nictiz-testscripts".
MM-3337 De TestScript-resources voor test- en kwalificatiedoeleinden op TouchStone zijn gemigreerd naar FHIR R4.
MM-3308 In the FHIR STU3 IG, the link to "paging" the FHIR spec has been corrected.
MM-3300 In the MedMij FHIR IG, the link to "MedMij consultaties" has been corrected.
2020.01 - Juni 2022 2.0.20 MM-3279 De narratives in de test- en kwalificatiefixtures worden vanaf nu bij elke wijziging opnieuw gegenereerd.
MM-3254 In the general IG an explanation has been added that our FHIR profiles don't use the mustSupport flag.
MM-3230 Several examples of the zib2017 profiles were missing a reference to PractitionerRole. This reference has been added.
MM-2759 Correct and incorrect examples have been added to the common FHIR IG for referencing resources when the server doesn't support RESTful reads.
2020.01 - Mei 2022 2.0.19 MM-3204 In de Touchstone-handleiding is een waarschuwing geplaatst over het verwijderen van de USER_KEY of ORG_KEY in publieke plekken.
MM-3083 De PratitionerRole-fixture in het kwalificatiemateriaal verwees niet naar een bestaande Practitioner-fixture. Dit is aangepast.
MM-3054 Reference.display is niet langer verplicht in de technische testscripts wanneer de NullFlavor- of data-absent-reason-extensie aanwezig is.
2020.01 - April 2022 2.0.18 MM-3096 In the error handling examples on the FHIR IG, 'OperationOutcome.code' has been replaced by 'OperationOutcome.issue.code' in accordance with the FHIR specs.
MM-3045 Aan alle DVZA-testen voor succesvolle search operations op Touchstone is een assert toegevoegd die controleert of de self-link de gebruikte search parameters onderkent.
MM-3032 In de kwalificatiematerialen wordt nu gecontroleerd of FHIR Identifiers zowel een .system (of eventueel een .type) en een .value bevatten.
MM-2972 De Identifier veranderd van URL naar urn:oid in onze technisch kwalificatie materiaal.
2020.01 - Maart 2022 2.0.17 MM-2973 De assert die testte op aanwezigheid van .display of .text in elementen van type CodeableConcept ging er ten onrechte vanuit dat .text alleen aanwezig mag zijn als de gecodeerde waarde afwezig is. Dit is aangepast.
2020.01 - Februari 2022 2.0.16 MM-2887 Op de FAQ kwalificatiepagina is de term pre-kwalificatie vervangen door kwalificatie 1. Verder is het kwalificatieproces verduidelijkt.
MM-2886 Added a textual known issue to the ValueSet ProbleemNaamCodelijst that an urn:oid is present where an url is expected.
MM-2882 Op de kwalificatiewikipagina is explicieter aangegeven dat bij afwijkingen van het kwalificatiescript er een argumentatie noodzakelijk is dat vooraf moet worden gecommuniceerd.
MM-2880 In the profiles nl-core-address and nl-core-contactpoint, the Markdown notation for the tables has been changed to an actual table instead of a code block.
MM-2872 Er is een leesvriendelijke tekst aan 2 links toegevoegd in de introductie op het algemene functioneel ontwerp
MM-2858 De PGO-testscripts voeren geen uitgebreide checks meer uit op de FHIR-responses vanuit de testserver.
MM-2846 In een van de technische PDFA-testscripts voor XIS-systemen die test op een JSON-response werd om een XML-response gevraagd. Dit is aangepast.
MM-2844 The patch version number for nl-core-practitioner has been corrected.
MM-2834 In various CapabilityStatements, searchParams that were present, but that were not shown in their respective TOs, were removed and incorrect searchIncludes have been corrected.
MM-2820 In the package manifests for all packages, the incorrect entry "web" has been changed to "url". This change pertains the packages for zib2017, Questionnaires, BgZ, Images and eAfspraak.
MM-2787 In de technische TestScripts wordt gecontroleerd of .system én .code altijd samen aanwezig zijn en of er geen ValueSet-uri gebruikt wordt als .system.
MM-2770 Op de kwalificatiewikipagina's is additionele informatie toegevoegd dat verduidelijkt op welke systeemomgeving gekwalificeerd dient te worden.
MM-2721 De generieke uitgangspunten van de systeemrol 'Sturen' is toegevoegd en de systeemrol 'Ontvangen' is uitgebreider beschreven op de kwalificatiepagina 2020.01.
MM-2663 In de gezamenlijke basis voor de Touchstone-testen zijn de MedMij-asserts uitgesplitst van de niet-MedMij-asserts. Hierdoor is de volgorde van asserts in veel Touchstone-testscripts veranderd.
MM-2659 Een aantal overlappende testen in de technische TestScripts van verschillende standaarden zijn generaliseerd naar een algemene basis. Sommige TestScripts voeren daardoor completere controles uit.
MM-2375 De aansluitpagina voor Touchstone is veralgemeniseerd zodat deze multi-inzetbaar. Op de MedMij-wikipagina staat nu deze algemene informatie samen met MedMij-specifieke informatie.
2020.01 - Januari 2022 2.0.15 MM-2764 In de meest recente beoordelingsformulieren is de volledigheidsbeoordeling uitgebreid met specifiekere technische criteria. Tevens is de achterhaalde term '(pre)' van '(pre)kwalificatie' verwijderd uit de beoordelingsformulieren en wikipagina's.
MM-2734 Er is nu een pagina met informatie over het toepassen van herleidbaarheid in PGO en XIS. Hiernaar wordt naar verwezen vanuit het algemeen functioneel ontwerp en alle kwalificatiescripts voor de rollen raadplegen en ontvangen. 
MM-2531 De ontbrekende uitleg over het gebruik en invoeren van de variabele T-datum is toegevoegd aan de sectie Configureren simulator op de kwalificatiepagina.
MM-2515 Aan de kwalificatie-eisen is uitleg toegevoegd in welke omstandigheden een Touchstone-uitvoer gefaalde tests mag bevatten.
MM-2461 In the zib2017 FHIR package, the missing terminology bindings in profiles zib-AllergyIntolerance and zib-BodyHeight have been restored.
MM-2324 All LoadResources scripts for the qualification materials are bundled per main folder (MedMij-20XX.0X-Test/Cert), leading to less overhead in the montly update cycle.
2020.01 - Augustus 2021 2.0.11 MM-2298 De kwalificatiescripts en addenda zijn naar wiki-pagina’s omgezet. Verwijder of archiveer eerder gedownloade (pdf) versies.
2020.01 - Mei 2021 2.0.8 MM-2068 Er wordt tijdens de kwalificatie voor LaboratoriumResultaten niet langer gevraagd om een uitvoerder, die ontbrak in het technische kwalificatiemateriaal. Tegelijkertijd is deze uitvoerder wel toegevoegd als optioneel component voor partijen die dit ondersteunen.
2020.01 - April 2021 2.0.7 MM-2008 The display value of the AverageBloodPressureLOINC code has been moved to Observation.component:AverageBloodPressureLOINC.code.coding.display in the zib-BloodPressure FHIR profile.
2020.01 - Oktober 2020 2.0.2 MM-989 Het kwalificatiescript voor 'MedMij Raadplegen Laboratoriumresultaten' bevat een foute verwijzing, namelijk naar het addendum voor raadplegen in plaats van beschikbaarstellen. Dit is gecorrigeerd.
MM-988 In het functioneel ontwerp van de MedMij-standaard Laboratoriumresultaten staat in de inleiding een foutieve zib-naam 'OverdrachtLaboratoriumUitslag'. Dit is aangepast naar de juiste naam 'LaboratoriumUitslag'.
2020.01 - September 2020 2.0.1 MM-1319 Guidance has been added to the zib-LaboratoryTestResult-Observation profile on the use to of multiple LabortoryTests within one LaboratoryTestResult.
MM-517 In zib-LaboratoryTestResult-Observation, removed the fixed value of "has-member" in related.type. Added guidance on the use of this profile in relation to other instances.
2020.01 - Zomerrelease 2020 2.0.0 MM-941 In the profile zib-LaboratoryTestResult-DiagnosticReport, corrected the reference to the Specimen Isolate profile, which makes it implementable.
MM-898 In zib-LaboratoryTestResult-Observation, Observation.interpretation.coding is sliced to support both the FHIR core ValueSet and the (partially overlapping) HCIM ValueSet.
MM-767 In zib-LaboratoryTestResult-Speciment(-Isolate), an extension to Speciment.collectionPeriod has been added to support the TimeInterval datatype from the pre-adopted HCIM.
MM-511 In profile zib-LaboratoryTestResult-DiagnosticReport, make the "resultType" slice in DiagnosticReport.category.coding optional in accordance to the zib.


9 Ondersteuning

Voor vragen en wijzigingsverzoeken met betrekking tot de informatie op deze pagina kan een ticket worden aangemaakt in BITS